Gebed Onderweg

Reistijd is de enige tijd van de dag die zich niet laat wegplannen: u moet er toch doorheen. Dat maakt haar geschikt om te bidden, mits u het gebed aanpast aan het vervoermiddel. In de auto is dat anders dan in de trein, en op de fiets weer anders dan te voet.

In de auto bidt u hardop, met open ogen en aandacht bij de weg. Houd het kort en herhaalbaar: "Heere, dank U voor deze dag. Bewaar mij en de mensen om mij heen op de weg. Geef mij geduld als het vastloopt. Amen." Zet de radio uit voor het eerste stuk; de stilte doet het meeste werk. Wat u niet moet doen, is uw ogen sluiten of naar een gebedstekst op uw telefoon kijken.

In de trein of bus hebt u meer ruimte. Daar past een langer gebed: dank voor gisteren, één zaak van vandaag, één mens bij name. Veel reizigers lezen onderweg een psalm en bidden die daarna in eigen woorden na; twee haltes zijn genoeg.

Op de fiets of lopend werkt het ritme mee. Een enkele zin die met uw stappen meegaat - "Heere, ontferm U", of "Uw wil geschiede" - is een oud en beproefd gebed. Wie zo bidt, komt vaak rustiger aan dan hij vertrok, en dat is geen kleinigheid op een drukke ochtend.

Wat u bidt, hangt af van waar u heen gaat. Onderweg naar het werk gaat het gebed meestal over wat u die dag moet beslissen en over de mensen met wie u het moet doen: "Heere, geef mij vandaag wijsheid bij wat ik moet beslissen en geduld met wie ik moet samenwerken. Laat mij eerlijk werk leveren. Amen."

Onderweg naar school bidden ouders en kinderen vaak samen in de auto of op de fiets. Houd het bij één zin die het kind kan meebidden: "Heere, ga vandaag met ons mee, thuis en op school. Amen." Voor kinderen is de herhaling belangrijker dan de inhoud; een vaste zin bij de voordeur blijft jaren hangen.

Onderweg naar iemand toe - naar een ziekenhuis, een begrafenis, een gesprek dat u tegenziet - is het gebed het kortst en het eerlijkst: "God, ik weet niet wat ik moet zeggen. Geef mij woorden, en als die er niet zijn, geef mij dan de rust om er gewoon te zijn. Amen." Bid dat vlak voor u aanbelt, niet de avond ervoor.

En op de terugweg hoort er iets bij dat vaak vergeten wordt: danken. Eén zin bij het uitstappen, ook als er niets bijzonders gebeurde. Wie alleen bidt bij vertrek, bidt op den duur alleen nog uit ongerustheid.

Onderweg zijn is in de Bijbel geen tussentijd. Twee leerlingen lopen van Jeruzalem naar Emmaüs en praten over wat er gebeurd is; onderweg voegt Jezus Zich bij hen, zonder dat zij Hem herkennen (Lukas 24:15). Achteraf zeggen zij tegen elkaar: "Was ons hart niet brandende in ons, als Hij tot ons sprak op den weg" (Lukas 24:32). De ontmoeting vond plaats tijdens het lopen, niet op de plaats van bestemming.

Ook de kamerling uit Handelingen 8 is onderweg. Hij zit op zijn wagen en leest de profeet Jesaja als Filippus zich bij hem voegt (Handelingen 8:28-31). De weg tussen Jeruzalem en Gaza wordt zo de plek waar hij begrijpt wat hij leest. Reistijd blijkt leestijd, en leestijd blijkt gebedstijd.

Jakob doet onderweg zijn eerste eigen gebed. Op de vlucht, met een steen als hoofdkussen, belooft hij: als God met hem zal zijn en hem behoedt "op dezen weg, dien ik reize", zal de HEERE hem tot een God zijn (Genesis 28:20-21). Het is een gebed van iemand die niet weet hoe het afloopt - de situatie waarin de meeste mensen onderweg bidden.

Psalm 84 tekent ten slotte de pelgrims die naar Jeruzalem trekken: welgelukzalig is de mens in wiens hart de gebaande wegen zijn, en die "van kracht tot kracht" gaat (Psalm 84:6-8). Onderweg raakt u volgens deze psalm niet leger, maar voller. Dat is een aardige gedachte voor een file.

Ja. De gewoonte om de ogen te sluiten en de handen te vouwen helpt tegen afleiding, maar staat nergens in de Bijbel voorgeschreven. Nehemia bidt midden in een gesprek met de koning, terwijl hij tegenover hem staat: op de vraag van de koning volgt eerst "Toen bad ik tot God van den hemel" en meteen daarna zijn antwoord (Nehemia 2:4-5). Dat gebed duurde hooguit een paar tellen.

Voor onderweg is dat bevrijdend. U hoeft niet te wachten op een moment van stilte thuis; u kunt bidden terwijl u rijdt, loopt of wacht op een perron. De aansporing om zonder ophouden te bidden (1 Thessalonicenzen 5:17) veronderstelt juist dat het gebed midden in het gewone leven past.

Praktisch: bid in de auto hardop en met open ogen, wacht bij een druk kruispunt tot u er voorbij bent, en houd het kort genoeg om het te onthouden zonder mee te lezen. Veiligheid gaat voor; een gebed dat uw aandacht van de weg trekt, is geen goed gebed onderweg.

Gaat het om een langere reis - een vakantie, een verhuizing, iemand die vertrekt - dan past een uitgebreider reisgebed beter dan dit dagelijkse gebed. Op deze site staat daarvoor het reisgebed voor een veilige reis, met een zegen voor wie vertrekt en de bekendste reispsalm.