Jakobus in 5 dagen

De brief van Jakobus hoort bij de algemene brieven van het Nieuwe Testament. Hij is niet aan één gemeente gericht, maar 'aan de twaalf stammen, die in de verstrooiing zijn' (Jakobus 1:1): waarschijnlijk Joodse christenen buiten het land Israël. De oude kerk zag in de schrijver Jakobus, de broeder van de Heere (Galaten 1:19), die in de gemeente van Jeruzalem een leidende plaats had (Handelingen 15:13). Het is niet Jakobus, de broeder van Johannes: die werd al vroeg gedood (Handelingen 12:2). De brief ademt de taal van de wijsheidsboeken en van de Bergrede: blijdschap in beproeving, de armen die God heeft uitverkoren, en het verbod om te zweren: 'uw ja, zij ja' (Jakobus 5:12).

Over de verhouding tussen Jakobus en Paulus is in de kerk veel geschreven. Paulus leert 'dat de mens door het geloof gerechtvaardigd wordt, zonder de werken der wet' (Romeinen 3:28). Jakobus schrijft 'dat een mens uit de werken gerechtvaardigd wordt, en niet alleenlijk uit het geloof' (Jakobus 2:24). De reformatorische uitleg ziet daarin geen tegenspraak: Paulus spreekt over de grond waarop God een zondaar aanneemt, Jakobus over het geloof dat zich als echt bewijst in wat het voortbrengt. Beiden noemen Abraham als voorbeeld. Het doel van dit plan is de brief in zijn geheel te lezen, zodat zulke uitspraken in hun samenhang blijven staan.

Het plan past bij wie de brieven van het Nieuwe Testament nog weinig kent, maar ook bij wie Jakobus vaker las en hem nu als geheel wil horen, zodat bekende losse zinnen zoals Jakobus 2:17 weer in hun verband komen te staan.

Het tempo is rustig: vijf dagen met 14 tot 27 verzen per dag. Met de vraag en de overdenking erbij bent u ongeveer tien minuten bezig. Wie meer tijd heeft, kan het gedeelte van een dag tweemaal lezen. Jakobus schrijft compact, en veel zinnen worden bij een tweede keer helderder.

Na de groet opent Jakobus niet met een uitleg over het lijden, maar met een opdracht die vreemd klinkt: 'Acht het voor grote vreugde, mijn broeders, wanneer gij in velerlei verzoekingen valt' (Jakobus 1:2). De reden noemt hij erbij: de beproeving van het geloof brengt volharding voort. Wie daarbij wijsheid tekortkomt, mag erom vragen bij een Gever Die het niet verwijt. Jakobus vraagt er alleen bij dat het gebeurt 'in geloof, niet twijfelende' (Jakobus 1:6), in vertrouwen op Wie God is. Verzoeking tot het kwade komt niet van Hem; van Hem komt elke goede gave.

Wie het moeilijk heeft en geen uitweg ziet, kan met die vraag bij God komen. Daarna spreekt Jakobus over het Woord, waardoor God nieuw leven werkt: 'Naar Zijn wil heeft Hij ons gebaard door het Woord der waarheid' (Jakobus 1:18). Dat Woord wil ontvangen en gedaan worden: 'En zijt daders des Woords, en niet alleen hoorders' (Jakobus 1:22). Het doen krijgt een gezicht in de zorg voor wezen en weduwen, en in een tong die in toom gehouden wordt.