Bijbelteksten voor de verloving en ondertrouw

“Van den HEERE is deze zaak voortgekomen;”

Het antwoord van Rebekka's familie, toen bleek hoe de Heere de weg van Abrahams knecht had geleid. Een paar dat terugkijkt op hoe het elkaar leerde kennen, belijdt hiermee dat het geen toeval was. Kort genoeg voor een verlovingskaart, en een goede opening voor een toespraak op het verlovingsfeest.

“Vertrouw op den HEERE met uw ganse hart, en steun op uw verstand niet. Ken Hem in al uw wegen, en Hij zal uw paden recht maken.”

De verlovingstijd zit vol keuzes: waar gaat u wonen, welke kerk, welk werk, wanneer trouwt u. Deze tekst legt die keuzes niet stil, maar zet ze in het licht van de Heere. Geschikt als tekst om samen boven het eerste gezamenlijke plan te zetten.

“Wentel uw weg op den HEERE, en vertrouw op Hem; Hij zal het maken;”

Wentelen is iets zwaars van u af rollen. Een verloofd paar draagt soms meer zorgen dan anderen zien: geld, een huis, familie die moeite heeft met de keuze. Deze tekst nodigt uit om die zorgen bij de Heere te brengen. Veel gebruikt op kaarten, ook bij de bruiloft.

“Ook had de HEERE God gesproken: Het is niet goed, dat de mens alleen zij; Ik zal hem een hulpe maken, die als tegen hem over zij.”

Het huwelijk is een gave van de Schepper, al vóór de zondeval. De woorden "als tegen hem over" wijzen op iemand die bij hem past en hem aanvult. Een tekst voor een paar dat zich verwondert dat God hun leven bij elkaar heeft gebracht.

“en een drievoudig snoer wordt niet haast gebroken.”

Prediker spreekt over twee die samen sterker zijn dan één, en eindigt met een snoer van drie draden. Veel christenen lezen de derde draad als de Heere Zelf tussen man en vrouw; dat is een toepassing, de tekst zegt het niet letterlijk. Een korte kaarttekst voor een verloving.

“Die een vrouw gevonden heeft, heeft een goede zaak gevonden, en hij heeft welgevallen getrokken van den HEERE.”

Een tekst die een bruidegom met een glimlach in zijn toespraak op het verlovingsfeest kan gebruiken. Spreuken noemt het vinden van een vrouw een gunst van de Heere, geen eigen prestatie. Ook geschikt voor de ouders van de bruidegom in een felicitatie aan het paar.

“maar een verstandige vrouw is van den HEERE.”

Huis en geld kunt u erven, zegt het eerste deel van het vers, maar een verstandige vrouw is een gave van God. Een tekst voor ouders die hun zoon feliciteren, of voor een bruidegom die zijn dankbaarheid wil uitspreken in een toespraak.

“Zo de HEERE het huis niet bouwt, tevergeefs arbeiden deszelfs bouwlieden daaraan;”

In de verlovingstijd wordt letterlijk en figuurlijk aan een huis gebouwd. De psalm herinnert eraan dat al dat werk vergeefs is zonder de Heere. Past bij de ondertrouw, als de bruiloft dichtbij komt en het huis wordt ingericht.

“En boven dit alles doet aan de liefde, dewelke is de band der volmaaktheid.”

Paulus noemt eerst ontferming, goedertierenheid, ootmoed en verdraagzaamheid (vers 12 en 13) en zet de liefde daar als band omheen. Voor een verloofd paar is het een goede tekst om samen te lezen: liefde is hier geen gevoel alleen, maar een keuze om elkaar te dragen.

“Zet mij als een zegel op Uw hart, als een zegel op Uw arm; want de liefde is sterk als de dood;”

Een zegel op het hart en op de arm: iemand die bij u hoort en die u niet loslaat. In de gangbare uitgaven van de Statenvertaling staat "Uw" hier met een hoofdletter: het Hooglied wordt daar, net als in de kanttekeningen, gelezen als lied over Christus en Zijn Gemeente. Daarom kiezen sommigen deze tekst juist voor een verloving: de trouw tussen bruid en bruidegom wijst naar een hogere trouw.

“Maakt den HEERE met mij groot, en laat ons Zijn Naam samen verhogen.”

Het woord "samen" maakt deze tekst geschikt voor een verloofd paar dat zijn vreugde wil delen met familie en vrienden. Hij past op een kaart waarmee de verloving wordt bekendgemaakt, of als opening van een samenzijn.

“En de liefelijkheid des HEEREN, onzes Gods; zij over ons;”

Een korte zegenbede van Mozes, door het paar zelf uit te spreken: dat de vriendelijkheid van de Heere over hen mag zijn. Past onder een verlovingsaankondiging of als slotzin van een gebed bij het verlovingsfeest.

“Met alle ootmoedigheid en zachtmoedigheid, met lankmoedigheid, verdragende elkander in liefde; U benaarstigende te behouden de enigheid des Geestes door den band des vredes.”

Al in de verlovingstijd merkt een paar dat liefde ook verdragen is: verschillen in karakter, in familiegewoonten, in hoe u met geld omgaat. Deze verzen zijn een nuchtere leidraad voor die gesprekken. Geschikt om samen te lezen in de voorbereiding op het huwelijk.

“HEERE! God van mijn heer Abraham! doe haar mij toch heden ontmoeten, en doe weldadigheid bij Abraham, mijn heer.”

Een gebed om leiding bij het zoeken van een vrouw voor Izak. De knecht weet niet wie hij zoekt, maar wel bij Wie hij moet zijn. Een tekst voor wie nog zoekt, en voor een paar dat terugdenkt aan de gebeden die aan hun ontmoeting voorafgingen.

“Geloofd zij de HEERE, de God van mijn heer Abraham, Die Zijn weldadigheid en waarheid niet nagelaten heeft van mijn heer; aangaande mij, de HEERE heeft mij op dezen weg geleid,”

De knecht dankt meteen, nog voordat alles rond is. "De HEERE heeft mij op dezen weg geleid" kan een verloofd paar op een kaart of in een dankwoord overnemen. Ook een goede tekst voor ouders die zien hoe hun kind de weg naar een levenspartner vond.

“Zult gij met deze man trekken? En zij antwoordde: Ik zal trekken.”

Haar broer en moeder wilden haar nog enige dagen bij zich houden (vers 55), maar zij lieten Rebekka zelf beslissen. Haar korte "Ik zal trekken" betekent het afscheid van familie en land, voor een man die zij nog nooit had gezien. Een tekst voor de bruid die met haar verloving ook een vertrouwde omgeving loslaat.

“En Izak was uitgegaan om te bidden in het veld, tegen het naken van den avond; en hij hief zijn ogen op en zag toe, en ziet, de kemelen kwamen!”

Izak wachtte niet nerveus bij de tent, maar bad in het veld. Juist daar ziet hij zijn bruid aankomen. Een tekst over het wachten in gebed, geschikt voor een meditatie of een toespraak waarin het verhaal van het paar wordt verteld.

“en hij nam Rebekka, en zij werd hem ter vrouw, en hij had haar lief.”

Het slot van de geschiedenis: na alle leiding volgt de liefde. Opvallend is de volgorde: zij werd zijn vrouw, en hij had haar lief. Een warme tekst voor een felicitatiekaart bij de ondertrouw, als het huwelijk dichtbij is.

“Trekt niet een ander juk aan met de ongelovigen;”

Paulus spreekt hier breder dan over het huwelijk: over elke verbintenis met wie God niet dient. Toch wordt de tekst al eeuwen op de keuze van een levenspartner toegepast, omdat het huwelijk de nauwste verbintenis is. Een tekst voor het eerlijke gesprek vóór de verloving, niet voor op de kaart.

“zo is zij vrij, om te trouwen, dien zij wil, alleenlijk in den Heere.”

Paulus schrijft dit over een weduwe die hertrouwt: zij is vrij in haar keuze, met één voorwaarde. "Alleenlijk in den Heere" is daarmee een kernwoord geworden voor elke christen die een huwelijk overweegt. Geschikt om in de catechese of bij een verlovingsgesprek met de predikant te bespreken.

“Alzo diende Jakob om Rachel zeven jaren; en die waren in zijn ogen als enige dagen, omdat hij haar liefhad.”

Zeven jaar werken en wachten, en het voelde als een paar dagen. Een tekst voor een paar met een lange verlovingstijd, door studie, werk of woningnood. De liefde maakt het wachten niet weg, maar wel lichter.

“dat gij die liefde niet opwekt, noch wakker maakt, totdat het dezelve luste!”

Deze oproep staat drie keer in het Hooglied, met kleine verschillen (ook 3:5 en 8:4). Liefde heeft haar eigen tijd en laat zich niet forceren. Een tekst voor jongeren die nog niet verloofd zijn, en voor een paar dat in de verlovingstijd grenzen wil bewaren tot de bruiloft.

“Zit stil, mijn dochter, totdat gij weet, hoe de zaak zal vallen; want die man zal niet rusten, tenzij dat hij heden deze zaak voleind hebbe.”

Naomi tegen Ruth, op de ochtend nadat Ruth Boaz om bescherming vroeg. Stilzitten en wachten terwijl een ander de zaak regelt, is niet makkelijk. Een tekst voor wie wacht op duidelijkheid, op een antwoord of op toestemming van ouders.

“Behoed uw hart boven al wat te bewaren is, want daaruit zijn de uitgangen des levens.”

Een verloofde geeft zijn hart aan de ander, en juist daarom is het goed het hart te bewaren: voor wat de liefde schaadt, en voor een liefde die de Heere verdringt. Een tekst om zelf over na te denken, ook vóór een verloving.

“Want dit is de wil van God, uw heiligmaking: dat gij u onthoudt van de hoererij; Dat een iegelijk van u wete zijn vat te bezitten in heiligmaking en eer;”

Een eerlijke tekst over reinheid, die in de verlovingstijd vaak besproken wordt: in het gesprek met de predikant, met ouders of samen. Paulus zet het in het kader van de wil van God en noemt het eer, niet alleen een verbod.

“Jozef nu, haar man, alzo hij rechtvaardig was, en haar niet wilde openbaarlijk te schande maken, was van wil haar heimelijk te verlaten.”

Jozef was met Maria ondertrouwd, nog niet getrouwd, en heet toch al "haar man". Zijn reactie op het onbegrijpelijke nieuws laat zien wat rechtvaardig en zorgvuldig handelen is. Een tekst voor een preek of bijbelstudie over de ondertrouw in de Bijbel.

“En Ik zal u Mij ondertrouwen in eeuwigheid; ja, Ik zal u Mij ondertrouwen in gerechtigheid en in gericht, en in goedertierenheid en in barmhartigheden.”

Driemaal "Ik zal u Mij ondertrouwen" (ook in het volgende vers). De Heere belooft Zijn ontrouwe volk een nieuwe ondertrouw. Een sterke preektekst: menselijke trouw schiet tekort, Gods trouw niet.

“Ik gedenk der weldadigheid uwer jeugd, der liefde uwer ondertrouw, toen gij Mij nawandeldet in de woestijn, in onbezaaid land.”

De Heere denkt terug aan de eerste liefde van Israël in de woestijn. Een tekst die een verloofd paar uitnodigt om de liefde van deze tijd te bewaren, en om later, bij een jubileum, terug te denken aan het begin.

“want ik heb ulieden toebereid, om u als een reine maagd aan een man voor te stellen, namelijk aan Christus.”

Paulus vergelijkt zijn werk met dat van iemand die een bruid voorbereidt op haar bruiloft. De Gemeente is als het ware ondertrouwd met Christus. Een tekst voor een meditatie bij de ondertrouw of voor de voorbereiding op het huwelijk.

“Laat ons blijde zijn, en vreugde bedrijven, en Hem de heerlijkheid geven; want de bruiloft des Lams is gekomen, en Zijn vrouw heeft zichzelve bereid.”

De verlovingstijd eindigt met een bruiloft; zo eindigt de geschiedenis van de Gemeente met de bruiloft van het Lam. Een tekst die vreugde en verwachting verbindt. Geschikt als slottekst van een toespraak bij de ondertrouw.