Exodus in 20 dagen

Exodus sluit direct aan op Genesis. De zonen van Jakob zijn met hun gezinnen in Egypte gekomen en hun nakomelingen zijn talrijk geworden. Dan staat er een nieuwe koning op, 'die Jozef niet gekend had' (Exodus 1:8), en maakt hen tot slaven. Het boek vertelt hoe God Zijn verbond met Abraham, Izak en Jakob gedenkt (Exodus 2:24), Mozes roept en Zijn volk met een sterke hand uitleidt. Het tweede deel speelt zich af bij de Sinaï: het verbond en de rechten, de opdracht voor de tabernakel, de zonde met het gouden kalf en de vernieuwing van het verbond. De Naam die de HEERE daar uitroept, 'HEERE, HEERE, God, barmhartig en genadig' (Exodus 34:6), klinkt later door in de Psalmen en de profeten.

Het plan laat het boek in zijn geheel en in zijn eigen volgorde spreken. Wie Exodus vooral kent van de bekende verhalen, ziet zo hoe uittocht, wet en tabernakel bij elkaar horen: God verlost Zijn volk om bij hen te wonen. In het Nieuwe Testament worden deze lijnen opgepakt. Paulus noemt Christus 'ons Pascha' (1 Korinthe 5:7), en de brief aan de Hebreeën leest de tabernakel en het priesterschap als een schaduw van wat in Christus vervuld is. De overdenkingen trekken die lijn waar de tekst er zelf om vraagt, zonder van elk detail van de tabernakel een zinnebeeld te maken.

Het plan is bedoeld voor wie na Genesis verder wil lezen in het Oude Testament, voor wie de geschiedenis van de uittocht eens helemaal wil lezen in plaats van alleen de bekende verhalen, en voor kringen die een bijbelboek samen doorlopen. Enige leeservaring helpt bij de rechten in hoofdstuk 21 tot en met 23 en bij de beschrijving van de tabernakel; de vraag en de overdenking van de dag helpen om ook die hoofdstukken aandachtig te lezen.

Reken op tien tot vijftien minuten per dag. De meeste dagen hebben ongeveer twee hoofdstukken; de dag over de instelling van het Pascha en de dag over het gouden kalf zijn korter, de laatste twee dagen over de bouw van de tabernakel zijn langer. Slaat u een dag over, lees dan gewoon verder waar u gebleven was.

Exodus begint met een volk dat groeit en een koning 'die Jozef niet gekend had' (Exodus 1:8). Hij maakt het leven van Israël bitter, en ten slotte moeten de zonen in de rivier. God spreekt in deze hoofdstukken nog geen woord, en toch is Hij er. Twee vroedvrouwen weigeren het bevel: 'Doch de vroedvrouwen vreesden God' (Exodus 1:17), en 'Daarom deed God aan de vroedvrouwen goed' (Exodus 1:20). Een moeder verbergt haar kind, een zuster houdt de wacht, en de dochter van Farao neemt het kind aan en noemt hem Mozes.

Pas aan het slot wordt God vier keer achter elkaar het onderwerp: Hij hoort, gedenkt, ziet en kent. Hij 'gedacht aan Zijn verbond met Abraham, met Izak, en met Jakob' (Exodus 2:24). Wie lang heeft geroepen zonder antwoord, kan in deze verzen lezen dat het stille deel van het verhaal geen leeg deel was. God vergat Zijn belofte niet, ook niet in de jaren dat niemand er iets van merkte.