Genesis Bijbelstudie deel 2: De God van Abraham, Izak en Jakob

Over deze studie

Deze bijbelstudie is het tweede deel bij Genesis. In deel 1 las u de grote hoofdlijnen: schepping, zondeval, de vloed, de roeping van Abram, het offer van Izak, Jakob en Ezau, en Jozef. Deel 2 vult de gaten die daar bleven liggen. In zeven sessies leest u de toren van Babel en het geslacht van Sem, de geschiedenis van Hagar en Ismaël naast de geboorte van Izak, het verbond met zijn teken in Genesis 17, de drie mannen bij Mamre en Abrahams voorbede, het oordeel over Sodom en de redding van Lot, de reis van Abrahams knecht om een bruid voor Izak, en de nacht bij de Jabbok waarin Jakob Israël wordt. Elke sessie heeft een inleiding, een leeswijzer, vragen die lopen van wat er staat naar wat het betekent en wat u ermee doet, een gebed en een suggestie voor verdere studie. De kernverzen komen uit de Statenvertaling. De gids is geschikt voor persoonlijke studie en voor de bijbelkring.

Bijbelboek: Genesis 11, 16-19, 21, 24, 32-33 (deel 2)
Sessies: 7
Duur: 7 weken
Per sessie: ±40 minuten

Voor wie: Deze studie is bedoeld voor wie deel 1 van de Genesis-bijbelstudie heeft gedaan en verder wil lezen, en voor iedereen die de geschiedenissen van de aartsvaders beter wil leren kennen. U hebt geen theologische voorkennis nodig, wel enige vertrouwdheid met de Bijbel. De vragen helpen u om nauwkeurig te lezen, de lijn naar Christus te zien en de tekst op uw eigen leven toe te passen. Geschikt voor persoonlijke stille tijd, voor huiskringen en voor bijbelstudiegroepen in de gemeente.

Wat u leert in deze studie

Ontdekken hoe God na Babel Zijn eigen weg gaat met de verstrooide wereld, door het geslacht van Sem heen naar Abram.
Leren zien hoe God Zijn belofte vervult, ook wanneer mensen haar in eigen hand nemen, en hoe Hij omziet naar wie aan de rand staat.
Begrijpen wat het verbond met Abraham en zijn zaad inhoudt, en hoe het teken van het verbond doorwerkt in de doop.
Oefenen in de voorbede naar het voorbeeld van Abraham, en die verbinden met de voorbede van Christus.
Gods leiding en voorzienigheid herkennen in het gewone leven, en de genade zien waarmee God Jakob zegent en met Ezau verzoent.

Wat hebt u nodig?

Een Bijbel (bij voorkeur de Statenvertaling)
Een notitieboekje of dagboek om antwoorden en inzichten op te schrijven
Een pen of potlood

Overzicht van de sessies

Sessie 1: De toren van Babel

Genesis 11:1-32±35 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat de mensen in Babel zichzelf een naam willen maken, en dat God opnieuw begint bij een kinderloos echtpaar.

Lees Genesis 11:1-32

En zij zeiden: Kom aan, laat ons voor ons een stad bouwen, en een toren, welks opperste in den hemel zij, en laat ons een naam voor ons maken, opdat wij niet misschien over de ganse aarde verstrooid worden! — Genesis 11:4 (SV)

Woord om te onthouden:: Toen kwam de HEERE neder, om te bezien de stad (Genesis 11:5)
Om te zingen:: Psalm 127:1 (berijming 1773)

In deel 1 las u hoe God na de vloed met Noach en zijn zonen opnieuw begon, en hoe Hij daarna Abram riep. Genesis 11 staat daar precies tussenin. De nakomelingen van Noach trekken naar het oosten en vinden een laagte in het land Sinear, het latere Babylonië. Daar besluiten zij met één taal en één plan een stad en een toren te bouwen. Hun drijfveer is niet God te eren, maar zichzelf een naam te maken en bijeen te blijven, terwijl God de mensen juist geboden had de aarde te vervullen (Genesis 9:1). De HEERE daalt af, verwart hun spraak en verstrooit hen. Toch eindigt het hoofdstuk niet bij Babel. Het geslachtsregister van Sem loopt door tot één man: Abram, de zoon van Terah, met een vrouw die geen kind heeft.

Zo leest u dit gedeelte

Lees eerst vers 1-9 in één keer en let op de herhaling van "Kom aan" in vers 3, 4 en 7: wat de mensen tegen elkaar zeggen, en wat de HEERE zegt. Merk op dat de top van de toren tot in de hemel moest reiken, en dat de HEERE toch moet afdalen om hem te bezien. Lees daarna het geslachtsregister van vers 10-26 rustig door en sla het niet over: het is de weg waarlangs God Zijn belofte bewaart. Sluit af met vers 27-32 en let op de korte zin over Sarai in vers 30. Neem deze vraag mee: wie maakt in dit hoofdstuk werkelijk een naam, de bouwers of God?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Wat zeggen de mensen in vers 3-4 tegen elkaar? Noem wat zij willen bouwen en bereiken, en de angst die zij aan het eind van vers 4 uitspreken.
Wat doet de HEERE in vers 5-9? Let op wat Hij doet voordat Hij oordeelt, en op wat de bouwers volgens vers 8 moeten opgeven.

Interpretatie: wat betekent het?

De bouwers zeggen: "laat ons een naam voor ons maken, opdat wij niet misschien over de ganse aarde verstrooid worden" (vers 4). God had na de vloed geboden dat de mensen de aarde zouden vervullen (Genesis 9:1). Waar ligt de zonde van Babel: in het bouwen zelf, of in iets wat dieper zit?
Het geslachtsregister van vers 10-26 lijkt droog, maar het loopt uit op Abram, en vers 30 zegt: "En Sarai was onvruchtbaar; zij had geen kind." Wat zegt het dat God Zijn nieuwe begin laat beginnen bij een kinderloos echtpaar, en niet bij een volk dat een toren kan bouwen?
Op de Pinksterdag hoorden mensen uit vele volken de apostelen ieder in hun eigen taal spreken over de grote werken Gods (Handelingen 2:1-11). Hoe heelt God daar de verwarring van Babel, zonder de talen op te heffen?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Waar herkent u in uw eigen leven, of in onze tijd, het verlangen om zelf een naam te maken en zonder God zeker te zijn? Hoe ziet dat er concreet uit?
God beloofde Abram zijn naam groot te maken (Genesis 12:2), en Hij heeft Christus de Naam gegeven die boven alle namen is (Filippenzen 2:9). Wat betekent het voor u dat u uw naam niet zelf hoeft te maken, maar de Naam van de Heere Jezus mag dragen?

Gebed bij deze sessie

Heere, U alleen bent groot, en Uw Naam is heilig. Wij belijden dat ook ons hart graag een eigen toren bouwt en een eigen naam zoekt, buiten U om. Vergeef ons die hoogmoed. Dank U dat U de verstrooide wereld niet aan zichzelf hebt overgelaten, maar Uw eigen weg bent gegaan, door het geslacht van Sem heen naar Abram, en ten slotte naar Uw Zoon. Verzamel ons rond Zijn Naam, en leer ons te leven tot Uw eer en niet tot de onze. Amen.

Verder studeren: Lees Handelingen 2:1-13 en Openbaring 7:9-10, waar een grote schare uit alle volken en talen samen God looft. Lees ook in deel 1, sessie 4, hoe God Abram roept en belooft zijn naam groot te maken (Genesis 12:1-3).

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vertel kort dat deze avonden de gedeelten lezen die deel 1 oversloeg, van Babel tot Pniel. Lees daarna Genesis 11:1-9 samen, en de verzen 27-32 erachteraan.

De kernvragen

Wat zeggen de mensen in vers 3-4 tegen elkaar? Noem wat zij willen bouwen en bereiken, en de angst die zij aan het eind van vers 4 uitspreken. (vraag 1)
De bouwers zeggen: "laat ons een naam voor ons maken, opdat wij niet misschien over de ganse aarde verstrooid worden" (vers 4). God had na de vloed geboden dat de mensen de aarde zouden vervullen (Genesis 9:1). Waar ligt de zonde van Babel: in het bouwen zelf, of in iets wat dieper zit? (vraag 3)
Het geslachtsregister van vers 10-26 lijkt droog, maar het loopt uit op Abram, en vers 30 zegt: "En Sarai was onvruchtbaar; zij had geen kind." Wat zegt het dat God Zijn nieuwe begin laat beginnen bij een kinderloos echtpaar, en niet bij een volk dat een toren kan bouwen? (vraag 4)
God beloofde Abram zijn naam groot te maken (Genesis 12:2), en Hij heeft Christus de Naam gegeven die boven alle namen is (Filippenzen 2:9). Wat betekent het voor u dat u uw naam niet zelf hoeft te maken, maar de Naam van de Heere Jezus mag dragen? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 127:1), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Genesis 11:1-32
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Het gesprek kan blijven hangen bij de vraag of grote bouwwerken of techniek op zich verkeerd zijn. Breng het terug naar vers 4: wat willen de bouwers bereiken, en zonder Wie?

Gebedsrondje: Bid om een hart dat niet de eigen naam zoekt maar de Naam van de Heere. Wie wil, dankt in één zin dat God Zijn werk doet waar mensen niets verwachten.

Om te zingen: Psalm 127:1 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 2: Hagar, Ismaël en de geboorte van Izak

Genesis 16:1-16; 21:1-21±40 minuten

Waar het in deze sessie om gaatU ontdekt hoe Sarai en Abram Gods belofte zelf willen invullen, en hoe de Heere Hagar, een gevluchte slavin, in de woestijn ziet en bij haar naam aanspreekt.

Lees Genesis 16:1-16; 21:1-21

En zij noemde den Naam des HEEREN, Die tot haar sprak: Gij, God des aanziens! want zij zeide: Heb ik ook hier gezien naar Dien, Die mij aanziet? — Genesis 16:13 (SV)

Woord om te onthouden:: Gij, God des aanziens (Genesis 16:13)
Om te zingen:: Psalm 61:1 (berijming 1773)

In deel 1 las u hoe God Abram een zoon beloofde en hoe Abram de HEERE geloofde (Genesis 15:6). Maar de jaren gaan voorbij, en Sarai blijft kinderloos. Na tien jaar in Kanaän neemt zij de belofte in eigen hand. Naar een gewoonte van die tijd geeft zij haar Egyptische dienstmaagd Hagar aan Abram, in de hoop dat zij door haar een kind zal krijgen. Het gevolg is spanning, verachting en een vrouw die de woestijn in vlucht. Juist daar vindt de Engel des HEEREN haar. Veertien jaar later, in hoofdstuk 21, doet de HEERE aan Sara zoals Hij gesproken had: Izak wordt geboren. Opnieuw komt Hagar in de woestijn terecht, nu met haar zoon. Beide gedeelten tonen dezelfde God: trouw aan Zijn belofte, en vol ontferming voor wie aan de rand staat.

Zo leest u dit gedeelte

Lees eerst Genesis 16 en let op wie er aan het woord is: Sarai, Abram, Hagar en de Engel des HEEREN. Wie zoekt de HEERE, en wie wordt door Hem gezocht? Let in vers 11 op de naam Ismaël, die betekent: God hoort, en in vers 13 op de naam die Hagar aan God geeft. Lees daarna Genesis 21:1-21. Merk op hoe vers 1 tweemaal zegt dat de HEERE deed wat Hij gezegd had, en hoe God in vers 17 opnieuw hoort, nu de stem van de jongen. Neem deze vraag mee: hoe gaat God om met mensen die de gevolgen van andermans keuzes moeten dragen?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Welke stappen zet Sarai in Genesis 16:1-6, en hoe reageert Abram telkens? Wat valt u op aan het feit dat in deze verzen niemand de HEERE om raad vraagt?
Welke twee vragen stelt de Engel des HEEREN aan Hagar in vers 8, en wat beveelt en belooft Hij haar in vers 9-12?

Interpretatie: wat betekent het?

Sarai zegt: "misschien zal ik uit haar gebouwd worden" (16:2). Wat is het verschil tussen geloven dat God Zijn belofte vervult, en God een handje willen helpen? Zet dit naast Abrams geloof in Genesis 15:6.
Hagar noemt de HEERE "Gij, God des aanziens" (16:13). Zij is een slavin, een vreemdelinge en een vluchtelinge. De kanttekeningen zien in de Engel des HEEREN de Heere Christus Zelf. Wat zegt het over God dat Hij Zich juist aan haar zo bekendmaakt?
Sara wil dat Hagar en haar zoon worden weggezonden, en God zegt tot Abraham: "in Izak zal uw zaad genoemd worden" (21:12). Waarom gaat de belofte langs Izak, en niet langs de oudste zoon? Hoe gebruikt Paulus dit in Romeinen 9:7-8?
Paulus gebruikt de twee zonen in Galaten 4:22-31 als beeld: de zoon van de dienstmaagd is naar het vlees geboren, de zoon van de vrije door de belofte. Wat wil hij daarmee duidelijk maken over de weg waarlangs een mens een kind van God wordt?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Op welk terrein bent u geneigd Gods beloften zelf in te vullen, omdat het wachten u te lang duurt? Wat zou het betekenen om daar de Heere te laten handelen?
Hagar ontdekt in de woestijn dat God haar ziet. Kent u iemand die zich over het hoofd gezien voelt? Hoe kunt u deze week laten merken dat de God des aanziens ook naar hem of haar omziet?

Gebed bij deze sessie

HEERE, U bent de God Die ziet. Wij belijden dat wij net als Sarai en Abram Uw beloften vaak zelf willen vervullen, en dat wij daarmee anderen pijn doen. Vergeef ons ons ongeduld en ons ongeloof. Dank U dat U Hagar in de woestijn opzocht en de stem van de jongen hoorde, en dat U ook ons opzoekt waar wij verdwaald zijn. Dank U voor Izak, het kind van de belofte, en bovenal voor Christus, in Wie al Uw beloften ja en amen zijn. Amen.

Verder studeren: Lees Galaten 4:21-31 en Romeinen 9:6-9 over het kind van de belofte. Lees ook Psalm 139:1-12 en zet die psalm naast de naam die Hagar aan God gaf.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag of iemand weleens lang op iets moest wachten en het toen zelf ging regelen. Houd het kort. Lees daarna Genesis 16 samen, en Genesis 21:1-21.

De kernvragen

Welke stappen zet Sarai in Genesis 16:1-6, en hoe reageert Abram telkens? Wat valt u op aan het feit dat in deze verzen niemand de HEERE om raad vraagt? (vraag 1)
Sarai zegt: "misschien zal ik uit haar gebouwd worden" (16:2). Wat is het verschil tussen geloven dat God Zijn belofte vervult, en God een handje willen helpen? Zet dit naast Abrams geloof in Genesis 15:6. (vraag 3)
Hagar noemt de HEERE "Gij, God des aanziens" (16:13). Zij is een slavin, een vreemdelinge en een vluchtelinge. De kanttekeningen zien in de Engel des HEEREN de Heere Christus Zelf. Wat zegt het over God dat Hij Zich juist aan haar zo bekendmaakt? (vraag 4)
Hagar ontdekt in de woestijn dat God haar ziet. Kent u iemand die zich over het hoofd gezien voelt? Hoe kunt u deze week laten merken dat de God des aanziens ook naar hem of haar omziet? (vraag 8)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 61:1), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Genesis 16:1-16; 21:1-21
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: De verhoudingen tussen Sarai, Hagar en Abram roepen vragen op over meervrouwerij en onrecht. Erken dat de tekst dit niet goedpraat, en breng het gesprek terug naar 16:13: Wie ziet Hagar daar?

Gebedsrondje: Bid voor mensen die zich over het hoofd gezien voelen, dichtbij of ver weg. Wie wil, noemt iemand bij naam. Dank samen dat de God des aanziens ook naar ons omziet.

Om te zingen: Psalm 61:1 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 3: Het verbond en het teken

Genesis 17:1-27±35 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat God Zelf Zijn verbond opricht met Abraham en zijn zaad, en dat het teken Zijn belofte verzegelt zonder het geloof te vervangen.

Lees Genesis 17:1-27

En Ik zal Mijn verbond oprichten tussen Mij en tussen u, en tussen uw zaad na u in hun geslachten, tot een eeuwig verbond, om u te zijn tot een God, en uw zaad na u. — Genesis 17:7 (SV)

Woord om te onthouden:: om u te zijn tot een God, en uw zaad na u (Genesis 17:7)
Om te zingen:: Psalm 105:5 (berijming 1773)

Dertien jaar na de geboorte van Ismaël, als Abram negenennegentig jaar oud is, verschijnt de HEERE opnieuw aan hem. In deel 1 las u in Genesis 15 hoe God Zijn verbond met Abram sloot, terwijl Hij alleen tussen de stukken doorging. Nu bevestigt God dat verbond en geeft Hij er een teken bij. Hij maakt Zich bekend als God, de Almachtige: de God Die doen kan wat Hij belooft, ook als een mens daar te oud voor is. Abram krijgt een nieuwe naam, Abraham, want hij zal een vader van vele volken worden, en Sarai wordt Sara. De besnijdenis wordt het teken van het verbond, aan het lichaam van elke jongen in het huis. Dit hoofdstuk leert dat God Zijn verbond niet alleen opricht met de gelovige zelf, maar ook met zijn zaad na hem.

Zo leest u dit gedeelte

Lees het hoofdstuk in delen. In vers 1-8 spreekt God over Zichzelf en over wat Hij doen zal: tel hoe vaak u "Ik zal" leest. In vers 9-14 gaat het over het teken, dat Abraham en zijn huis moeten houden. In vers 15-22 krijgt Sara haar nieuwe naam en de belofte van een zoon, en lacht Abraham. Lees tot slot vers 23-27 en let op de woorden "even ten zelfden dage": Abraham gehoorzaamt meteen. Neem deze vraag mee: wat doet God in dit verbond, en wat vraagt Hij van Abraham?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Hoe maakt God Zich in vers 1 bekend, en wat vraagt Hij van Abram? Welke twee opdrachten hoort u in de woorden "Wandel voor Mijn aangezicht, en zijt oprecht"?
Welke beloften doet God in vers 4-8? Maak twee rijtjes: wat God aan Abraham zelf belooft, en wat Hij aan zijn zaad na hem belooft.

Interpretatie: wat betekent het?

God belooft "om u te zijn tot een God, en uw zaad na u" (vers 7). Waarom is dit het hart van het verbond? Waar hoort u deze belofte terug in de rest van de Schrift, bijvoorbeeld in Jeremia 31:33 en Openbaring 21:3?
Paulus noemt de besnijdenis in Romeinen 4:11 een zegel van de rechtvaardigheid van het geloof dat Abraham al had toen hij nog onbesneden was. Wat betekent het dat een teken Gods belofte bevestigt en verzegelt, maar het geloof niet vervangt?
Het teken werd gegeven aan Abraham en aan zijn zoontjes van acht dagen, nog voordat zij zelf konden geloven (vers 12). De Heidelbergse Catechismus wijst in zondag 27 op dit verbond, wanneer hij uitlegt waarom ook de kinderen van gelovigen gedoopt worden. Wat leert Genesis 17 u over Gods trouw aan de geslachten?
Wie het teken versmaadde, had volgens vers 14 het verbond gebroken. Tegelijk spreekt Mozes later over de besnijdenis van het hart (Deuteronomium 10:16; 30:6). Hoe horen het uiterlijke teken en de innerlijke vernieuwing bij elkaar?

Toepassing: wat betekent het voor u?

God zegt tot Abraham dat hij voor Zijn aangezicht moet wandelen. Wat betekent het voor uw gewone week om te leven onder Gods ogen, als iemand die bij Hem hoort?
De doop wijst, zoals de besnijdenis, op Gods belofte. Hoe kunt u in moeite of twijfel teruggrijpen op wat God bij de doop belooft, en op het geloof en de bekering waartoe de doop u roept? En hoe kunt u, als ouder, grootouder of gemeentelid, de kinderen van de gemeente op die belofte wijzen?

Gebed bij deze sessie

HEERE, God de Almachtige, wij danken U voor Uw verbond, dat U niet opricht omdat wij trouw zijn, maar omdat U trouw bent. U wilde de God van Abraham zijn en van zijn zaad na hem, en U hebt Uw beloften ook aan ons en aan onze kinderen betekend en verzegeld. Leer ons voor Uw aangezicht te wandelen en oprecht te zijn. Besnijd ons hart, opdat wij U liefhebben, en geef dat onze kinderen U leren kennen als hun God. Om Christus wil. Amen.

Verder studeren: Lees Romeinen 4:9-12 en Kolossenzen 2:11-12, waar Paulus de besnijdenis en de doop naast elkaar zet. In deel 1, sessie 4, las u de verbondssluiting van Genesis 15; vergelijk die met dit hoofdstuk.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag of iemand een doopdienst in de familie heeft meegemaakt die hem bijbleef. Lees daarna Genesis 17 samen, verdeeld over twee lezers.

De kernvragen

Welke beloften doet God in vers 4-8? Maak twee rijtjes: wat God aan Abraham zelf belooft, en wat Hij aan zijn zaad na hem belooft. (vraag 2)
God belooft "om u te zijn tot een God, en uw zaad na u" (vers 7). Waarom is dit het hart van het verbond? Waar hoort u deze belofte terug in de rest van de Schrift, bijvoorbeeld in Jeremia 31:33 en Openbaring 21:3? (vraag 3)
Het teken werd gegeven aan Abraham en aan zijn zoontjes van acht dagen, nog voordat zij zelf konden geloven (vers 12). De Heidelbergse Catechismus wijst in zondag 27 op dit verbond, wanneer hij uitlegt waarom ook de kinderen van gelovigen gedoopt worden. Wat leert Genesis 17 u over Gods trouw aan de geslachten? (vraag 5)
De doop wijst, zoals de besnijdenis, op Gods belofte. Hoe kunt u in moeite of twijfel teruggrijpen op wat God bij de doop belooft, en op het geloof en de bekering waartoe de doop u roept? En hoe kunt u, als ouder, grootouder of gemeentelid, de kinderen van de gemeente op die belofte wijzen? (vraag 8)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 105:5), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Genesis 17:1-27
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Vraag 5 kan uitlopen op een discussie over de kinderdoop met argumenten van buiten de tekst. Laat die discussie rusten en vraag wat vers 7 en vers 12 over Gods trouw aan de geslachten zeggen.

Gebedsrondje: Bid voor de kinderen en kleinkinderen van de kring, en voor de jongeren in de gemeente. Ieder die wil, noemt een naam. Dank dat God een God wil zijn van ouders en kinderen.

Om te zingen: Psalm 105:5 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 4: Abraham pleit voor Sodom

Genesis 18:1-33±40 minuten

Waar het in deze sessie om gaatU ontdekt dat voor de Heere niets te wonderlijk is, en dat de Rechter der ganse aarde het eerbiedige, vrijmoedige pleiten van Abraham voor anderen aanhoort.

Lees Genesis 18:1-33

Zou iets voor den HEERE te wonderlijk zijn? Ter gezetter tijd zal Ik tot u wederkomen, omtrent dezen tijd des levens, en Sara zal een zoon hebben! — Genesis 18:14 (SV)

Woord om te onthouden:: Zou iets voor den HEERE te wonderlijk zijn? (Genesis 18:14)
Om te zingen:: Psalm 65:1 (berijming 1773)

Kort na de verbondssluiting van hoofdstuk 17 krijgt Abraham bezoek. Op het heetst van de dag staan er drie mannen bij zijn tent, bij de eikenbossen van Mamre. Abraham ontvangt hen met grote gastvrijheid, en gaandeweg blijkt dat de HEERE Zelf bij hem is, vergezeld van twee engelen (vergelijk 19:1). Sara hoort achter de tentdeur de belofte dat zij over een jaar een zoon zal hebben, en lacht bij zichzelf. Daarna neemt de HEERE Abraham in vertrouwen over Sodom en Gomorra, waar het geroep over de zonde groot is. Abraham blijft staan voor het aangezicht des HEEREN en pleit voor de stad waar zijn neef Lot woont. Zesmaal vraagt hij, van vijftig rechtvaardigen tot tien. Zo is Genesis 18 een hoofdstuk over Gods almacht en over de voorbede van een vriend van God.

Zo leest u dit gedeelte

Lees vers 1-15 en let op de overgang van drie mannen naar de HEERE: wanneer merkt u dat Abraham met God Zelf spreekt? Let op Sara achter de tentdeur, en op de vraag van vers 14. Lees daarna vers 16-33 langzaam. Merk op dat God in vers 17-19 overweegt of Hij voor Abraham zal verbergen wat Hij doet, en hoe Abraham zijn pleidooi telkens met ootmoed begint. Neem deze vraag mee: waarop beroept Abraham zich als hij voor Sodom bidt?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Hoe ontvangt Abraham de drie mannen in vers 1-8? Welke woorden laten zien hoe haastig en hoe royaal hij hen dient?
Hoe vaak pleit Abraham in vers 23-32, en welke getallen noemt hij? Hoe spreekt hij in vers 27 over zichzelf?

Interpretatie: wat betekent het?

De HEERE vraagt: "Zou iets voor den HEERE te wonderlijk zijn?" (vers 14). Waarom stelt God deze vraag juist aan een man van bijna honderd en een vrouw van negentig jaar? Hoe klinkt dezelfde boodschap door in de woorden van de engel tot Maria in Lukas 1:37?
In vers 19 zegt God waarom Hij Abraham gekend heeft: "opdat hij zijn kinderen en zijn huis na hem zoude bevelen, en zij den weg des HEEREN houden". Waarom maakt God Zijn voornemen over Sodom juist aan zo iemand bekend?
Abraham vraagt: "zou de Rechter der ganse aarde geen recht doen?" (vers 25). Bidt Abraham hier tegen Gods recht in, of beroept hij zich er juist op? Wat leert dit over een gebed dat God eert?
Abraham bleef staan voor het aangezicht des HEEREN en pleitte voor anderen. De Heere Jezus leeft altijd om voor de Zijnen te bidden (Hebreeën 7:25) en is onze Voorspraak bij de Vader (1 Johannes 2:1). Waarin lijkt de voorbede van Abraham op die van Christus, en waarin gaat de voorbede van Christus er ver boven uit?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Op welke belofte van God vindt u het moeilijk om nog te hopen, omdat het menselijk gesproken te laat lijkt? Wat doet de vraag van vers 14 met u?
Voor wie in uw omgeving, uw woonplaats of ons land wilt u deze week volhardend bidden, zoals Abraham voor Sodom deed? Neem daarbij zijn houding over: eerbiedig en tegelijk vrijmoedig.

Gebed bij deze sessie

Heere, voor U is niets te wonderlijk. U deed wat Sara niet meer durfde te hopen, en U bent nog Dezelfde. Vergeef ons het ongelovige lachen van ons hart. Dank U dat U Uw vrienden in vertrouwen neemt en hun gebed wilt horen. Leer ons te pleiten voor onze naasten, onze woonplaats en ons land, met eerbied voor Uw recht en met vertrouwen op Uw ontferming. En dank U voor de Heere Jezus, Die altijd voor de Zijnen bidt en Wiens voorbede nooit tevergeefs is. Amen.

Verder studeren: Lees Hebreeën 13:2 over de gastvrijheid en Jakobus 2:23, waar Abraham een vriend van God genoemd wordt. Lees ook Exodus 32:9-14, waar Mozes voor het volk pleit, en Hebreeën 7:24-25.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Kijk kort terug op het verbond van de vorige avond. Vraag daarna wie weleens lang voor iemand gebeden heeft. Lees samen Genesis 18, het gesprek vanaf vers 16 langzaam.

De kernvragen

Hoe vaak pleit Abraham in vers 23-32, en welke getallen noemt hij? Hoe spreekt hij in vers 27 over zichzelf? (vraag 2)
De HEERE vraagt: "Zou iets voor den HEERE te wonderlijk zijn?" (vers 14). Waarom stelt God deze vraag juist aan een man van bijna honderd en een vrouw van negentig jaar? Hoe klinkt dezelfde boodschap door in de woorden van de engel tot Maria in Lukas 1:37? (vraag 3)
Abraham vraagt: "zou de Rechter der ganse aarde geen recht doen?" (vers 25). Bidt Abraham hier tegen Gods recht in, of beroept hij zich er juist op? Wat leert dit over een gebed dat God eert? (vraag 5)
Voor wie in uw omgeving, uw woonplaats of ons land wilt u deze week volhardend bidden, zoals Abraham voor Sodom deed? Neem daarbij zijn houding over: eerbiedig en tegelijk vrijmoedig. (vraag 8)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 65:1), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Genesis 18:1-33
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Het pleiten van Abraham kan klinken als afdingen met God, en sommigen vragen of gebed Gods plan verandert. Houd het bij vers 25: waarop beroept Abraham zich, en wat zegt dat over zijn gebed?

Gebedsrondje: Neem de houding van vers 27 over. Bid voor uw woonplaats en voor mensen die ver van God leven. Wie wil, bidt in één zin voor iemand om wie hij zich zorgen maakt.

Om te zingen: Psalm 65:1 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 5: Sodom en de redding van Lot

Genesis 19:1-29±40 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat Lot niet gered wordt om zijn eigen haast, maar omdat de Heere hem wilde sparen (vers 16) en omdat God aan Abraham dacht.

Lees Genesis 19:1-29

Maar hij vertoefde; zo grepen dan die mannen zijn hand, en de hand zijner vrouw, en de hand zijner twee dochteren, om de verschoning des HEEREN over hem; en zij brachten hem uit, en stelden hem buiten de stad. — Genesis 19:16 (SV)

Woord om te onthouden:: dat God aan Abraham gedacht (Genesis 19:29)
Om te zingen:: Psalm 103:7 (berijming 1773)

De twee engelen die bij Abraham waren, komen in de avond in Sodom aan. Lot zit in de poort, de plaats waar de oudsten van een stad recht spraken. In deel 1 las u hoe Lot ooit de goed bewaterde vlakte van de Jordaan koos en zijn tenten tot bij Sodom opsloeg (Genesis 13:10-13). Nu woont hij in de stad. Wat de mannen van Sodom die nacht doen, bevestigt hoe zwaar de zonde is waarover het geroep tot God opklonk. Het oordeel komt, met zwavel en vuur uit de hemel. Toch is dit vooral een hoofdstuk over redding. Lot aarzelt, zijn schoonzonen nemen hem niet serieus en zijn vrouw ziet om. Maar de engelen grijpen Lot bij de hand en brengen hem buiten de stad. En vers 29 noemt de diepste reden: God dacht aan Abraham.

Zo leest u dit gedeelte

Lees vers 1-11 sober en blijf niet bij de details staan: ze laten zien dat de zonde van Sodom zo zwaar is als het geroep erover. Let daarna in vers 12-22 op het tempo: de engelen dringen aan, Lot talmt en zijn schoonzonen nemen hem niet serieus. Lees vers 23-29 en let op het verschil tussen Lots vrouw, die omziet, en Abraham, die vroeg in de morgen naar de plaats gaat waar hij voor de HEERE gestaan had. Het slot van het hoofdstuk (vers 30-38) valt buiten deze sessie. Neem deze vraag mee: waarom wordt Lot gered?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Hoe reageren de schoonzonen van Lot op zijn waarschuwing (vers 14), en wat doet Lot zelf als de dageraad opgaat (vers 15-16)?
Waarom wordt Lot volgens vers 16 en vers 29 gered? Noem de twee redenen die de tekst zelf geeft.

Interpretatie: wat betekent het?

Er staat: "Maar hij vertoefde" (vers 16). Wat hield Lot tegen om meteen te gaan? Wat laat dit zien over wat jarenlang wonen in Sodom met een mens doet, ook met een rechtvaardige (2 Petrus 2:7-8)?
De Heere Jezus zegt in Lukas 17:32: "Gedenkt aan de vrouw van Lot." Wat bedoelt Hij daarmee, als u let op het verband waarin Hij het zegt (Lukas 17:26-33)?
Vers 29 zegt dat God, toen Hij de steden van de vlakte verdierf, aan Abraham dacht. Lot wordt gered om de voorbede van een ander. Hoe wijst dat vooruit naar de redding van zondaars om wille van Christus en Zijn voorbede?
Het oordeel over Sodom wordt in de Schrift een voorbeeld genoemd voor wie goddeloos leeft (2 Petrus 2:6; Judas 7). Hoe kunt u over dit oordeel spreken zonder u boven Sodom verheven te voelen? Denk aan Lukas 13:1-5.

Toepassing: wat betekent het voor u?

Waar bent u, net als Lot, geneigd te talmen als God u roept om ergens afstand van te nemen? Wat zou het betekenen om u door Gods hand te laten meetrekken?
De schoonzonen dachten dat Lot een grap maakte. Hoe kunt u met mensen om u heen over Gods oordeel en Zijn redding spreken, zo dat zij merken dat u het meent en dat u om hen geeft?

Gebed bij deze sessie

Heilige en rechtvaardige God, U ziet de zonde van steden en volken, en U zult rechtvaardig oordelen. Wij belijden dat ook ons hart vaak talmt en vasthoudt aan wat U veroordeelt. Dank U voor Uw verschoning, waarmee U Lot bij de hand nam en buiten de stad bracht. Dank U dat U aan Abraham dacht, en dat U zondaars redt om wille van Uw Zoon, Die voor hen pleit. Bewaar ons ervoor om om te zien, en trek ons naar U toe. Amen.

Verder studeren: Lees 2 Petrus 2:4-9 over Gods oordeel en Zijn redding van de rechtvaardige Lot, en Lukas 17:26-33. In deel 1, sessie 4, las u in Genesis 13 hoe Lot koos voor de vlakte van de Jordaan.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Noem kort dat Abraham in hoofdstuk 18 voor Sodom pleitte. Zeg vooraf dat dit hoofdstuk zware dingen beschrijft. Lees daarna Genesis 19:1-29 samen.

De kernvragen

Waarom wordt Lot volgens vers 16 en vers 29 gered? Noem de twee redenen die de tekst zelf geeft. (vraag 2)
Er staat: "Maar hij vertoefde" (vers 16). Wat hield Lot tegen om meteen te gaan? Wat laat dit zien over wat jarenlang wonen in Sodom met een mens doet, ook met een rechtvaardige (2 Petrus 2:7-8)? (vraag 3)
De Heere Jezus zegt in Lukas 17:32: "Gedenkt aan de vrouw van Lot." Wat bedoelt Hij daarmee, als u let op het verband waarin Hij het zegt (Lukas 17:26-33)? (vraag 4)
Waar bent u, net als Lot, geneigd te talmen als God u roept om ergens afstand van te nemen? Wat zou het betekenen om u door Gods hand te laten meetrekken? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 103:7), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Genesis 19:1-29
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: De zonde van Sodom en het aanbod van Lot in vers 8 kunnen het gesprek overnemen. Benoem dat de tekst dit als kwaad laat zien, en breng het gesprek terug naar vers 16: wie grijpt daar in?

Gebedsrondje: Bid voor wie talmt als God roept, en voor familieleden die Gods waarschuwing niet ernstig nemen. Wie wil, dankt voor de hand van de Heere die ook ons heeft meegetrokken.

Om te zingen: Psalm 103:7 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 6: Een bruid voor Izak

Genesis 24:1-67±45 minuten

Waar het in deze sessie om gaatU ontdekt hoe de Heere de knecht van Abraham onderweg leidt, en hoe Gods voorzienigheid en de eigen keuze van Rebekka in deze geschiedenis samengaan.

Lees Genesis 24:1-67

En hij zeide: Geloofd zij de HEERE, de God van mijn heer Abraham, Die Zijn weldadigheid en waarheid niet nagelaten heeft van mijn heer; aangaande mij, de HEERE heeft mij op dezen weg geleid, ten huize van mijns heren broederen. — Genesis 24:27 (SV)

Woord om te onthouden:: de HEERE heeft mij op dezen weg geleid (Genesis 24:27)
Om te zingen:: Psalm 25:2 (berijming 1773)

Sara is gestorven (Genesis 23), Abraham is oud en de HEERE heeft hem in alles gezegend. Eén zorg blijft: Izak, de zoon van de belofte, heeft nog geen vrouw. Hij mag geen vrouw nemen uit de Kanaänieten, en hij mag ook niet terug naar het land waaruit God Abraham geroepen had. Daarom stuurt Abraham zijn oudste knecht naar zijn familie in Mesopotamië, met tien kamelen en onder ede. In deel 1 las u hoe Abraham op de berg Moria leerde dat de HEERE voorziet (Genesis 22:14). Hier ziet u diezelfde voorzienigheid in het gewone leven: een reis, een put, een gebed en een jonge vrouw met een kruik. Genesis 24 is het langste hoofdstuk van het boek. Er gebeuren geen tekenen uit de hemel, maar het hoofdstuk laat zien hoe God stap voor stap leidt wie Hem om leiding vraagt.

Zo leest u dit gedeelte

Dit is een lang hoofdstuk. Lees vers 1-27 langzaam: de opdracht van Abraham, het gebed van de knecht bij de put en zijn dankgebed. Het verslag aan Laban in vers 34-49 herhaalt wat u al gelezen hebt; dat kunt u vlot lezen, al is het mooi om te zien hoe de knecht alles aan de HEERE toeschrijft. Lees vers 50-67 weer langzaam en let op het antwoord van Rebekka in vers 58, en op Izak, die in het veld is om te bidden (vers 63). Neem deze vraag mee: hoe leidt God, en hoe herkent de knecht Zijn leiding?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Welke twee voorwaarden stelt Abraham in vers 3-8 aan de keuze van een vrouw voor Izak, en waarop vertrouwt hij als de knecht twijfelt (vers 7)?
Wat vraagt de knecht in zijn gebed bij de put (vers 12-14), en wat gebeurt er volgens vers 15 nog voordat hij uitgesproken is?

Interpretatie: wat betekent het?

De knecht bidt om een teken dat veel zegt over het karakter van de vrouw: zij zal uit zichzelf aanbieden ook de kamelen te drenken. Wat leert u hieruit over het verschil tussen een teken eisen en God om wijsheid vragen bij een concrete keuze?
Na zijn eerste gesprek met Rebekka zegt de knecht: "de HEERE heeft mij op dezen weg geleid" (vers 27). Wat betekent het dat God leidt terwijl iemand onderweg is, en niet alleen vooraf? Wat zegt de Heidelbergse Catechismus in zondag 10 over Gods voorzienigheid in de gewone dingen?
Laban en Bethuël antwoorden: "Van den HEERE is deze zaak voortgekomen" (vers 50), en Rebekka zegt: "Ik zal trekken" (vers 58). Hoe gaan Gods leiding en de eigen, bewuste keuze van Rebekka in dit hoofdstuk samen?
Izak krijgt een bruid die hij niet zelf heeft gezocht, maar die door een ander tot hem gebracht wordt. In Efeziërs 5:25-27 spreekt Paulus over Christus en Zijn gemeente als Bruidegom en bruid. Hoe kan deze geschiedenis u helpen om daarover na te denken, zonder er meer in te lezen dan er staat?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Voor welke keuze of welke weg zoekt u op dit moment Gods leiding? Hoe kunt u, zoals de knecht, bidden en tegelijk opletten wat God doet?
De knecht dankt God direct, nog bij de put (vers 26-27). Waar hebt u de afgelopen tijd Gods leiding gezien, en hebt u Hem daarvoor al gedankt?

Gebed bij deze sessie

HEERE, God van Abraham, U regeert alle dingen, ook de gewone wegen van ons leven. Dank U dat U de knecht leidde op de weg en Rebekka bereid maakte om te gaan. Leer ons U om leiding te vragen bij onze keuzes, en geef ons ogen om Uw hand te zien en een mond om U ervoor te danken. Wij bidden voor wie een levensgezel zoekt, voor wie gaan trouwen en voor hun ouders: wees hun God. En dank U voor de Heere Jezus, Die Zijn gemeente liefheeft en haar tot Zich brengt. Amen.

Verder studeren: Lees Spreuken 3:5-6 en Spreuken 19:14 over Gods leiding, en Efeziërs 5:25-32 over Christus en Zijn gemeente. Zet het gebed van Izak in het veld (vers 63) naast Psalm 37:5.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag wie een keuze maakte waarbij hij achteraf Gods leiding zag. Lees daarna Genesis 24:1-27 en 50-67 samen. Zeg tussendoor: in vers 28-49 ontvangt Laban de knecht, en die vertelt alles opnieuw.

De kernvragen

Wat vraagt de knecht in zijn gebed bij de put (vers 12-14), en wat gebeurt er volgens vers 15 nog voordat hij uitgesproken is? (vraag 2)
Na zijn eerste gesprek met Rebekka zegt de knecht: "de HEERE heeft mij op dezen weg geleid" (vers 27). Wat betekent het dat God leidt terwijl iemand onderweg is, en niet alleen vooraf? Wat zegt de Heidelbergse Catechismus in zondag 10 over Gods voorzienigheid in de gewone dingen? (vraag 4)
Laban en Bethuël antwoorden: "Van den HEERE is deze zaak voortgekomen" (vers 50), en Rebekka zegt: "Ik zal trekken" (vers 58). Hoe gaan Gods leiding en de eigen, bewuste keuze van Rebekka in dit hoofdstuk samen? (vraag 5)
Voor welke keuze of welke weg zoekt u op dit moment Gods leiding? Hoe kunt u, zoals de knecht, bidden en tegelijk opletten wat God doet? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 25:2), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Genesis 24:1-67
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Het gesprek kan gaan over het vragen om tekenen bij grote keuzes, zoals bij het vinden van een partner. Houd het bij vers 12-14 en 26-27: wat vraagt de knecht, en wat doet hij als God antwoordt?

Gebedsrondje: Bid voor wie nu voor een belangrijke keuze staat, in werk, studie, huwelijk of woonplaats. Wie het wil delen, noemt kort zo een keuze. Dank met de knecht voor wegen waarop de Heere al geleid heeft.

Om te zingen: Psalm 25:2 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 7: Pniel: Jakob worstelt en wordt gezegend

Genesis 32:1-33:20±45 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat Jakob niet door eigen kracht overwint, maar door zich vast te klemmen aan God, en dat hij eerst bij God de zegen ontvangt voordat hij Ezau onder ogen komt.

Lees Genesis 32:1-33:20

En Hij zeide: Laat Mij gaan, want de dageraad is opgegaan. Maar hij zeide: Ik zal U niet laten gaan, tenzij dat Gij mij zegent. — Genesis 32:26 (SV)

Woord om te onthouden:: Ik zal U niet laten gaan, tenzij dat Gij mij zegent (Genesis 32:26)
Om te zingen:: Psalm 146:3 (berijming 1773)

In deel 1 las u hoe Jakob de zegen met bedrog verkreeg, voor zijn broer Ezau moest vluchten en in Bethel de belofte ontving dat God met hem zou zijn (Genesis 28:15). Twintig jaar later keert hij met zijn vrouwen, kinderen en kudden terug naar het land van zijn vaders. Dan komt het bericht dat Ezau hem tegemoet trekt met vierhonderd man. Jakob is bang. Hij verdeelt zijn mensen, stuurt geschenken vooruit en bidt een van de mooiste gebeden van Genesis. Die nacht, bij het veer van de Jabbok, worstelt een Man met hem tot de dageraad. Jakob krijgt een nieuwe naam en noemt de plaats Pniel, want hij heeft God gezien van aangezicht tot aangezicht. De volgende morgen loopt Ezau hem tegemoet en valt hem om de hals. Zo eindigt deze gids bij genade, zegen en verzoening.

Zo leest u dit gedeelte

Lees eerst Genesis 32:1-21 en let op het gebed van Jakob in vers 9-12: waarop beroept hij zich, en wat zegt hij over zichzelf? Lees daarna vers 22-32 langzaam; dat is het hart van deze sessie. Let op Wie de worsteling begint, Wie de heup aanraakt en wie om zegen vraagt. Lees tot slot hoofdstuk 33, de ontmoeting met Ezau, en let op wat Jakob in 33:10 tegen zijn broer zegt. Neem deze vraag mee: hoe kan een man die verliest, toch overwinnen?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Waarop beroept Jakob zich in zijn gebed van vers 9-12? Noem wat hij over God zegt, wat hij over zichzelf zegt en wat hij vraagt.
Beschrijf de worsteling in vers 24-29. Wie begint, wat doet de Man met de heup van Jakob, en wat vraagt Jakob voordat hij loslaat?

Interpretatie: wat betekent het?

Jakob bidt: "Ik ben geringer dan al deze weldadigheden, en dan al deze trouw, die Gij aan Uw knecht gedaan hebt" (32:10). Hoe verschilt de Jakob die zo bidt van de Jakob uit Genesis 27? Wat heeft God in die twintig jaar met hem gedaan?
Hosea 12:5 zegt over Jakob: "hij weende en smeekte Hem." De kanttekening bij Genesis 32:25 zegt dat de Heere Zich liet overwinnen om Jakob zeker te maken van een goede uitkomst, en hem tegelijk kwetste om hem zijn eigen zwakheid te leren. Overwon Jakob door kracht, of door zich vast te klemmen aan Hem Die sterker was?
Jakob zegt: "ik heb God gezien van aangezicht tot aangezicht, en mijn ziel is gered geweest" (32:30), en hij gaat hinkend verder (32:31). Waarom is het genade dat Jakob God ziet en leeft? En waarom gaan zegen en gebrokenheid hier samen?
Jakob zegt tegen Ezau: "omdat ik uw aangezicht gezien heb, als had ik Gods aangezicht gezien" (33:10). Wat verbindt de verzoening met God in de nacht met de verzoening met zijn broer in de morgen?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Waarover worstelt u op dit moment in het gebed? Wat zou het betekenen om, zoals Jakob, de Heere niet los te laten tenzij Hij u zegent?
Is er iemand met wie u verzoening zoekt of zou moeten zoeken? Welke eerste stap kunt u deze week zetten, in afhankelijkheid van God?

Gebed bij deze sessie

HEERE, God van Abraham en Izak, en ook de God van Jakob, wij zijn geringer dan al Uw weldadigheden en Uw trouw. U kende Jakob in zijn bedrog en in zijn angst, en U liet hem niet los. Leer ons te worstelen in het gebed en U niet los te laten tenzij U ons zegent. Breek onze eigen kracht, opdat wij leven van Uw genade. Dank U dat wij Uw heerlijkheid mogen zien in het aangezicht van Jezus Christus, en leven. Geef ook verzoening waar wij met elkaar gebroken hebben. Amen.

Verder studeren: Lees 2 Korinthe 4:6, en Hebreeën 11:21, waar Jakob aan het einde van zijn leven, leunend op zijn staf, aanbidt en zegent. In deel 1, sessie 6, las u over de droom van Jakob in Bethel (Genesis 28); lees in Genesis 35:1-15 hoe God hem daar opnieuw ontmoet en zijn nieuwe naam bevestigt.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Kijk kort terug: wat weet de kring nog van Jakob en Ezau uit Genesis 27? Lees daarna Genesis 32:9-32 samen, en Genesis 33:1-11 als vervolg.

De kernvragen

Waarop beroept Jakob zich in zijn gebed van vers 9-12? Noem wat hij over God zegt, wat hij over zichzelf zegt en wat hij vraagt. (vraag 1)
Jakob bidt: "Ik ben geringer dan al deze weldadigheden, en dan al deze trouw, die Gij aan Uw knecht gedaan hebt" (32:10). Hoe verschilt de Jakob die zo bidt van de Jakob uit Genesis 27? Wat heeft God in die twintig jaar met hem gedaan? (vraag 3)
Hosea 12:5 zegt over Jakob: "hij weende en smeekte Hem." De kanttekening bij Genesis 32:25 zegt dat de Heere Zich liet overwinnen om Jakob zeker te maken van een goede uitkomst, en hem tegelijk kwetste om hem zijn eigen zwakheid te leren. Overwon Jakob door kracht, of door zich vast te klemmen aan Hem Die sterker was? (vraag 4)
Is er iemand met wie u verzoening zoekt of zou moeten zoeken? Welke eerste stap kunt u deze week zetten, in afhankelijkheid van God? (vraag 8)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 146:3), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Genesis 32:1-33:20
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: De vraag wie de Man is met Wie Jakob worstelt kan een lange discussie worden. Verwijs kort naar Hosea 12:5 en breng het gesprek terug naar vers 26: wat vraagt Jakob, en waarom laat hij niet los?

Gebedsrondje: Geef ruimte voor stil gebed over wat ieder zelf bij God brengt. Bid daarna voor verstoorde verhoudingen in families en gemeente. Dank voor de zegen die God aan Jakob gaf en nog geeft.

Om te zingen: Psalm 146:3 (berijming 1773)

Terug naar het overzicht

Toets uw kennis: Genesis: van schepping tot Jozef

Tips voor het groepsgesprek

Begin elke sessie met een korte terugblik: wat is de deelnemers bijgebleven van de vorige keer, en waar zagen zij de afgelopen week iets van Gods trouw?
Laat het verhaal eerst zelf spreken. Genesis vertelt veel en legt weinig uit; vraag daarom steeds eerst wat er staat, en pas daarna wat het betekent. Een goede vraag om op terug te vallen is: wat zegt de tekst hier over God?
Ga bij de gevoelige gedeelten (Hagar, Sodom, de besnijdenis) rustig te werk. Blijf dicht bij de tekst, en geef ruimte aan wie er moeite mee heeft, zonder het gesprek te laten afdwalen.
Sluit elke sessie af met een concreet voornemen en met gebed. Vraag elke deelnemer wat hij of zij deze week wil meenemen uit wat we gelezen hebben.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil met deel 1?

Deel 1 leest de grote lijnen van Genesis in acht sessies: schepping, zondeval, de vloed, de roeping van Abram, het offer van Izak, Jakob en Ezau, en Jozef. Deel 2 leest in zeven sessies de hoofdstukken die deel 1 overslaat: Babel (Genesis 11), Hagar en de geboorte van Izak (16 en 21), het verbond en het teken (17), Abrahams voorbede (18), Sodom (19), de bruid voor Izak (24) en Jakob bij Pniel (32-33). Zo vormen de twee delen samen een doorlopende studie door Genesis.

Moet ik eerst deel 1 gedaan hebben?

Nee, elke sessie is ook los te volgen. Het helpt wel, omdat deel 2 voortbouwt op wat deel 1 behandelt: de roeping van Abram in Genesis 12, het verbond van Genesis 15 en de vlucht van Jakob naar Bethel. Waar dat nodig is, vat de inleiding van een sessie kort samen wat u in deel 1 las.

Waarom staat de besnijdenis in een christelijke bijbelstudie?

Omdat Genesis 17 laat zien hoe God Zijn verbond opricht met de gelovige en met zijn zaad, en daar een teken aan verbindt. Paulus noemt de besnijdenis in Romeinen 4:11 een zegel van de rechtvaardigheid van het geloof. In het Nieuwe Testament is de doop in de plaats van de besnijdenis gekomen (Kolossenzen 2:11-12). De Heidelbergse Catechismus (zondag 27) en de Nederlandse Geloofsbelijdenis (artikel 34) wijzen op dit verband wanneer zij spreken over de doop van de kinderen van gelovigen.

Hoe moet ik het oordeel over Sodom verstaan?

De Schrift noemt het oordeel over Sodom een ernstige waarschuwing: God is heilig en Hij laat de zonde niet ongestraft (2 Petrus 2:6). Tegelijk legt Genesis 19 de nadruk op redding: God trekt Lot uit de stad om Zijn verschoning, en omdat Hij aan Abraham dacht. De Heere Jezus gebruikt deze geschiedenis om op te roepen tot waakzaamheid (Lukas 17:28-32). De sessie behandelt de verzen over de zonde van de stad bewust sober.

Wie is de Man met Wie Jakob worstelde?

Jakob zegt zelf dat hij God gezien heeft van aangezicht tot aangezicht (Genesis 32:30), en Hosea 12:5 noemt Hem de Engel met Wie Jakob worstelde. De kanttekeningen bij de Statenvertaling zien in de Engel des HEEREN in Genesis de Heere Christus Zelf, lang voordat Hij mens werd (bij Genesis 16:7). De tekst houdt Zijn naam verborgen (32:29), en dat mag u laten staan: het gaat erom dat God Jakob zegent.

Hoeveel tijd heb ik per sessie nodig?

Reken op 35 tot 45 minuten per sessie, voor het lezen van het gedeelte, de vragen en het gebed. Genesis 24 en Genesis 32-33 zijn lange gedeelten; de leeswijzer zegt waar u langzaam leest en waar u vlotter kunt lezen. In een groep duurt het vaak iets langer door het gesprek.