Bijbelteksten voor een eigen bedrijf

“De zegen des HEEREN, die maakt rijk; en Hij voegt er geen smart bij.”

Salomo stelt de zegen van de Heere tegenover rijkdom die met onrust, oneerlijkheid of overmatig werken is verkregen. Voor een ondernemer is dat een ijkpunt: niet de omzet, maar de zegen maakt rijk. Een veelgebruikte tekst voor een kaart bij de opening of voor een tegeltje in de zaak.

“Zo de HEERE het huis niet bouwt, tevergeefs arbeiden deszelfs bouwlieden daaraan;”

Een tekst die bij elke start past: ook een bedrijf wordt gebouwd, met plannen, investeringen en lange dagen. Zonder de Heere is het tevergeefs. Geschikt als openingstekst bij een kleine bijeenkomst met familie of als eerste regel op een gevelsteen of wandbord.

“Wentel uw werken op den HEERE, en uw gedachten zullen bevestigd worden.”

Een ondernemer heeft veel gedachten: het ondernemingsplan, de financiering, de eerste klanten. Deze tekst vraagt om alle werken bij de Heere neer te leggen. Goed om te lezen op de dag dat de inschrijving bij de Kamer van Koophandel rond is of de sleutel van het pand wordt overgedragen.

“En de liefelijkheid des HEEREN, onzes Gods; zij over ons; en bevestig Gij het werk onzer handen over ons, ja, het werk onzer handen, bevestig dat.”

Een gebed van Mozes dat tweemaal om bevestiging van het werk vraagt. Past bij elk vak: de timmerman, de bakker, de boekhouder en de boer. Een mooie tekst om bij de opening samen voor te lezen en daarna te bidden.

“Maar gij zult gedenken den HEERE, uw God, dat Hij het is, Die u kracht geeft om vermogen te verkrijgen;”

Mozes waarschuwt Israël om in tijden van voorspoed niet te zeggen: mijn kracht heeft dit gedaan (Deuteronomium 8:17). Een tekst voor als het goed gaat, als waarschuwing tegen trots op het eigen kunnen. Geschikt om bij een eerste goede jaarafsluiting te lezen.

“Indien de Heere wil, en wij leven zullen, zo zullen wij dit of dat doen.”

Jakobus spreekt kooplieden aan die plannen maken voor een jaar handel en winst (Jakobus 4:13). Hij verbiedt het plannen niet, maar zet er een voorwaarde voor. De in reformatorische kring gebruikelijke afkorting D.V. (Deo volente, zo God wil) sluit hierbij aan.

“Een bedriegelijke weegschaal is den HEERE een gruwel; maar een volkomen weegsteen is Zijn welgevallen.”

De weegschaal was het hart van de handel. Vandaag gaat het om eerlijke prijzen, correcte facturen en geen verborgen kosten. Een tekst die eerlijkheid niet alleen als zakelijke deugd ziet, maar als iets waar de Heere welgevallen in heeft.

“En al wat gij doet, doet dat van harte als den Heere en niet den mensen; Wetende, dat gij van den Heere zult ontvangen de vergelding der erfenis; want gij dient de Heere Christus.”

Een eigen bedrijf betekent geen baas meer boven u. Paulus wijst op de Heere als de eigenlijke Opdrachtgever. Dat geldt voor de kwaliteit van het werk, ook waar de klant het niet ziet.

“Vereer den HEERE van uw goed, en van de eerstelingen al uwer inkomsten; Zo zullen uw schuren met overvloed vervuld worden, en uw perskuipen van most overlopen.”

De eerstelingen zijn het eerste en beste van de opbrengst. Een tekst voor wie bij de start al nadenkt over geven aan kerk, diaconie en zending. Het tweede vers is een belofte van zegen, geen rekensom: geven is geen investering om meer terug te krijgen.

“Want hij zal zijn als een boom, geplant aan waterbeken, die zijn vrucht geeft op zijn tijd, en welks blad niet afvalt; en al wat hij doet, zal wel gelukken.”

Het gelukken in Psalm 1 hoort bij wie lust heeft in de wet des Heeren (vers 2). Het beeld van de boom past bij een bedrijf dat langzaam groeit en op zijn tijd vrucht draagt. Een tekst voor de opening van een kwekerij, boerderij of tuincentrum, maar ook voor elke andere zaak.

“Beter is een weinig met gerechtigheid, dan de veelheid der inkomsten zonder recht.”

Een eerlijke kleine zaak is beter dan een grote met kromme praktijken. Een tekst voor de moeilijke keuze om een opdracht te laten schieten of een klant te verliezen omdat het anders niet eerlijk kan.

“Maar zoekt eerst het Koninkrijk Gods en Zijn gerechtigheid, en al deze dingen zullen u toegeworpen worden.”

Een eigen zaak kan alles opslokken: avonden, zaterdagen, aandacht voor gezin en gemeente. Deze tekst zet de volgorde vast voordat het druk wordt. Goed om bij de start met het gezin te bespreken: wat gaat voor?

“De HEERE zal het voorzien!”

De naam die Abraham gaf aan de plaats waar God een ram voorzag in plaats van Izak. Een korte uitroep die geschikt is voor een plaquette of een tekstbord. Het gaat in de eerste plaats over Gods voorziening in het offer, en zo ook over Zijn zorg in het dagelijkse.

“Och HEERE! geef nu heil; och HEERE! geef nu voorspoed.”

Een kort gebed om heil en voorspoed, in die volgorde. Geschikt voor de opening van een zaak, omdat het de zegen niet als vanzelfsprekend neemt maar erom vraagt. Ook passend als tekst op de eerste factuurmap of in een openingskaart.

“God van den hemel, Die zal het ons doen gelukken, en wij, Zijn knechten, zullen ons opmaken en bouwen;”

Nehemia noemt twee dingen: God doet het gelukken, en wij gaan aan het werk. Die balans past bij ondernemen. Een tekst voor een bouwbedrijf of aannemer, maar ook voor elke onderneming die met een kleine ploeg begint.

“De HEERE is onzer gedachtig geweest, Hij zal zegenen;”

De psalm zegt eerst dat de Heere aan Zijn volk gedacht heeft, en trekt daaruit de verwachting dat Hij zal zegenen. Een familiebedrijf in de tweede of derde generatie kan dat zo navertellen. Ook passend voor de wand van een zaak die na moeilijke jaren weer opbloeit.

“Ken Hem in al uw wegen, en Hij zal uw paden recht maken.”

In al uw wegen: ook in de inkoop, de verkoop en de omgang met personeel. Een tekst die ook voor een vrachtwagen, een bus of een transportbedrijf gekozen wordt, omdat het beeld van de weg er vanzelf bij past.

“Gij zult uw naaste niet bedriegelijk verdrukken, noch beroven; des dagloners arbeidsloon zal bij u niet vernachten tot aan den morgen.”

Een dagloner leefde van dag tot dag; het loon uitstellen was hem van brood beroven. Voor een werkgever vandaag betekent dit: loon en facturen van leveranciers op tijd betalen. Een tekst om bij het aannemen van de eerste werknemer te lezen.

“Gij heren, doet uw dienstknechten recht en gelijk, wetende, dat ook gij een Heere hebt in de hemelen.”

Paulus spreekt de werkgevers van zijn tijd aan en herinnert hen eraan dat zij zelf ook verantwoording afleggen. Een eigenaar met personeel staat zo onder de Heere. Een goede tekst voor het personeelsreglement of de jaarlijkse bijeenkomst met medewerkers.

“De naam is uitgelezener dan grote rijkdom, de goede gunst dan zilver en dan goud.”

Een goede naam is in een dorp of kleine gemeenschap vaak meer waard dan reclame. Salomo zet hem boven rijkdom. Een tekst voor wie een familienaam op de gevel zet en weet dat elk werk die naam draagt.

“Die getrouw is in het minste, die is ook in het grote getrouw; en die in het minste onrechtvaardig is, die is ook in het grote onrechtvaardig.”

Trouw in kleine dingen: een bonnetje, een uur dat net wel of net niet in rekening wordt gebracht, een klein mankement dat u meldt. Een tekst die past bij de eerste maanden van een kleine zaak, waar het om de kleine dingen gaat.

“Hij heeft u bekend gemaakt, o mens! wat goed is; en wat eist de HEERE van u, dan recht te doen, en weldadigheid lief te hebben, en ootmoediglijk te wandelen met uw God?”

Drie dingen die ook in de zakenwereld gelden: recht doen, weldadigheid liefhebben en ootmoedig blijven. Een tekst om bij een jubileum of overname van het bedrijf op terug te vallen als samenvatting van wat ondernemen voor een christen betekent.

“Goed, van ijdelheid gekomen, zal verminderd worden; maar die met de hand vergadert, zal het vermeerderen.”

Snelle winst uit ijdelheid, uit niets of uit bedrog, verdwijnt weer; wat met eigen handen langzaam is opgebouwd, groeit. Een tekst voor de ondernemer die verleid wordt tot een snelle maar dubieuze deal.

“Zes dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen; Maar de zevende dag is de sabbat des HEEREN uws Gods; dan zult gij geen werk doen, gij, noch uw zoon, noch uw dochter, noch uw dienstknecht, noch uw dienstmaagd, noch uw vee, noch uw vreemdeling, die in uw poorten is;”

Het vierde gebod noemt uitdrukkelijk de dienstknecht en de dienstmaagd: ook het personeel krijgt rust. Voor een ondernemer is dat een opdracht met twee kanten: zelf rusten en anderen laten rusten. De Heidelbergse Catechismus behandelt dit gebod in Zondag 38.

“Zeggende: Wanneer zal de nieuwe maan overgaan, dat wij leeftocht mogen verkopen? en de sabbat, dat wij koren mogen openen? verkleinende de efa, en den sikkel vergrotende, en verkeerdelijk handelende met bedrieglijke weegschalen;”

Amos beschrijft handelaars die de rustdag uitzitten met hun gedachten bij de verkoop, en daarna met valse maten werken. Ongeduld met de rustdag en oneerlijkheid gaan hier samen. Een scherpe tekst om te overdenken wanneer de zondag als verlies gaat voelen.

“Het is tevergeefs, dat gijlieden vroeg opstaat, laat opblijft, eet brood der smarten; het is alzo, dat Hij het Zijn beminden als in den slaap geeft.”

Starters werken vaak lange dagen. Deze tekst verbiedt hard werken niet, maar waarschuwt voor zwoegen alsof alles van ons afhangt. Een tekst voor wie merkt dat de zaak de nachtrust gaat kosten.

“Vertrouwt niet op onderdrukking, noch op roverij; wordt niet ijdel, als het vermogen overvloedig aanwast, en zet er het hart niet op.”

Een waarschuwing voor de tijd dat het goed gaat: zet er het hart niet op. Een tekst om bij een groeiend bedrijf te bewaren, voor het moment dat de cijfers mooier zijn dan verwacht.

“Want wie van u, willende een toren bouwen, zit niet eerst neder, en overrekent de kosten, of hij ook heeft, hetgeen tot volmaking nodig is?”

De Heere Jezus gebruikt dit beeld voor het volgen van Hem, maar Hij neemt het uit het gewone leven: wie bouwt, rekent eerst. Voor een starter is het een bijbelse grond onder een goed ondernemingsplan en een eerlijk gesprek met de bank.

“Beschik uw werk daarbuiten, en bereid het voor u op den akker, en bouw daarna uw huis.”

Eerst de akker, dan het huis: eerst zorgen dat er inkomen is, dan pas de grote uitgaven. Een praktische wijsheid voor een jong gezin dat een zaak begint en moet kiezen wat eerst komt.

“De gedachten worden vernietigd, als er geen raad is; maar door veelheid der raadslieden zal elkeen bestaan.”

Een eigen bedrijf beginnen doet u niet alleen. Vraag raad aan een boekhouder, een ervaren ondernemer en mensen die u goed kennen. Een tekst die de starter helpt om hulp te zoeken in plaats van alles zelf te willen weten.

“Want wie veracht den dag der kleine dingen?”

Gesproken over de herbouw van de tempel, die bescheiden begon. Veel zaken starten aan de keukentafel, in een schuur of met één bestelbus. Een bemoedigende tekst voor een kaart bij een kleine opening.

“Zijt naarstig, om het aangezicht uwer schapen te kennen; zet uw hart op de kudden.”

De herder kent zijn schapen. Voor een veehouder letterlijk, voor elke ondernemer in overdrachtelijke zin: ken uw klanten, uw voorraad en uw cijfers. De verzen die volgen (Spreuken 27:24-27) zeggen dat rijkdom niet vanzelf blijft.

“De goede zal zijner kinders kinderen doen erven;”

Een tekst voor een familiebedrijf dat van vader op zoon of dochter overgaat. De erfenis is meer dan het bedrijf zelf: ook de naam, de werkwijze en het voorbeeld. Geschikt voor een kaart of toespraak bij een overname binnen de familie.

“… dat de HEERE des Egyptenaars huis zegende, om Jozefs wil; ja, de zegen des HEEREN was in alles, wat hij had, in het huis en in het veld.”

Potifar werd gezegend om de wil van een godvrezende bedrijfsleider. Een tekst voor wie een zaak overneemt na jaren daar in dienst te zijn geweest, of voor een eigenaar die dankbaar is voor trouwe medewerkers.

“Tot hiertoe heeft de HEERE ons geholpen.”

Na de overwinning bij Mizpa zette Samuël een steen neer met deze woorden. Een ondernemer die na vijf, tien of twaalf en een half jaar de boeken van de beginjaren terugziet, weet vaak hoe weinig er soms scheelde. Zet de tekst op de uitnodiging voor een kleine receptie of op de taart voor het personeel; voor grotere jubilea staan meer teksten op de pagina over een jubileum.