Psalmen Bijbelstudie deel 4: Op weg naar Sion, tot het laatste Hallelujah

Over deze studie

Deze bijbelstudie is het vierde deel bij de Psalmen. Deel 1 las een bloemlezing uit het hele psalmboek, deel 2 las uit het eerste en tweede boek en deel 3 uit het derde en vierde. Deel 4 leest uit het vijfde boek, Psalm 107 tot en met 150. U begint bij Psalm 107, waarin verdwaalden, gevangenen, zieken en zeelieden tot de HEERE roepen en gered worden. Daarna leest u Psalm 110 over de Koning Die tegelijk Priester is, en twee psalmen uit het Hallel: Psalm 116 met de beker der verlossingen en Psalm 118 met de verworpen steen die hoeksteen werd. Een sessie over drie strofen uit Psalm 119 gaat over het Woord als lamp voor de voet. Twee sessies lezen zes liederen Hammaaloth, de pelgrimsliederen over het huis des HEEREN, het gezin en de gemeente. De laatste sessie leest Psalm 145 en 150 en rondt de reeks af. Elke sessie heeft een inleiding, een leeswijzer, vragen die lopen van wat er staat naar wat het betekent en wat u ermee doet, een gebed en een suggestie voor verdere studie. De kernverzen komen uit de Statenvertaling. De gids is geschikt voor persoonlijke studie en voor de bijbelkring.

Bijbelboek: Psalmen 107, 110, 116, 118, 119, 122, 126-128, 131, 133, 145, 150 (deel 4)
Sessies: 8
Duur: 8 weken
Per sessie: ±36 minuten

Voor wie: Deze studie is bedoeld voor wie de eerdere delen van de Psalmen-bijbelstudie heeft gedaan en de reeks wil afronden, en voor iedereen die de psalmen uit het laatste deel van het psalmboek beter wil leren kennen. U hebt geen theologische voorkennis nodig, wel enige vertrouwdheid met de Bijbel. De vragen helpen u om nauwkeurig te lezen, de lijn naar Christus te zien en de psalmen tot uw eigen gebed en lied te maken. Geschikt voor persoonlijke stille tijd, voor huiskringen en voor bijbelstudiegroepen in de gemeente.

Wat u leert in deze studie

Ontdekken hoe het vijfde psalmboek opent met de dank van de verlosten en eindigt in de lof van alles wat adem heeft.
Leren zien hoe Psalm 110 en 118 vooruitwijzen naar Christus als Koning en Priester, en als de verworpen steen die God tot hoeksteen maakte.
Begrijpen wat dankbaarheid is na verlossing, en waarom die geen terugbetaling is maar een antwoord op genade.
De liefde voor Gods Woord leren kennen uit Psalm 119, en oefenen om de Schrift te gebruiken als lamp op de eigen weg.
Met de pelgrimsliederen nadenken over het huis des HEEREN, het gezin en de gemeente, en in de laatste lofpsalmen de lijn van klacht naar lof zien.

Wat hebt u nodig?

Een Bijbel (bij voorkeur de Statenvertaling)
Een notitieboekje of dagboek om antwoorden en inzichten op te schrijven
Een pen of potlood
Optioneel: een psalmberijming om de behandelde psalm ook te zingen

Overzicht van de sessies

Sessie 1: Zij riepen tot den HEERE in de benauwdheid

Psalm 107:1-43±40 minuten

Waar het in deze sessie om gaatU ontdekt in Psalm 107 dat de Heere mensen in allerlei nood hoort als zij tot Hem roepen, en dat Hij de zieken heelt door Zijn woord.

Lees Psalm 107:1-43

Hij zond Zijn woord uit, en heelde hen, en rukte hen uit hun kuilen. — Psalm 107:20 (SV)

Woord om te onthouden:: Hij zond Zijn woord uit, en heelde hen (Psalm 107:20)
Om te zingen:: Psalm 107:1 (berijming 1773)

In deel 3 las u Psalm 106, waarmee het vierde psalmboek eindigt. Die psalm eindigt, vóór de lofzegging van vers 48 die het boek afsluit, met de bede dat de HEERE Zijn volk zou verlossen en verzamelen uit de heidenen. Psalm 107 opent het vijfde boek als een antwoord op dat gebed: de bevrijden des HEEREN zijn verzameld uit het oosten en het westen, uit het noorden en van de zee (vers 2-3). Hier klinkt de dank van mensen die weten waar zij vandaan komen. De psalm schildert vier taferelen van nood: verdwaalden in de woestijn, gevangenen in duisternis, zieken aan de poorten van de dood en zeelieden in de storm. Telkens roepen zij tot den HEERE, telkens redt Hij, en telkens klinkt de oproep om Hem te loven. Het slot (vers 33-43) toont dezelfde God als Heere over land en volk, en roept de wijze op om te letten op Zijn goedertierenheden.

Zo leest u dit gedeelte

Lees de psalm in één keer en markeer de twee zinnen die viermaal terugkomen: het roepen in de benauwdheid (vers 6, 13, 19 en 28) en de oproep om de HEERE Zijn goedertierenheid te loven (vers 8, 15, 21 en 31). Let per tafereel op wat de nood is, waar die vandaan komt en wat de HEERE precies doet. Merk op dat het tweede en het derde tafereel de nood verbinden met eigen opstandigheid en dwaasheid (vers 11 en 17), en dat God ook dan hoort. Neem deze vraag mee: in welk van de vier taferelen herkent u iets van uw eigen weg?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Noem de vier groepen mensen die in vers 4-32 beschreven worden. Wat is bij elk van hen de nood, en wat doet de HEERE om hen te redden?
Welke twee zinnen komen in de vier taferelen telkens terug (vers 6 en 8, 13 en 15, 19 en 21, 28 en 31)? Wat valt u op aan wat er na elk refrein net anders wordt toegevoegd (vers 9, 16, 22 en 32)?

Interpretatie: wat betekent het?

De gevangenen in vers 10-12 zaten in duisternis omdat zij Gods geboden hadden verworpen, en de zotten in vers 17 werden om hun overtreding geplaagd. Toch hoort God ook hen als zij roepen. Wat zegt dat over Zijn goedertierenheid tegenover mensen die hun nood aan zichzelf te danken hebben?
Vers 20 zegt dat de HEERE Zijn woord uitzond en hen heelde. Wat betekent het dat God hier door Zijn woord redt? Denk aan de hoofdman die tot de Heere Jezus zei dat Hij alleen een woord hoefde te spreken (Mattheüs 8:8). Wat zegt het dat de Heere Jezus met hetzelfde gezag sprak?
In vers 25-30 doet de HEERE een stormwind opstaan en ook weer stilstaan. Lees Markus 4:35-41 ernaast. Waarom vragen de discipelen daar wie Deze toch is, en welk antwoord geeft Psalm 107 op hun vraag?

Toepassing: wat betekent het voor u?

De verlosten worden geroepen om het te zeggen (vers 2) en om Gods werken met gejuich te vertellen (vers 22). Uit welke benauwdheid heeft de HEERE u gered, en aan wie zou u dat kunnen vertellen?
Het slotvers roept de wijze op om acht te geven op de goedertierenheden des HEEREN (vers 43). Hoe kunt u deze week bewust letten op Gods goedheid in uw eigen dagen, bijvoorbeeld door elke avond één weldaad op te schrijven?

Gebed bij deze sessie

HEERE, U bent goed, en Uw goedertierenheid is in der eeuwigheid. Wij danken U dat U hoort als mensen tot U roepen in de benauwdheid: verdwaalden, gevangenen, zieken en wie in de storm vergaat. Vergeef ons dat wij onze nood zo vaak aan onszelf te danken hebben, en dank U dat U ook dan Uw woord uitzendt en heelt. Dank U voor de Heere Jezus, Die de storm deed zwijgen en Die ons uit de duisternis en de schaduw des doods voert. Maak ons tot mensen die het zeggen en Uw werken vertellen. Amen.

Verder studeren: Lees Markus 4:35-41 naast vers 23-32, en Lukas 15:11-24 naast het tafereel van de verdwaalden. In het leesplan Psalmen en Spreuken leest u Psalm 107 op dag 22, en in Psalmen in 30 dagen op dag 17.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Heeft de kring deel 3 gedaan, vraag dan wat bijbleef van Gods trouw; anders: vraag wie zich een moment herinnert waarop hij om hulp riep. Lees daarna Psalm 107:1-32 samen, met vier lezers en de hele kring voor het refrein.

De kernvragen

Welke twee zinnen komen in de vier taferelen telkens terug (vers 6 en 8, 13 en 15, 19 en 21, 28 en 31)? Wat valt u op aan wat er na elk refrein net anders wordt toegevoegd (vers 9, 16, 22 en 32)? (vraag 2)
De gevangenen in vers 10-12 zaten in duisternis omdat zij Gods geboden hadden verworpen, en de zotten in vers 17 werden om hun overtreding geplaagd. Toch hoort God ook hen als zij roepen. Wat zegt dat over Zijn goedertierenheid tegenover mensen die hun nood aan zichzelf te danken hebben? (vraag 3)
Vers 20 zegt dat de HEERE Zijn woord uitzond en hen heelde. Wat betekent het dat God hier door Zijn woord redt? Denk aan de hoofdman die tot de Heere Jezus zei dat Hij alleen een woord hoefde te spreken (Mattheüs 8:8). Wat zegt het dat de Heere Jezus met hetzelfde gezag sprak? (vraag 4)
De verlosten worden geroepen om het te zeggen (vers 2) en om Gods werken met gejuich te vertellen (vers 22). Uit welke benauwdheid heeft de HEERE u gered, en aan wie zou u dat kunnen vertellen? (vraag 6)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 107:1), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Psalm 107:1-43
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Vraag 3 kan leiden tot de vraag wie zijn nood wel of niet aan zichzelf te danken heeft. Laat dat oordeel rusten, en wijs op het refrein: zij riepen, en Hij redde.

Gebedsrondje: Bid voor mensen in nood: zieken, gevangenen, zoekers en wie onderweg is. Wie wil, dankt in één zin voor een redding die hij zelf meemaakte. Sluit af met de lof van vers 1.

Om te zingen: Psalm 107:1 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 2: Priester in eeuwigheid naar de ordening van Melchizedek

Psalm 110:1-7±35 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat de Zoon van David ook zijn Heere is: Koning aan Gods rechterhand, en Priester in eeuwigheid naar de ordening van Melchizedek.

Lees Psalm 110:1-7

De HEERE heeft gezworen, en het zal Hem niet berouwen: Gij zijt Priester in eeuwigheid, naar de ordening van Melchizedek. — Psalm 110:4 (SV)

Woord om te onthouden:: Gij zijt Priester in eeuwigheid, naar de ordening van Melchizedek (Psalm 110:4)
Om te zingen:: Psalm 110:1 en 3 (berijming 1773)

Psalm 110 is een korte psalm, maar geen psalm wordt in het Nieuwe Testament zo vaak aangehaald. In deel 2 las u Psalm 2, waar God Zijn Koning zalft op Sion. Psalm 110 gaat verder. David hoort de HEERE spreken tot iemand die hij zijn Heere noemt. Deze Koning zit aan Gods rechterhand totdat al Zijn vijanden onderworpen zijn, en Hij is tegelijk Priester, met een eed bevestigd, naar de ordening van Melchizedek. Dat was in Israël ongehoord, want de koningen kwamen uit Juda en de priesters uit Levi. De Heere Jezus vroeg de farizeeën hoe de Christus dan de zoon van David kan zijn, als David Hem zijn Heere noemt (Mattheüs 22:41-46). Petrus haalde de psalm aan op de Pinksterdag (Handelingen 2:34-36), en de brief aan de Hebreeën bouwt er zijn uitleg over het priesterschap van Christus op.

Zo leest u dit gedeelte

Lees de psalm een paar keer langzaam. Let op wie er spreekt: in vers 1 en 4 spreekt de HEERE Zelf, in de andere verzen spreekt David over de Koning. Merk op dat vers 1 en vers 4 elk met een plechtige uitspraak beginnen, de eerste over het koningschap en de tweede over het priesterschap. Lees daarna Genesis 14:18-20, waar Melchizedek als koning van Salem en priester van de allerhoogste God Abram zegent. Neem deze vraag mee: wat betekent het voor u dat Christus tegelijk uw Koning en uw Priester is?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Wat zegt de HEERE in vers 1 tot de Koning, en hoe lang zal Hij aan Gods rechterhand zitten? Wat zegt vers 2 over de plaats van waaruit Hij regeert?
Wat heeft de HEERE volgens vers 4 gezworen? Lees Genesis 14:18-20 en noem wat daar over Melchizedek gezegd wordt.

Interpretatie: wat betekent het?

De Heere Jezus vraagt in Mattheüs 22:41-46 hoe David de Christus zijn Heere kan noemen, als Hij toch zijn zoon is. Waarom konden de farizeeën daar geen antwoord op geven, en welk antwoord geeft het Nieuwe Testament?
In Israël kwam een koning uit Juda en een priester uit Levi. Waarom is het zo bijzonder dat deze Koning ook Priester is, en dat Zijn priesterschap met een eed bevestigd wordt? Lees Hebreeën 7:20-25.
Vers 3 spreekt over een volk dat zeer gewillig is op de dag van Zijn heirkracht. Hoe ontstaat zo een gewillig volk onder de regering van deze Koning? Denk aan de Pinksterdag (Handelingen 2:34-41).
De Heidelbergse Catechismus belijdt in zondag 19 dat Christus aan Gods rechterhand zit als Hoofd van Zijn kerk, door Wie de Vader alle dingen regeert, en dat Hij de Zijnen met Zijn macht beschermt en bewaart. Welke troost geeft vers 1 daarom aan een gemeente die in de wereld tegenstand ervaart?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Christus is Priester in eeuwigheid en leeft altijd om voor de Zijnen te bidden (Hebreeën 7:25). Wat betekent dat voor u op de momenten waarop uw eigen gebed tekortschiet?
Een gewillig volk volgt zijn Koning. Op welk terrein van uw leven merkt u dat u Christus nog niet gewillig als Koning laat regeren, en wat wilt u daarover in gebed brengen?

Gebed bij deze sessie

HEERE, U hebt gesproken tot de Koning: Zit aan Mijn rechterhand. Wij danken U dat Uw Zoon daar nu zit, als Koning over alle dingen en als Priester in eeuwigheid. Dank U dat Hij Zich eenmaal geofferd heeft en altijd leeft om voor ons te bidden. Maak ons tot een gewillig volk op de dag van Zijn heirkracht, en buig ons hart onder Zijn scepter. Geef ons rust in Zijn regering, ook als Zijn vijanden nog woeden, want U zult ze leggen als een voetbank onder Zijn voeten. Amen.

Verder studeren: Lees Hebreeën 7, of sessie 4 van de Hebreeën-bijbelstudie over de Priester naar de orde van Melchizedek, en zondag 12 van de Heidelbergse Catechismus, die Christus belijdt als onze enige Hogepriester en eeuwige Koning. Lees ook Handelingen 2:29-36, waar Petrus deze psalm op de Pinksterdag uitlegt.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag kort wie nog weet wie Melchizedek was, en laat iemand Genesis 14:18-20 voorlezen. Lees daarna Psalm 110 samen.

De kernvragen

Wat zegt de HEERE in vers 1 tot de Koning, en hoe lang zal Hij aan Gods rechterhand zitten? Wat zegt vers 2 over de plaats van waaruit Hij regeert? (vraag 1)
De Heere Jezus vraagt in Mattheüs 22:41-46 hoe David de Christus zijn Heere kan noemen, als Hij toch zijn zoon is. Waarom konden de farizeeën daar geen antwoord op geven, en welk antwoord geeft het Nieuwe Testament? (vraag 3)
In Israël kwam een koning uit Juda en een priester uit Levi. Waarom is het zo bijzonder dat deze Koning ook Priester is, en dat Zijn priesterschap met een eed bevestigd wordt? Lees Hebreeën 7:20-25. (vraag 4)
Christus is Priester in eeuwigheid en leeft altijd om voor de Zijnen te bidden (Hebreeën 7:25). Wat betekent dat voor u op de momenten waarop uw eigen gebed tekortschiet? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 110:1 en 3), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Psalm 110:1-7
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Vers 5-7 over het oordeel over koningen en volken kan het gesprek naar de eindtijd trekken. Laat speculatie rusten en keer terug naar vers 1 en 4: Wie is deze Koning en Priester?

Gebedsrondje: Dank dat Christus altijd leeft om voor de Zijnen te bidden. Wie wil, bidt om gewilligheid op een terrein waar hij Christus nog moeilijk laat regeren. Bid voor de gemeente onder tegenstand.

Om te zingen: Psalm 110:1 en 3 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 3: Wat zal ik den HEERE vergelden?

Psalm 116:1-19±35 minuten

Waar het in deze sessie om gaatU ontdekt in Psalm 116 dat het antwoord op Gods weldaden niet is iets terug te betalen, maar de beker der verlossingen op te nemen en Hem aan te roepen.

Lees Psalm 116:1-19

Wat zal ik den HEERE vergelden voor al Zijn weldaden aan mij bewezen? — Psalm 116:12 (SV)

Woord om te onthouden:: Wat zal ik den HEERE vergelden voor al Zijn weldaden (Psalm 116:12)
Om te zingen:: Psalm 116:1 (berijming 1773)

Psalm 113 tot en met 118 worden het Hallel genoemd, naar het Hallelujah dat erin klinkt. Deze liederen werden in Israël op de grote feesten gezongen, in het bijzonder bij het pascha. Naar oude joodse gewoonte klonk na de paasmaaltijd het tweede deel ervan, waartoe ook Psalm 116 behoort. Toen de Heere Jezus met Zijn discipelen het pascha had gegeten en het avondmaal had ingesteld, zongen zij de lofzang en gingen naar de Olijfberg (Mattheüs 26:30). De dichter van Psalm 116 spreekt als iemand die uit de banden des doods is verlost. Hij begint met een liefdesverklaring aan God, omdat Hij zijn stem gehoord heeft. Dan vertelt hij van zijn angst, zijn roepen en Gods redding. Ten slotte stelt hij de vraag die elk verlost mens kent: wat kan ik de HEERE teruggeven? Zijn antwoord verrast: niet betalen, maar de beker der verlossingen opnemen, de dankbeker bij de offermaaltijd, en de Naam des HEEREN aanroepen.

Zo leest u dit gedeelte

Lees de psalm in twee delen. Vers 1-11 vertellen van de nood en de redding, vers 12-19 van de dank. Let in het eerste deel op de werkwoorden die de dichter voor God gebruikt: horen, neigen, bewaren, verlossen en redden. Let in het tweede deel op wat de dichter zelf wil doen, en hoe vaak hij het aanroepen van de Naam des HEEREN noemt. Merk op dat hij in vers 14 en 18 hetzelfde zegt: hij wil zijn geloften betalen in de tegenwoordigheid van al Gods volk. Neem deze vraag mee: hoe ziet dankbaarheid eruit die geen poging is om God terug te betalen?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Waarom heeft de dichter de HEERE lief (vers 1-2)? Hoe beschrijft hij in vers 3-4 de nood waarin hij zat, en wat deed hij toen?
Wat zeggen vers 5-8 over Wie de HEERE is en wat Hij gedaan heeft? Noem de drie dingen waarvan Hij de dichter volgens vers 8 gered heeft.

Interpretatie: wat betekent het?

In vers 12 vraagt de dichter wat hij de HEERE kan vergelden, en in vers 13 antwoordt hij dat hij de beker der verlossingen zal opnemen en Gods Naam zal aanroepen. Waarom is aannemen en danken een beter antwoord op Gods gaven dan iets teruggeven?
De Heidelbergse Catechismus belijdt in zondag 32 dat wij zonder enige verdienste, uit genade, door Christus verlost zijn, en dat wij ons daarom met heel ons leven dankbaar aan God bewijzen. Wat is het verschil tussen goede werken als betaling en goede werken als dankbaarheid? Hoe helpt Psalm 116 u dat verschil te zien?
Vers 15 zegt dat de dood van Gods gunstgenoten kostelijk is in de ogen des HEEREN. Wat betekent dat, en welke troost geeft het bij het sterven van een gelovige?
Toen de Heere Jezus na het avondmaal de lofzang zong (Mattheüs 26:30), ging Hij Zelf de banden des doods tegemoet. Hoe leest u Psalm 116 als u bedenkt dat Christus de bittere drinkbeker dronk, opdat Zijn volk de beker der verlossingen zou mogen opnemen?

Toepassing: wat betekent het voor u?

De dichter wil zijn dank uitspreken in de tegenwoordigheid van al Gods volk (vers 14 en 18). Welke plaats heeft het danken in de gemeente in uw leven? Hoe zou u een weldaad van God met anderen kunnen delen?
Noem drie weldaden die God u heeft bewezen. Hoe wilt u deze week de Naam des HEEREN aanroepen, niet alleen in nood maar ook in dank?

Gebed bij deze sessie

Heere, ik heb U lief, want U hebt mijn stem gehoord. U hebt Uw oor tot mij geneigd toen ik in nood was, en mijn ziel gered van de dood. Wat zal ik U vergelden voor al Uw weldaden? Ik heb niets te geven wat U mij niet eerst gegeven hebt. Daarom neem ik de beker der verlossingen aan uit Uw hand, en roep ik Uw Naam aan. Dank U voor de Heere Jezus, Die de bittere drinkbeker voor ons gedronken heeft. Maak mijn hele leven tot een dankoffer, in het midden van Uw volk. Amen.

Verder studeren: Lees Mattheüs 26:26-30 en 1 Korinthe 10:16 over de drinkbeker der dankzegging, en zondag 32 van de Heidelbergse Catechismus over de dankbaarheid. In het leesplan Psalmen in 30 dagen leest u Psalm 116 op dag 26.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag wie zich een moment herinnert waarop hij zich gered of bewaard wist. Houd het kort. Lees daarna Psalm 116 samen.

De kernvragen

Waarom heeft de dichter de HEERE lief (vers 1-2)? Hoe beschrijft hij in vers 3-4 de nood waarin hij zat, en wat deed hij toen? (vraag 1)
In vers 12 vraagt de dichter wat hij de HEERE kan vergelden, en in vers 13 antwoordt hij dat hij de beker der verlossingen zal opnemen en Gods Naam zal aanroepen. Waarom is aannemen en danken een beter antwoord op Gods gaven dan iets teruggeven? (vraag 3)
De Heidelbergse Catechismus belijdt in zondag 32 dat wij zonder enige verdienste, uit genade, door Christus verlost zijn, en dat wij ons daarom met heel ons leven dankbaar aan God bewijzen. Wat is het verschil tussen goede werken als betaling en goede werken als dankbaarheid? Hoe helpt Psalm 116 u dat verschil te zien? (vraag 4)
Noem drie weldaden die God u heeft bewezen. Hoe wilt u deze week de Naam des HEEREN aanroepen, niet alleen in nood maar ook in dank? (vraag 8)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 116:1), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Psalm 116:1-19
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Vers 15 over de dood van Gods gunstgenoten kan verdriet oproepen bij wie onlangs iemand verloor. Laat daar ruimte voor. Houd het verder bij vers 12-13: wat doet de dichter met zijn dank?

Gebedsrondje: Laat wie wil drie weldaden van God noemen, of één. Dank samen voor de verlossing door Christus, Die de bittere drinkbeker dronk. Bid voor wie in nood is zoals de dichter in vers 3.

Om te zingen: Psalm 116:1 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 4: De steen die de bouwlieden verworpen hadden

Psalm 118:1-29±40 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u Gods eeuwige goedertierenheid in Psalm 118, en hoe de Heere Jezus het woord over de verworpen steen op Zichzelf betrekt.

Lees Psalm 118:1-29

De steen, dien de bouwlieden verworpen hadden, is tot een hoofd des hoeks geworden. — Psalm 118:22 (SV)

Woord om te onthouden:: Dit is de dag, dien de HEERE gemaakt heeft (Psalm 118:24)
Om te zingen:: Psalm 118:11 en 12 (berijming 1773)

Psalm 118 sluit het Hallel af, de psalmen die bij het pascha gezongen werden. Het is een lied bij de poort van de tempel. Een stoet trekt op naar het heiligdom, iemand vertelt hoe de HEERE hem uit grote nood gered heeft, en hij vraagt om de poorten der gerechtigheid te openen. Bij de poort klinkt de zegen over wie komt in de Naam des HEEREN. Het Nieuwe Testament hoort in deze psalm de stem van Christus. Bij de intocht in Jeruzalem riepen de scharen de woorden van vers 25-26 (Mattheüs 21:9). Kort daarna haalde de Heere Jezus Zelf vers 22 aan, over de steen die de bouwlieden verworpen hadden (Mattheüs 21:42), en Petrus deed dat opnieuw voor de Raad (Handelingen 4:11). Daarom is Psalm 118 een paaspsalm: de Christus Die door mensen verworpen werd, is door God verhoogd.

Zo leest u dit gedeelte

Lees de psalm hardop als dat kan; hij is gemaakt om in beurtzang te klinken. Let op de oproep in vers 1-4 en op wie er telkens geroepen wordt te zeggen dat Gods goedertierenheid eeuwig is. Volg dan de dichter: zijn nood en zijn roepen (vers 5-13), zijn lied over de rechterhand des HEEREN (vers 14-18) en zijn ingaan door de poort (vers 19-21). Lees vers 22-27 als het antwoord van de feestvierende gemeente, en vers 28-29 als het slot. Neem deze vraag mee: wat betekent het dat God Zelf de verworpen steen tot hoeksteen gemaakt heeft?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Welke drie groepen worden in vers 2-4 geroepen om de goedertierenheid des HEEREN te belijden? Met welke woorden begint en eindigt de psalm (vers 1 en 29)?
Hoe beschrijft de dichter in vers 10-13 zijn nood, en hoe vaak zegt hij dat hij in de Naam des HEEREN overwon? Wat zegt hij in vers 17-18 over leven en sterven?

Interpretatie: wat betekent het?

In vers 8-9 staat tweemaal dat het beter is om tot de HEERE toevlucht te nemen dan op mensen of op prinsen te vertrouwen. Waarom zegt de psalm dat zo nadrukkelijk, en hoe heeft de dichter dat zelf ervaren?
De Heere Jezus haalt in Mattheüs 21:42 vers 22-23 aan, aan het eind van de gelijkenis van de landlieden in de wijngaard. Wie zijn de bouwlieden, wie is de steen, en wat bedoelt Hij ermee dat dit van de Heere geschied is?
De scharen riepen bij de intocht in Jeruzalem de woorden van vers 25-26 (Mattheüs 21:9). Wat bedoelden zij er waarschijnlijk mee, en wat bedoelde God ermee? Hoe kregen deze woorden binnen een week een diepere vervulling?
Vers 24 spreekt over de dag die de HEERE gemaakt heeft. In de kerk is dit vers vaak gelezen op de dag van de opstanding. Waarom past dat, als u vers 17-18 en vers 22 erbij betrekt?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Petrus zegt in Handelingen 4:11-12 dat er onder de hemel geen andere naam gegeven is waardoor wij zalig moeten worden. Op wie of wat bouwt u in de praktijk uw zekerheid, en wat betekent het voor u om op deze Hoeksteen te bouwen?
De dichter zegt dat hij niet zal sterven maar leven, en dat hij de werken des HEEREN zal vertellen (vers 17). Welk werk van God in uw leven wilt u deze week aan iemand vertellen?

Gebed bij deze sessie

HEERE, U bent goed, en Uw goedertierenheid is in der eeuwigheid. Wij danken U dat U hoort wie uit de benauwdheid roept, en hem in de ruimte zet. Dank U dat de steen die de bouwlieden verworpen hadden, door U tot hoeksteen gemaakt is. Uw Zoon werd veracht en gekruisigd, maar U hebt Hem opgewekt en verhoogd. Dat is van U geschied, en het is wonderlijk in onze ogen. Bouw ons op Hem, en leer ons met blijdschap de dag te vieren die U gemaakt hebt. Gezegend is Hij, Die komt in Uw Naam. Amen.

Verder studeren: Lees Mattheüs 21:1-11 en 21:33-46, en 1 Petrus 2:4-8 over de levende stenen die gebouwd worden op de Hoeksteen. In het leesplan Psalmen in 30 dagen leest u Psalm 118 op dag 28.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag kort waar ieder in de praktijk op bouwt als het moeilijk wordt. Lees daarna Psalm 118 samen, en laat de kring vers 1 en vers 29 gezamenlijk lezen.

De kernvragen

Welke drie groepen worden in vers 2-4 geroepen om de goedertierenheid des HEEREN te belijden? Met welke woorden begint en eindigt de psalm (vers 1 en 29)? (vraag 1)
In vers 8-9 staat tweemaal dat het beter is om tot de HEERE toevlucht te nemen dan op mensen of op prinsen te vertrouwen. Waarom zegt de psalm dat zo nadrukkelijk, en hoe heeft de dichter dat zelf ervaren? (vraag 3)
De Heere Jezus haalt in Mattheüs 21:42 vers 22-23 aan, aan het eind van de gelijkenis van de landlieden in de wijngaard. Wie zijn de bouwlieden, wie is de steen, en wat bedoelt Hij ermee dat dit van de Heere geschied is? (vraag 4)
Petrus zegt in Handelingen 4:11-12 dat er onder de hemel geen andere naam gegeven is waardoor wij zalig moeten worden. Op wie of wat bouwt u in de praktijk uw zekerheid, en wat betekent het voor u om op deze Hoeksteen te bouwen? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 118:11 en 12), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Psalm 118:1-29
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: De vervulling van vers 22-26 in de lijdensweek kan tot veel vragen over de volgorde van de gebeurtenissen leiden. Houd het bij Mattheüs 21:42: wat bedoelt de Heere Jezus daar?

Gebedsrondje: Dank samen dat God goed is en dat Zijn goedertierenheid tot in eeuwigheid is. Wie dat wil, noemt in één zin een werk van God dat hij wil doorgeven. Bid voor wie het evangelie afwijst.

Om te zingen: Psalm 118:11 en 12 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 5: Uw woord is een lamp voor mijn voet

Psalm 119:89-112±35 minuten

Waar het in deze sessie om gaatU ontdekt in Psalm 119 dat Gods Woord vaststaat in de hemel, en dat het als een lamp uw voet leidt, stap voor stap.

Lees Psalm 119:89-112

Uw woord is een lamp voor mijn voet, en een licht voor mijn pad. — Psalm 119:105 (SV)

Woord om te onthouden:: Uw woord is een lamp voor mijn voet (Psalm 119:105)
Om te zingen:: Psalm 119:53 (berijming 1773)

Psalm 119 is de langste psalm van de Bijbel: 176 verzen over het Woord van God. De dichter heeft hem kunstig opgebouwd. Er zijn tweeëntwintig strofen van acht verzen, één voor elke letter van het Hebreeuwse alfabet, en in elke strofe begint elk vers met dezelfde letter. Daarom staat in de Statenvertaling de naam van de letter voor het eerste vers van elke strofe, zoals Lamed, Mem en Nun. In bijna elk vers noemt de dichter het Woord met een ander woord: wet, getuigenissen, bevelen, inzettingen, geboden, rechten, woord en redenen. In deel 1 las u Psalm 1, de poortpsalm over de man die zijn lust heeft in de wet des HEEREN. Psalm 119 werkt dat uit. In deze sessie leest u drie strofen: over het Woord dat eeuwig vaststaat, over de liefde voor Gods wet en over het licht op de weg.

Zo leest u dit gedeelte

Lees de drie strofen afzonderlijk: vers 89-96 (Lamed), vers 97-104 (Mem) en vers 105-112 (Nun). Geef elke strofe een kopje in uw eigen woorden. Onderstreep de verschillende woorden die de dichter voor Gods Woord gebruikt, en let op wat het Woord volgens hem doet: het staat vast, het maakt levend, het maakt wijs en het verlicht. Let ook op de omstandigheden: goddelozen wachten hem op en leggen een strik (vers 95 en 110), en hij is zeer verdrukt (vers 107). Wie meer tijd heeft, leest deze week de hele psalm. Neem deze vraag mee: welke plaats heeft Gods Woord in mijn dagen, ook in moeilijke dagen?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Wat zeggen vers 89-91 over het Woord van God en over de schepping? Wat zou er volgens vers 92 met de dichter gebeurd zijn als Gods wet niet zijn vermaking geweest was?
Welke drie groepen noemt de dichter in vers 98-100, en waarom is hij volgens deze verzen wijzer en verstandiger dan zij?

Interpretatie: wat betekent het?

In vers 97 zegt de dichter hoe lief hij Gods wet heeft, en dat zij zijn betrachting is de hele dag. Hoe kan iemand een wet liefhebben? Wat zegt dat over de manier waarop hij het woord wet verstaat?
Vers 105 noemt het Woord een lamp voor de voet en een licht voor het pad. Een olielampje verlichtte in die tijd maar een paar stappen. Wat zegt dat beeld over de manier waarop God ons door Zijn Woord leidt?
De Nederlandse Geloofsbelijdenis belijdt in artikel 7 dat de Heilige Schrift de wil van God volkomen bevat, en dat alles wat een mens moet geloven om zalig te worden, daarin genoegzaam geleerd wordt. Hoe sluit Psalm 119 daarbij aan, en waarom wijst dit Woord ten diepste naar Christus, het Woord dat vlees geworden is (Johannes 1:14)?

Toepassing: wat betekent het voor u?

De dichter zegt dat hij zonder Gods wet in zijn druk al lang vergaan zou zijn (vers 92). Is er een tijd geweest waarin een woord uit de Bijbel u staande hield? Vertel daarover, of schrijf het op.
Vers 103 vergelijkt Gods woorden met honing. Wat kunt u deze week doen om de Schrift niet alleen te lezen maar ook te proeven, bijvoorbeeld door één vers uit deze strofen uit het hoofd te leren?

Gebed bij deze sessie

Heere, Uw woord bestaat in eeuwigheid in de hemelen. Dank U dat U gesproken hebt, en dat Uw Woord niet verandert als alles om ons heen wankelt. Leer ons Uw wet lief te hebben, en maak haar onze betrachting de hele dag. Wees met Uw Woord een lamp voor onze voet en een licht op ons pad, ook als wij maar één stap vooruit kunnen zien. Maak ons levend naar Uw woord, en richt onze ogen op de Heere Jezus, het Woord dat vlees geworden is. Amen.

Verder studeren: Lees deze week de hele Psalm 119, bijvoorbeeld zoals het leesplan Psalmen in 30 dagen hem in vier stukken leest (dit gedeelte valt daar op dag 10 en 23). Lees ook 2 Timotheüs 3:14-17 en artikel 3 tot en met 7 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag wie een bijbeltekst uit het hoofd kent die hem dierbaar is, en laat iemand die noemen. Lees daarna Psalm 119:89-112 samen, per strofe een andere lezer.

De kernvragen

Wat zeggen vers 89-91 over het Woord van God en over de schepping? Wat zou er volgens vers 92 met de dichter gebeurd zijn als Gods wet niet zijn vermaking geweest was? (vraag 1)
In vers 97 zegt de dichter hoe lief hij Gods wet heeft, en dat zij zijn betrachting is de hele dag. Hoe kan iemand een wet liefhebben? Wat zegt dat over de manier waarop hij het woord wet verstaat? (vraag 3)
Vers 105 noemt het Woord een lamp voor de voet en een licht voor het pad. Een olielampje verlichtte in die tijd maar een paar stappen. Wat zegt dat beeld over de manier waarop God ons door Zijn Woord leidt? (vraag 4)
De dichter zegt dat hij zonder Gods wet in zijn druk al lang vergaan zou zijn (vers 92). Is er een tijd geweest waarin een woord uit de Bijbel u staande hield? Vertel daarover, of schrijf het op. (vraag 6)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 119:53), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Psalm 119:89-112
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Vraag 6 kan stil blijven bij wie geen tekst weet te noemen, of ongemak geven bij wie weinig leest. Zeg dat dit geen toets is, en wijs op vers 105: een lamp voor de volgende stap.

Gebedsrondje: Bid om liefde voor Gods Woord en om trouw in het lezen. Wie wil, bidt voor iemand die het Woord nog niet kent. Dank voor het Woord dat vlees geworden is.

Om te zingen: Psalm 119:53 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 6: Wij zullen in het huis des HEEREN gaan

Psalm 122:1-9; 126:1-6±35 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u de vreugde om het huis van de Heere, en de belofte dat wie met tranen zaait, met gejuich zal maaien.

Lees Psalm 122:1-9; 126:1-6

Die met tranen zaaien, zullen met gejuich maaien. — Psalm 126:5 (SV)

Woord om te onthouden:: Die met tranen zaaien, zullen met gejuich maaien (Psalm 126:5)
Om te zingen:: Psalm 122:1 (berijming 1773)

Psalm 120 tot en met 134 dragen in de Statenvertaling het opschrift lied Hammaaloth, een lied van de opgangen. Over die naam bestaan verschillende gedachten, maar deze liederen worden vaak gelezen als de liederen die de pelgrims zongen wanneer zij voor de grote feesten naar Jeruzalem optrokken. In deel 1 las u er Psalm 121 uit, het lied van de Bewaarder Die niet sluimert. In deze sessie leest u er twee andere. Psalm 122 is van David en zingt van de blijdschap om naar het huis des HEEREN te gaan, van Jeruzalem als stad van eenheid en recht, en van het gebed om haar vrede. Psalm 126 komt uit een latere tijd. Het volk is uit de ballingschap teruggekeerd, en dat was zo groot dat het leek op een droom. Toch is nog niet alles hersteld, en daarom bidt het volk om meer.

Zo leest u dit gedeelte

Lees eerst Psalm 122 en stel u voor dat u met een groep pelgrims in de poorten van Jeruzalem staat (vers 2). Let op waarom de stad zo belangrijk is: om het huis des HEEREN, om de getuigenis voor Israël en om de stoelen van het gericht (vers 4-5 en 9). Lees daarna Psalm 126. Merk op dat vers 1-3 terugkijken op wat God gedaan heeft, en dat vers 4-6 bidden om wat nog moet komen. Let op het beeld van de waterstromen in het zuiden: beken die in de droge tijd leeg staan en na de regen plotseling stromen. Neem deze vraag mee: hoe kunnen blijdschap om wat God gedaan heeft en tranen om wat nog ontbreekt samengaan?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Waarover verblijdt David zich in Psalm 122:1? Noem wat hij in vers 3-5 over Jeruzalem zegt.
Wat zeggen de heidenen volgens Psalm 126:2, en wat antwoordt het volk in vers 3? Waarvoor bidt het volk in vers 4?

Interpretatie: wat betekent het?

David roept op om te bidden om de vrede van Jeruzalem (122:6), en zegt dat hij het goede voor de stad zoekt om het huis des HEEREN (122:9). De brief aan de Hebreeën zegt dat de gelovigen gekomen zijn tot de berg Sion en het hemelse Jeruzalem (Hebreeën 12:22). Wat betekent het in dat licht om vandaag te bidden voor de vrede van de gemeente?
Psalm 126 kijkt terug op een grote verlossing en bidt toch om meer. Waarom is het geen ondankbaarheid om na een verhoring opnieuw te bidden? Hoe herkent u dat in het leven van de kerk, die de verlossing in Christus kent en toch uitziet naar Zijn komst?
Vers 5-6 spreken over zaaien met tranen en maaien met gejuich. Wat is het zaad dat iemand al wenende uitdraagt? Denk aan Johannes 12:24, waar de Heere Jezus spreekt over het tarwegraan dat in de aarde valt en sterft.

Toepassing: wat betekent het voor u?

Gaat u met blijdschap naar het huis des HEEREN, of is de kerkgang voor u gewoonte geworden of zelfs moeite? Wat zou u kunnen helpen om de zondag weer met verwachting tegemoet te gaan?
Waar zaait u op dit moment met tranen, in uw gezin, uw werk of uw gebed voor iemand? Welke belofte uit Psalm 126 wilt u deze week aan God voorhouden?

Gebed bij deze sessie

HEERE, wij verblijden ons dat wij mogen gaan naar Uw huis. Dank U voor de plaats waar Uw Naam gedankt wordt en Uw Woord klinkt. Geef vrede in Uw gemeente, en maak ons tot mensen die het goede zoeken om Uw huis. U hebt grote dingen bij ons gedaan, en daarom zijn wij verblijd. Toch bidden wij U: breng terug wat nog gebonden is, zoals de beken in het zuiden weer gaan stromen. Troost wie met tranen zaait, en geef hun de vreugde van de oogst. Wij zien uit naar het hemelse Jeruzalem, waar U alle tranen zult afwissen. Amen.

Verder studeren: Lees Psalm 120 tot en met 134 achter elkaar als één pelgrimstocht, met Psalm 121 uit deel 1, en lees Hebreeën 12:22-24 over het hemelse Jeruzalem. In het leesplan Psalmen in 30 dagen leest u Psalm 122 op dag 2 en Psalm 126 op dag 6.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag kort waarop ieder zich verheugt als hij aan de komende zondag denkt. Lees daarna Psalm 122 en Psalm 126 samen.

De kernvragen

Waarover verblijdt David zich in Psalm 122:1? Noem wat hij in vers 3-5 over Jeruzalem zegt. (vraag 1)
David roept op om te bidden om de vrede van Jeruzalem (122:6), en zegt dat hij het goede voor de stad zoekt om het huis des HEEREN (122:9). De brief aan de Hebreeën zegt dat de gelovigen gekomen zijn tot de berg Sion en het hemelse Jeruzalem (Hebreeën 12:22). Wat betekent het in dat licht om vandaag te bidden voor de vrede van de gemeente? (vraag 3)
Vers 5-6 spreken over zaaien met tranen en maaien met gejuich. Wat is het zaad dat iemand al wenende uitdraagt? Denk aan Johannes 12:24, waar de Heere Jezus spreekt over het tarwegraan dat in de aarde valt en sterft. (vraag 5)
Waar zaait u op dit moment met tranen, in uw gezin, uw werk of uw gebed voor iemand? Welke belofte uit Psalm 126 wilt u deze week aan God voorhouden? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 122:1), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Psalm 122:1-9; 126:1-6
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Het gebed om de vrede van Jeruzalem kan het gesprek naar actuele politiek trekken. Laat dat rusten en houd het bij vraag 3, met Hebreeën 12:22 en de gemeente van nu.

Gebedsrondje: Bid om vrede in de eigen gemeente en voor de kerk van Christus wereldwijd. Wie wil, noemt iets waarbij hij met tranen zaait. Dank voor de verhoringen die de kring al zag.

Om te zingen: Psalm 122:1 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 7: Zo de HEERE het huis niet bouwt

Psalm 127:1-5; 128:1-6; 131:1-3; 133:1-3±35 minuten

Waar het in deze sessie om gaatU ontdekt in vier korte pelgrimspsalmen dat alle bouwen tevergeefs is zonder de Heere, en dat de ware rust in God Zelf te vinden is.

Lees Psalm 127:1-5; 128:1-6; 131:1-3; 133:1-3

Zo de HEERE het huis niet bouwt, tevergeefs arbeiden deszelfs bouwlieden daaraan; zo de HEERE de stad niet bewaart, tevergeefs waakt de wachter. — Psalm 127:1 (SV)

Woord om te onthouden:: Zo de HEERE het huis niet bouwt, tevergeefs arbeiden deszelfs bouwlieden daaraan (Psalm 127:1)
Om te zingen:: Psalm 127:1 en 2 (berijming 1773)

Deze sessie leest vier korte pelgrimsliederen die samen over het huis gaan: het huis dat gebouwd wordt, het gezin rond de tafel, het hart dat stil wordt en de broeders die samenwonen. Psalm 127 draagt de naam van Salomo, de bouwer van de tempel. Hij zegt dat al het werken tevergeefs is als de HEERE niet bouwt en bewaart. Psalm 128 beschrijft de zegen voor wie de HEERE vreest, tot in de kindskinderen. Psalm 131 is een van de kortste psalmen: David heeft zijn ziel stil gemaakt als een gespeend kind bij zijn moeder. Psalm 133 bezingt hoe goed en liefelijk het is als broeders samenwonen. Deze liederen tekenen geen ideaalplaatje. Zij spreken over de zegen van God, die ook rust op wie alleen is, geen kinderen heeft of een gebroken gezin kent, en die de gemeente tot een huisgezin maakt.

Zo leest u dit gedeelte

Lees de vier psalmen achter elkaar en geef elk een woord: bouwen, zegen, stilte en eenheid. Let in Psalm 127 op het woord tevergeefs, dat driemaal klinkt, en op wat de HEERE Zijn beminden geeft (vers 2). Let in Psalm 128 op de beweging van de man naar zijn huis, naar Sion en naar heel Israël (vers 1-6). Let in Psalm 131 op wat David niet doet (vers 1) en wat hij wel doet (vers 2). Let in Psalm 133 op de beelden van de olie en de dauw, die allebei van boven neerdalen. Neem deze vraag mee: waar probeer ik zelf te bouwen wat alleen de HEERE kan geven?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Wat is volgens Psalm 127:1-2 tevergeefs, en wat geeft de HEERE Zijn beminden? Hoe worden kinderen genoemd in vers 3?
Wie wordt in Psalm 128:1 welgelukzalig genoemd? Hoe ver reikt de zegen in vers 2-6, van het eigen huis tot waar?

Interpretatie: wat betekent het?

Psalm 127 zegt niet dat werken en waken zinloos zijn, maar dat zij tevergeefs zijn zonder den HEERE. Wat is het verschil tussen hard werken in afhankelijkheid van God en zorgen alsof alles van ons afhangt? Lees Mattheüs 6:31-34 ernaast.
Psalm 128 beschrijft de zegen van een gezin rond de tafel. Hoe leest u deze psalm als iemand die alleen is, geen kinderen heeft of het verdriet van een gebroken gezin kent? Wat zegt vers 5 over de plaats waar de zegen vandaan komt, en hoe verbreedt Efeze 2:19-22 de gedachte van het huis?
David vergelijkt zijn ziel in Psalm 131:2 met een gespeend kind bij zijn moeder: een kind dat niet meer om de borst vraagt, maar rust omdat het bij haar is. Wat zegt dat beeld over het verschil tussen God zoeken om wat Hij geeft en rusten in Hem Zelf? Denk aan Mattheüs 11:28-29.
In Psalm 133 daalt de kostelijke olie neer van het hoofd van Aaron tot de zoom van zijn klederen, en de dauw van de Hermon tot de bergen van Sion. Wat zeggen deze beelden over waar de eenheid van broeders vandaan komt? Hoe ziet u daarin de lijn naar Christus, de Gezalfde, en naar de Geest Die Hij aan Zijn gemeente geeft?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Op welk terrein, in uw werk, uw gezin of uw gemeente, bouwt u nu met veel inspanning? Wat zou het betekenen om dat deze week biddend aan de HEERE toe te vertrouwen, en uw nachtrust te aanvaarden als Zijn gave?
Psalm 133 noemt het goed en liefelijk als broeders samenwonen. Met wie in uw gemeente of familie is de eenheid verstoord? Welke stap zou u kunnen zetten om de vrede te zoeken?

Gebed bij deze sessie

HEERE, zonder U is al ons bouwen tevergeefs en al ons waken zonder vrucht. Vergeef ons dat wij zo vaak zorgen alsof alles van ons afhangt. Leer ons werken in afhankelijkheid van U, en ontvangen wat U Uw beminden geeft, ook in de slaap. Zegen de huizen waarin wij wonen, of wij nu alleen zijn of met velen. Stil onze ziel als een gespeend kind bij zijn moeder, zodat wij niet zoeken wat ons te groot is, maar rusten in U. Maak Uw gemeente één door Christus, de Gezalfde, en door Uw Geest, en gebied daar Uw zegen en het leven tot in eeuwigheid. Amen.

Verder studeren: Lees Efeze 2:19-22 over de gemeente als huisgenoten Gods, en Johannes 17:20-23 over het gebed van Christus om de eenheid van de Zijnen. In het leesplan Psalmen en Spreuken leest u Psalm 131 en 133 op dag 27.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag kort wie het afgelopen week druk had, en waarmee. Lees daarna Psalm 127, 128, 131 en 133 samen, iedere psalm door een andere lezer.

De kernvragen

Wat is volgens Psalm 127:1-2 tevergeefs, en wat geeft de HEERE Zijn beminden? Hoe worden kinderen genoemd in vers 3? (vraag 1)
Psalm 127 zegt niet dat werken en waken zinloos zijn, maar dat zij tevergeefs zijn zonder den HEERE. Wat is het verschil tussen hard werken in afhankelijkheid van God en zorgen alsof alles van ons afhangt? Lees Mattheüs 6:31-34 ernaast. (vraag 3)
David vergelijkt zijn ziel in Psalm 131:2 met een gespeend kind bij zijn moeder: een kind dat niet meer om de borst vraagt, maar rust omdat het bij haar is. Wat zegt dat beeld over het verschil tussen God zoeken om wat Hij geeft en rusten in Hem Zelf? Denk aan Mattheüs 11:28-29. (vraag 5)
Op welk terrein, in uw werk, uw gezin of uw gemeente, bouwt u nu met veel inspanning? Wat zou het betekenen om dat deze week biddend aan de HEERE toe te vertrouwen, en uw nachtrust te aanvaarden als Zijn gave? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 127:1 en 2), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Psalm 127:1-5; 128:1-6; 131:1-3; 133:1-3
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Psalm 127 en 128 over kinderen en gezin kunnen pijn doen bij wie alleen is, kinderloos is of een gebroken gezin kent. Benoem dat vooraf met zorg, en houd het bij Psalm 127:1 en 128:5.

Gebedsrondje: Bid voor wie moe is van het bouwen, in werk, gezin of gemeente, en voor wie alleen is. Wie wil, bidt voor de eenheid in gemeente of familie. Dank voor de rust die God Zijn beminden geeft.

Om te zingen: Psalm 127:1 en 2 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 8: Alles wat adem heeft, love den HEERE

Psalm 145:1-21; 150:1-6±35 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u de lof op Gods genade en goedertierenheid, en hoe het psalmboek na alle klacht eindigt in de lof van alles wat adem heeft.

Lees Psalm 145:1-21; 150:1-6

Genadig en barmhartig is de HEERE, lankmoedig en groot van goedertierenheid. — Psalm 145:8 (SV)

Woord om te onthouden:: Alles, wat adem heeft, love den HEERE (Psalm 150:6)
Om te zingen:: Psalm 145:1 (berijming 1773)

Psalm 145 is de laatste psalm die de naam van David draagt, en het opschrift noemt hem een lofzang. Het is een alfabetisch lied: op één letter na (de Nun) begint elk vers met de volgende letter van het Hebreeuwse alfabet, zoals de Statenvertaling met de letternamen laat zien. David looft God als Koning, om Zijn grootheid die niemand doorgronden kan, om Zijn goedheid voor allen en om Zijn nabijheid voor wie Hem aanroepen. Vers 8 neemt de woorden op die de HEERE aan Mozes over Zichzelf sprak (Exodus 34:6), dezelfde woorden die u in deel 1 bij Psalm 103 tegenkwam. Daarna leest u Psalm 150, het slotakkoord van het hele psalmboek. Daarmee rondt u deze reeks van vier delen af. Het psalmboek begon bij de welgelukzalige man van Psalm 1, ging door klacht, boete en verlangen heen, en eindigt in louter lof.

Zo leest u dit gedeelte

Lees Psalm 145 en let op de beweging van ik naar allen: David begint met zijn eigen lof (vers 1-2), daarna vertelt het ene geslacht het aan het andere (vers 4), en aan het eind looft alle vlees Gods heilige Naam (vers 21). Let op hoe vaak de woorden al, allen en alle voorkomen in vers 9-20. Lees daarna Psalm 150 hardop, en let op de vragen die deze psalm beantwoordt: waar wordt God geloofd, waarom, waarmee en door wie? Neem deze vraag mee: hoe kan mijn leven, na alles wat ik in de Psalmen gelezen heb, meer een lied van lof worden?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Hoe spreekt David God aan in Psalm 145:1, en hoe lang wil hij Hem loven (vers 1-2)? Wat wordt volgens vers 4 van geslacht tot geslacht doorgegeven?
Noem wat Psalm 145:14-20 zegt over wat de HEERE doet voor wie vallen, voor wie op Hem wachten, voor wie Hem aanroepen en voor wie Hem liefhebben.

Interpretatie: wat betekent het?

Vers 8 noemt de HEERE genadig, barmhartig, lankmoedig en groot van goedertierenheid, met de woorden van Exodus 34:6 in gedachten. Waarom komt deze belijdenis zo vaak terug in de Bijbel? Wat betekent elk van deze vier woorden?
Vers 18 zegt dat de HEERE nabij is allen die Hem aanroepen, en voegt eraan toe: allen die Hem in der waarheid aanroepen. Wat betekent het om God in waarheid aan te roepen? Hoe is God in Christus nabij gekomen?
Psalm 150 beantwoordt vier vragen: waar, waarom, waarmee en door wie God geloofd moet worden. Wat zegt het dat het psalmboek, na zoveel klacht en strijd, juist zo eindigt? Leg Openbaring 19:1-6 ernaast.
Kijk terug op de vier delen van deze reeks, van Psalm 1 tot Psalm 150. Welke weg gaan de Psalmen, en welke plaats hebben klacht en boete op de weg naar de lof? Waarom kan alleen in Christus elke klacht uiteindelijk in lof eindigen?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Psalm 145:4 roept de geslachten op om Gods werken aan elkaar te vertellen. Aan wie van een jongere generatie, in uw gezin, uw familie of uw gemeente, zou u deze week iets van Gods grote daden kunnen doorgeven?
Welke psalm uit deze reeks is voor u het meest een eigen gebed geworden? Hoe wilt u de Psalmen blijven lezen, bidden of zingen nu deze studie afgerond is?

Gebed bij deze sessie

HEERE, onze God en Koning, wij willen U verhogen en Uw Naam loven in eeuwigheid. Uw grootheid is ondoorgrondelijk, en toch bent U nabij allen die U in waarheid aanroepen. Dank U dat U genadig en barmhartig bent, lankmoedig en groot van goedertierenheid, en dat wij in Uw Zoon mogen zien hoe groot Uw ontferming is. Dank U voor alle woorden die U ons in de Psalmen gegeven hebt, voor de klacht en de boete, voor het verlangen en de lof. Leer ons U te loven met heel ons leven, totdat wij met alles wat adem heeft het Hallelujah zingen voor Uw troon. Amen.

Verder studeren: Lees Psalm 146 tot en met 149, de andere slotpsalmen van het psalmboek, en Openbaring 19:1-9. In het leesplan Psalmen en Spreuken leest u Psalm 145 op dag 29 en Psalm 150 op dag 30, in Psalmen in 30 dagen op dag 25 en 30.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag wie een lofpsalm kent die hij graag zingt, en waarom juist die. Lees daarna Psalm 145 samen, en Psalm 150 met de hele kring.

De kernvragen

Noem wat Psalm 145:14-20 zegt over wat de HEERE doet voor wie vallen, voor wie op Hem wachten, voor wie Hem aanroepen en voor wie Hem liefhebben. (vraag 2)
Vers 8 noemt de HEERE genadig, barmhartig, lankmoedig en groot van goedertierenheid, met de woorden van Exodus 34:6 in gedachten. Waarom komt deze belijdenis zo vaak terug in de Bijbel? Wat betekent elk van deze vier woorden? (vraag 3)
Psalm 150 beantwoordt vier vragen: waar, waarom, waarmee en door wie God geloofd moet worden. Wat zegt het dat het psalmboek, na zoveel klacht en strijd, juist zo eindigt? Leg Openbaring 19:1-6 ernaast. (vraag 5)
Psalm 145:4 roept de geslachten op om Gods werken aan elkaar te vertellen. Aan wie van een jongere generatie, in uw gezin, uw familie of uw gemeente, zou u deze week iets van Gods grote daden kunnen doorgeven? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 145:1), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Psalm 145:1-21; 150:1-6
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Psalm 150 noemt veel instrumenten, en het gesprek kan uitlopen op muziek in de eredienst. Laat dat rusten en vraag wat vers 6 zegt over wie God moet loven.

Gebedsrondje: Laat ieder die wil God loven om één daad of eigenschap uit Psalm 145. Bid voor de jongere generatie. Sluit af met dank voor wat de kring in de Psalmen ontving.

Om te zingen: Psalm 145:1 (berijming 1773)

Terug naar het overzicht

Toets uw kennis: Psalmen: het liedboek van Israël

Tips voor het groepsgesprek

Lees de psalm aan het begin van elke sessie hardop, en zing als het kan een berijming van dezelfde psalm. De Psalmen zijn liederen, en wat u zingt, onthoudt u.
Psalm 107 en 118 zijn gemaakt om in beurtzang te klinken. Laat de groep het refrein samen lezen terwijl één persoon de andere verzen leest; zo hoort u de opbouw van de psalm.
Wees in sessie 7 zorgvuldig tegenover wie alleen is, geen kinderen heeft of een gebroken gezin kent. Laat merken dat Gods zegen en het huis van de gemeente ook voor hen zijn, en vraag niet naar omstandigheden die iemand niet zelf wil delen.
Sluit elke sessie af met de vraag welk vers u deze week als gebed wilt meenemen, en begin de volgende sessie met wat u daarmee beleefd hebt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil met deel 1?

Deel 1 is een bloemlezing uit het hele psalmboek met acht bekende psalmen, waaronder Psalm 121, 130 en 139 uit het vijfde boek. Deel 4 leest alleen uit het vijfde psalmboek (Psalm 107-150) en behandelt geen enkele psalm uit deel 1, 2 of 3. U leest hier twee psalmen uit het Hallel, drie strofen uit Psalm 119, zes pelgrimsliederen en de laatste lofpsalmen. Deel 2 leest uit het eerste en tweede psalmboek, deel 3 uit het derde en vierde. Zo lopen de vier delen samen door het hele psalmboek.

Moet ik eerst deel 1 gedaan hebben?

Nee. Elke sessie behandelt een afgeronde psalm of een samenhangend gedeelte, en de inleidingen geven de achtergrond die u nodig hebt. Het helpt wel als u deel 1 kent, omdat sessie 6 aansluit op Psalm 121 en sessie 8 terugwijst naar Psalm 1 en Psalm 103. De laatste sessie kijkt terug op de hele reeks; wie ook deel 2 en 3 gedaan heeft, ziet daar de lijn van klacht naar lof het duidelijkst.

Waarom leest deze gids maar een deel van Psalm 119?

Psalm 119 telt 176 verzen. In één sessie is dat te veel om goed te overdenken. De gids kiest drie strofen (vers 89-112) waarin belangrijke onderwerpen samenkomen: het Woord dat eeuwig vaststaat, de liefde voor Gods wet en het Woord als lamp voor de voet. Wie meer tijd heeft, leest de hele psalm in de week van de sessie. Het leesplan Psalmen in 30 dagen leest hem in vier stukken.

Wat zijn de liederen Hammaaloth?

Psalm 120 tot en met 134 dragen in de Statenvertaling het opschrift lied Hammaaloth, dat wil zeggen een lied van de opgangen of van de trappen. De kanttekeningen zeggen dat er over deze naam verschillende gedachten zijn. Vaak worden ze gelezen als de liederen die de pelgrims zongen op weg naar de feesten in Jeruzalem. Het zijn korte liederen over het huis des HEEREN, over de stad, het gezin en de gemeente, en over het vertrouwen onderweg. Deze gids behandelt er zes in sessie 6 en 7; Psalm 121 staat in deel 1.

Waarom spreekt de gids bij Psalm 110 en 118 over Christus?

Omdat het Nieuwe Testament dat zelf doet. De Heere Jezus haalt Psalm 110:1 aan in Mattheüs 22:41-46 en Psalm 118:22 in Mattheüs 21:42. Petrus legt beide psalmen uit als vervuld in de opstanding en hemelvaart van Christus (Handelingen 2:34-36 en 4:11), en de brief aan de Hebreeën bouwt op Psalm 110:4 zijn uitleg van het priesterschap van Christus. Zo leert de Schrift zelf ons deze psalmen te lezen.

Hoeveel tijd heb ik per sessie nodig?

Reken op 35 tot 40 minuten per sessie: het lezen van de psalm, de vragen en het gebed. Psalm 107 en 118 zijn langer, en daar rekent de gids op 40 minuten. Bij de korte Psalm 110 kunt u de tijd gebruiken om ook Genesis 14 en Hebreeën 7 te lezen.