Jesaja Bijbelstudie deel 2: De Heilige Israëls en Zijn Gezalfde

Over deze studie

Deze vervolggids neemt u in acht sessies mee door de hoofdstukken van Jesaja die in deel 1 ontbreken. U volgt het boek op volgorde. Eerst leest u het vergezicht van de volken die opgaan naar de berg des HEEREN, naast het lied van de wijngaard en de zes weeën over Juda. Dan komt het Rijsje uit de tronk van Isaï, op Wie de Geest des HEEREN rust, met het lied der verlosten. Hoofdstuk 35 belooft dat de woestijn zal bloeien en dat God komt om te verlossen. De verhalen over de ziekte, de genezing en de hoogmoed van Hizkia vormen de brug naar de ballingschap in Babel. In het troostboek hoort u hoe God Zijn volk verlost en bij de naam roept, en hoe Hij de heidense koning Kores gebruikt om Zijn volk te bevrijden. De laatste sessies gaan over het vasten dat God verkiest en over het licht dat over Sion opgaat, met de Gezalfde Die de Heere Jezus in Nazareth op Zichzelf toepaste. Elke sessie heeft een leeswijzer, observatie-, interpretatie- en toepassingsvragen en een gebed, trekt de lijn naar Christus en legt waar het past de verbinding met de Heidelbergse Catechismus en de Nederlandse Geloofsbelijdenis.

Bijbelboek: Jesaja 2, 5, 11-12, 35, 38-39, 43, 45, 58, 60-61 (deel 2)
Sessies: 8
Duur: 8 weken
Per sessie: ±41 minuten

Voor wie: Kringleden en gevorderde bijbellezers die Jesaja verder willen doorwerken, met of zonder deel 1. U hebt geen theologische opleiding nodig, wel de bereidheid om profetische taal met haar beelden rustig te lezen en de lijnen naar het Nieuwe Testament te volgen. De gids is geschikt voor persoonlijke studie, voor de huiskring en, vanwege hoofdstuk 11 en 60-61, ook voor de adventstijd.

Wat u leert in deze studie

Uitleggen hoe het lied van de wijngaard (Jesaja 5) Gods zorg en Zijn oordeel over Zijn volk laat zien, en hoe de Heere Jezus dat beeld opneemt.
Beschrijven hoe Jesaja 11 en 61 de komende Gezalfde tekenen, en dat verbinden met zondag 12 van de Heidelbergse Catechismus.
Verwoorden hoe God in het troostboek Schepper en Verlosser tegelijk is, Die zonden uitdelgt om Zijns Zelfs wil (Jesaja 43).
Herkennen hoe God regeert over koningen en rijken, ook door Kores die Hem niet kende, zonder Hem tot auteur van de zonde te maken.
Toepassen wat Jesaja 58 zegt over godsdienst die met recht en barmhartigheid samengaat, en over de rustdag als verlustiging.

Wat hebt u nodig?

Een Bijbel (bij voorkeur de Statenvertaling)
Een notitieboekje of dagboek om antwoorden en inzichten op te schrijven
Een pen of potlood

Overzicht van de sessies

Sessie 1: De berg des HEEREN en de wijngaard

Jesaja 2:1-5; 5:1-30±45 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat de Heere alles voor Zijn wijngaard deed en recht en gerechtigheid zocht, en dat Christus de ware Wijnstok is Die vrucht draagt.

Lees Jesaja 2:1-5; 5:1-30

Wat is er meer te doen aan Mijn wijngaard, hetwelk Ik aan hem niet gedaan heb? Waarom heb Ik verwacht, dat hij goede druiven voortbrengen zou, en hij heeft stinkende druiven voortgebracht? — Jesaja 5:4 (SV)

Woord om te onthouden:: laat ons wandelen in het licht des HEEREN (Jesaja 2:5)
Om te zingen:: Psalm 24:2 (berijming 1773)

In deel 1 las u de aanklacht van Jesaja 1 en de roeping van de profeet in Jesaja 6. Deze sessie leest twee gedeelten daartussen. Jesaja profeteerde in Jeruzalem onder de koningen Uzzia, Jotham, Achaz en Hizkia, ongeveer tussen 740 en 700 voor Christus. Onder Uzzia was Juda welvarend en machtig, maar de rijkdom ging samen met onrecht, drankzucht en spot met Gods woord. Hoofdstuk 2 opent met een vergezicht: in het laatste der dagen gaan de volken op naar de berg des HEEREN om Zijn wegen te leren. De kanttekeningen lezen dat als de tijd na de komst van Christus, waarin het evangelie vanuit Jeruzalem tot alle volken uitgaat en de heidenen toevloeien (Handelingen 2:41; Mattheüs 28:19). Hoofdstuk 5 begint als een liefdeslied over een wijngaard, maar het lied slaat om in een aanklacht. Daarna volgen zes keer wee. De twee gedeelten horen bij elkaar: zij laten zien wat God met Zijn volk voorheeft en wat het volk ervan gemaakt heeft.

Zo leest u dit gedeelte

Lees eerst 2:1-5 langzaam en let op de beweging: de volken gaan op naar de berg des HEEREN, en het woord des HEEREN gaat uit van Sion. Lees daarna het lied van de wijngaard in 5:1-7 als een gelijkenis: wie zingt er, over Wie gaat het, en op welk moment valt de uitleg? Lees de weeën in 5:8-23 vlotter, maar tel ze en noteer bij elk wee kort welke zonde genoemd wordt. Let in 5:24-30 op het refrein dat Gods hand nog uitgestrekt is, en op de banier die de HEERE opwerpt voor een volk van verre. Neem deze vraag mee: wat had de HEERE nog meer aan Zijn wijngaard kunnen doen?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Wat zullen de volken volgens 2:2-4 doen als zij naar de berg des HEEREN gaan? Wat gebeurt er met hun zwaarden en spiesen, en met welke oproep aan het huis van Jakob eindigt vers 5?
Beschrijf wat de eigenaar volgens 5:1-2 allemaal aan zijn wijngaard doet. Wat verwacht hij, wat vindt hij, en hoe legt vers 7 het beeld uit?

Interpretatie: wat betekent het?

In het Hebreeuws van 5:7 lijken de woorden voor recht en schurftheid op elkaar, en ook de woorden voor gerechtigheid en geschreeuw. Wat zegt die woordspeling over het verschil tussen wat God zocht en wat Hij vond?
Lees de zes weeën (5:8, 11, 18, 20, 21 en 22). Welke zonden noemt Jesaja, en welke lijn ziet u tussen hebzucht, genotzucht, spot met God, het omkeren van goed en kwaad en eigenwijsheid? Waarom staat 5:16, over de heilige God Die verhoogd wordt door het recht, midden tussen deze weeën?
De Heere Jezus vertelt in Mattheüs 21:33-44 een gelijkenis over een wijngaard die teruggrijpt op Jesaja 5. Wat voegt Hij eraan toe over de knechten en de zoon van de heer des huizes? En wat betekent het dat Hij Zichzelf in Johannes 15 de ware Wijnstok noemt?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Vers 20 spreekt over wie het kwade goed noemt en het goede kwaad. Waar ziet u dat om u heen, en waar ook in uw eigen hart, wanneer u een zonde een vriendelijker naam geeft?
Na de zes weeën over het volk roept Jesaja in hoofdstuk 6 een wee uit over zichzelf. Hoe helpt dat u om dit hoofdstuk eerst op uzelf toe te passen voordat u op anderen wijst? Wat zou het deze week voor u betekenen om in het licht des HEEREN te wandelen?

Gebed bij deze sessie

HEERE der heirscharen, U hebt Uw wijngaard geplant en verzorgd, en U zocht goede vruchten. Ik beken dat U ook bij mij zo vaak stinkende druiven vond, terwijl U niets naliet. Vergeef mij om Christus' wil, Die de ware Wijnstok is en volkomen vrucht voor U droeg. Verbind mij als een rank aan Hem, opdat ik vrucht draag tot Uw eer. Bewaar mij ervoor het kwade goed te noemen en het goede kwaad. Leer mij Uw wegen, zoals de volken die opgaan naar Uw berg, en laat mij wandelen in Uw licht. Amen.

Verder studeren: Lees Mattheüs 21:33-44 en Johannes 15:1-8 (Johannes deel 2, sessie 4) naast Jesaja 5. Lees daarna Jesaja 6 opnieuw (deel 1, sessie 2): na de zes weeën over het volk roept de profeet bij het zien van de Heilige het wee over zichzelf uit.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag wie weleens een tuin verzorgde en toch weinig opbrengst had. Lees daarna samen Jesaja 2:1-5 en 5:1-7, en lees 5:8-23 vlot door.

De kernvragen

Beschrijf wat de eigenaar volgens 5:1-2 allemaal aan zijn wijngaard doet. Wat verwacht hij, wat vindt hij, en hoe legt vers 7 het beeld uit? (vraag 2)
Lees de zes weeën (5:8, 11, 18, 20, 21 en 22). Welke zonden noemt Jesaja, en welke lijn ziet u tussen hebzucht, genotzucht, spot met God, het omkeren van goed en kwaad en eigenwijsheid? Waarom staat 5:16, over de heilige God Die verhoogd wordt door het recht, midden tussen deze weeën? (vraag 4)
De Heere Jezus vertelt in Mattheüs 21:33-44 een gelijkenis over een wijngaard die teruggrijpt op Jesaja 5. Wat voegt Hij eraan toe over de knechten en de zoon van de heer des huizes? En wat betekent het dat Hij Zichzelf in Johannes 15 de ware Wijnstok noemt? (vraag 5)
Vers 20 spreekt over wie het kwade goed noemt en het goede kwaad. Waar ziet u dat om u heen, en waar ook in uw eigen hart, wanneer u een zonde een vriendelijker naam geeft? (vraag 6)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 24:2), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Jesaja 2:1-5; 5:1-30
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: De zes weeën van vers 8-23 nodigen uit om naar de samenleving of naar anderen te wijzen. Breng het gesprek terug naar Jesaja 6:5: over wie roept Jesaja daar eerst een wee uit?

Gebedsrondje: Belijd samen dat God ook bij ons naar vrucht zoekt. Wie wil, bidt om genade om in Christus te blijven. Sluit af met de bede van 2:5, om te wandelen in het licht van de Heere.

Om te zingen: Psalm 24:2 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 2: Een Rijsje uit den afgehouwen tronk van Isaï

Jesaja 11:1-12:6±40 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat God Zijn belofte vervult waar alles afgehouwen leek, en dat de Geest van de Heere rust op het Rijsje, Jezus Christus.

Lees Jesaja 11:1-12:6

Want er zal een Rijsje voortkomen uit den afgehouwen tronk van Isai, en een Scheut uit zijn wortelen zal Vrucht voortbrengen. — Jesaja 11:1 (SV)

Woord om te onthouden:: er zal een Rijsje voortkomen uit den afgehouwen tronk van Isai (Jesaja 11:1)
Om te zingen:: Psalm 72:1 (berijming 1773)

In deel 1 (sessie 3) las u de belofte van het Kind Dat ons geboren wordt, met de heerschappij op Zijn schouder (Jesaja 9:5). Hoofdstuk 10 laat zien hoe God Assyrië gebruikt als roede tegen Zijn ongehoorzame volk, en hoe Hij daarna die trotse macht omhakt als een woud (10:33-34). Juist na dat beeld van gevelde bomen spreekt Jesaja over een afgehouwen stronk. Het huis van David, eens een machtige boom, zal worden teruggesnoeid tot een tronk. Toch komt daar een Rijsje uit voort. Jesaja noemt niet koning David, maar zijn vader Isaï, de eenvoudige Bethlehemiet. Op dit Rijsje rust de Geest des HEEREN, en Hij regeert in gerechtigheid. Dan volgen het beeld van de vrede in Zijn rijk en de terugkeer van het overblijfsel. Hoofdstuk 12 is het lied dat de verlosten te dien dage zullen zingen.

Zo leest u dit gedeelte

Lees 11:1-5 langzaam. Tel hoe vaak het woord Geest voorkomt en welke gaven bij die Geest genoemd worden. Let in vers 3-5 op de manier waarop dit Rijsje oordeelt: niet naar wat Zijn ogen zien, maar met gerechtigheid voor de armen. Lees 11:6-9 als een beeld van de vrede in Zijn rijk en let op het slot van vers 9. Lees 11:10-16 met de vraag wie er verzameld worden en van waar. Lees ten slotte hoofdstuk 12 hardop, als een lied. Neem deze vraag mee: wat betekent het dat de Geest des HEEREN op dit Rijsje rust?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Welke beelden gebruikt 11:1 voor het koningshuis van David, en wat komt er uit voort? Welke gaven van de Geest noemt vers 2?
Hoe richt het Rijsje volgens 11:3-5, en waarmee is Hij omgord? Waartoe worden de verlosten in 12:1-6 opgeroepen?

Interpretatie: wat betekent het?

Waarom spreekt Jesaja over de tronk van Isaï en niet over de troon van David? Wat zegt dat over de staat van het koningshuis, en over de manier waarop God Zijn belofte vervult? Denk aan de geboorte van de Heere Jezus in Bethlehem, in een eenvoudig gezin uit het geslacht van David.
Bij de doop daalt de Heilige Geest op de Heere Jezus neer (Lukas 3:22), en in Nazareth zegt Hij dat de Geest op Hem is (Lukas 4:18). De Heidelbergse Catechismus legt in zondag 12 in eigen woorden uit dat Hij Christus heet omdat Hij van de Vader verordineerd en met de Heilige Geest gezalfd is tot onze hoogste Profeet, onze enige Hogepriester en onze eeuwige Koning. Welke trekken van die drie ambten herkent u in 11:1-5?
Hoe leest u het beeld van de wolf en het lam in 11:6-9? Wat zegt vers 9 over de bron van die vrede, en waarom is het verstandig om niet te speculeren over hoe en wanneer elk detail vervuld wordt?
Het lied van hoofdstuk 12 begint met dank dat Gods toorn is afgekeerd, en vers 2 klinkt als het lied van Mozes bij de Rode Zee (Exodus 15:2). Waarom past een lied van een nieuwe uittocht bij wat 11:15-16 zegt over een gebaande weg voor het overblijfsel?

Toepassing: wat betekent het voor u?

De verloste zegt in 12:2 dat hij zal vertrouwen en niet vrezen, omdat de Heere HEERE zijn Sterkte en zijn Psalm is. Wat maakt het voor u moeilijk om te vertrouwen, en wat zegt dit lied u daarover?
Vers 3 spreekt over water scheppen met vreugde uit de fonteinen des heils. Hoe doet u dat deze week in het lezen van Gods Woord, in gebed en onder de prediking? Aan wie wilt u vertellen wat God gedaan heeft?

Gebed bij deze sessie

Heere God, dank U dat U Uw belofte niet hebt laten vallen toen het huis van David een afgehouwen tronk leek. Uit die stronk liet U het Rijsje voortkomen, Jezus Christus, op Wie Uw Geest rust. Laat Hij in mijn hart regeren met gerechtigheid en trouw. Vervul de aarde met de kennis van U, zoals de wateren de bodem der zee bedekken, en begin daarmee in mij. Leer mij vertrouwen en niet vrezen, want U bent mijn Sterkte en mijn Psalm. Geef dat ik met vreugde put uit de fonteinen van Uw heil en Uw daden bekendmaak aan de mensen om mij heen. Amen.

Verder studeren: Lees Romeinen 15:12, waar Paulus de Wortel van Isaï uit 11:10 toepast op Christus, op Wie ook de heidenen hopen, en Openbaring 5:5, waar Christus de Wortel Davids heet. Wie deze sessie in de adventstijd doet, kan Jesaja 9:1-6 uit deel 1 (sessie 3) erbij lezen.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Kijk kort terug op de wijngaard van de vorige avond. Lees daarna samen Jesaja 11:1-10 en het lied van Jesaja 12.

De kernvragen

Welke beelden gebruikt 11:1 voor het koningshuis van David, en wat komt er uit voort? Welke gaven van de Geest noemt vers 2? (vraag 1)
Waarom spreekt Jesaja over de tronk van Isaï en niet over de troon van David? Wat zegt dat over de staat van het koningshuis, en over de manier waarop God Zijn belofte vervult? Denk aan de geboorte van de Heere Jezus in Bethlehem, in een eenvoudig gezin uit het geslacht van David. (vraag 3)
Hoe leest u het beeld van de wolf en het lam in 11:6-9? Wat zegt vers 9 over de bron van die vrede, en waarom is het verstandig om niet te speculeren over hoe en wanneer elk detail vervuld wordt? (vraag 5)
De verloste zegt in 12:2 dat hij zal vertrouwen en niet vrezen, omdat de Heere HEERE zijn Sterkte en zijn Psalm is. Wat maakt het voor u moeilijk om te vertrouwen, en wat zegt dit lied u daarover? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 72:1), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Jesaja 11:1-12:6
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Het beeld van de wolf en het lam in vers 6-9 kan leiden tot speculatie over hoe en wanneer alles vervuld wordt. Houd het nuchter: vraag wat vers 9 zegt over de bron van die vrede, en laat de rest rusten.

Gebedsrondje: Dank voor het Rijsje uit de tronk van Isaï. Wie wil, bidt met 12:2 om vertrouwen waar nu vrees is. Bid ook dat de kennis van de Heere zich verbreidt, te beginnen in ons eigen hart.

Om te zingen: Psalm 72:1 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 3: De woestijn zal bloeien als een roos

Jesaja 35:1-10±35 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat God Zelf komt om te verlossen, dat de Heere Jezus die belofte zichtbaar maakte en dat de vrijgekochten met gejuich thuiskomen.

Lees Jesaja 35:1-10

Zegt den onbedachtzamen van harte: Weest sterk, en vreest niet; ziet, ulieder God zal ter wrake komen met de vergelding Gods. Hij zal komen en ulieden verlossen. — Jesaja 35:4 (SV)

Woord om te onthouden:: Hij zal komen en ulieden verlossen (Jesaja 35:4)
Om te zingen:: Psalm 98:4 (berijming 1773)

Na de godsspraken over Babel en de volken, waarvan u in deel 1 (sessie 4) een deel las, volgt in Jesaja een lange reeks profetieën over de volken en over Jeruzalem. Die loopt uit op het oordeel over Edom in hoofdstuk 34, waar een vruchtbaar land een woestenij wordt. Hoofdstuk 35 draait dat beeld om: de woestijn gaat bloeien. Het is een kort hoofdstuk vol verwachting, dat al vooruitwijst naar de troost van hoofdstuk 40 (deel 1, sessie 5). Jesaja spreekt mensen aan met slappe handen en struikelende knieën, die het gevoel hebben dat God ver weg is. Hun zegt hij dat hun God komt. Blinden zullen zien, doven zullen horen en kreupelen zullen springen. Er komt een heilige weg waarop de vrijgekochten naar Sion terugkeren. Toen Johannes de Doper vanuit de gevangenis liet vragen of Hij Degene was Die komen zou, wees de Heere Jezus op juist deze tekenen.

Zo leest u dit gedeelte

Dit is een kort gedeelte. Lees het daarom twee keer, de tweede keer hardop. Let op de tegenstellingen: dor en bloeiend, slap en sterk, blind en ziende, dorst en water, zuchten en juichen. Onderstreep de werkwoorden die zeggen wat God doet, en de werkwoorden die zeggen wat er met mensen gebeurt. Let in vers 8-10 op de weg: hoe heet hij, wie gaan er niet over, en wie juist wel? Neem deze vraag mee: tot wie spreekt dit hoofdstuk, en waarom juist tot hen?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Maak twee lijstjes: wat er in dit hoofdstuk met het land gebeurt (vers 1-2 en 6-7) en wat er met mensen gebeurt (vers 3-6 en 10). Wat valt u op?
Wat moeten de lezers volgens vers 3-4 voor anderen doen, en welke reden geeft vers 4 daarvoor?

Interpretatie: wat betekent het?

Vers 4 zegt in één adem dat God komt met de vergelding en dat Hij komt om te verlossen. Hoe horen het oordeel over de vijanden en de verlossing van Zijn volk hier bij elkaar?
Lees Mattheüs 11:2-6. Waarom wijst de Heere Jezus de discipelen van Johannes juist op blinden die zien, kreupelen die wandelen en doven die horen? Wat zegt dat over Wie Hij is, als Jesaja 35 zegt dat God Zelf komt?
Wat is de heilige weg van vers 8? Wie mogen erop wandelen, en wat betekent het dat zelfs de dwazen er niet op dwalen? Denk aan de Heere Jezus, Die van Zichzelf zegt dat Hij de Weg is (Johannes 14:6).

Toepassing: wat betekent het voor u?

Wie heeft er in uw omgeving slappe handen of struikelende knieën? Hoe kunt u hem of haar deze week bemoedigen met wat God belooft, en niet alleen met uw eigen woorden?
Waar voelt uw eigen leven nu als een dorre plaats? Wat betekent het voor u dat de vrijgekochten des HEEREN met gejuich tot Sion komen, en dat droefenis en zuchting zullen wegvlieden?

Gebed bij deze sessie

HEERE, U bent de God Die komt om te verlossen. Ik breng U mijn slappe handen en mijn struikelende knieën, en ook de dorre plaatsen in mijn leven. Dank U dat de Heere Jezus de blinden deed zien en de doven horen, als teken dat U Zelf gekomen bent. Open ook mijn ogen en oren voor Hem. Zet mijn voeten op de heilige weg en houd mij daarop vast, ook als ik dwaas ben. Leer mij anderen te versterken met Uw beloften. Breng ons eens met gejuich thuis, waar droefenis en zuchting voor altijd verdwenen zijn. Amen.

Verder studeren: Lees Jesaja 26:1-4, het lied over de sterke stad en de vrede die God bewaart voor wie op Hem vertrouwt, en Openbaring 21:4. Lees daarna Jesaja 40:1-11 opnieuw (deel 1, sessie 5) en vergelijk de weg in de woestijn daar met de heilige weg van 35:8.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag kort wie deze week iemand ontmoette die moedeloos was. Lees daarna samen Jesaja 35, langzaam, en let op de beelden.

De kernvragen

Maak twee lijstjes: wat er in dit hoofdstuk met het land gebeurt (vers 1-2 en 6-7) en wat er met mensen gebeurt (vers 3-6 en 10). Wat valt u op? (vraag 1)
Vers 4 zegt in één adem dat God komt met de vergelding en dat Hij komt om te verlossen. Hoe horen het oordeel over de vijanden en de verlossing van Zijn volk hier bij elkaar? (vraag 3)
Lees Mattheüs 11:2-6. Waarom wijst de Heere Jezus de discipelen van Johannes juist op blinden die zien, kreupelen die wandelen en doven die horen? Wat zegt dat over Wie Hij is, als Jesaja 35 zegt dat God Zelf komt? (vraag 4)
Wie heeft er in uw omgeving slappe handen of struikelende knieën? Hoe kunt u hem of haar deze week bemoedigen met wat God belooft, en niet alleen met uw eigen woorden? (vraag 6)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 98:4), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Jesaja 35:1-10
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: De vraag kan opkomen waarom niet elke zieke nu geneest. Erken die vraag kort en eerlijk. Breng het gesprek terug naar Mattheüs 11:2-6: waarop wijst de Heere Jezus de boden van Johannes?

Gebedsrondje: Bid voor wie in de kring of daarbuiten slappe handen en struikelende knieën heeft. Wie wil, noemt in één zin een dorre plaats. Sluit af met dank dat God komt om te verlossen.

Om te zingen: Psalm 98:4 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 4: Hizkia: ziek, genezen en hoogmoedig

Jesaja 38:1-39:8±40 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat de Heere het gebed van Hizkia hoort, dat vergeving van zonden de diepste reden tot dank is en dat hoogmoed ook gelovigen bedreigt.

Lees Jesaja 38:1-39:8

Zie, in vrede is mij de bitterheid bitter geweest; maar Gij hebt mijn ziel liefelijk omhelsd, dat zij in de groeve der vertering niet kwame; want Gij hebt al mijn zonden achter Uw rug geworpen. — Jesaja 38:17 (SV)

Woord om te onthouden:: want Gij hebt al mijn zonden achter Uw rug geworpen (Jesaja 38:17)
Om te zingen:: Psalm 116:1 (berijming 1773)

Hoofdstuk 36-39 vormen een geschiedkundig tussenstuk midden in het boek. In hoofdstuk 36-37 bedreigt Sanherib, de koning van Assyrië, Jeruzalem, en de HEERE redt de stad op het gebed van Hizkia. Dat verhaal staat ook in 2 Koningen 18-19 en is uitgewerkt in de gids over 2 Koningen (sessie 5). Hoofdstuk 38 en 39 spelen iets eerder, in dezelfde jaren rond 701 voor Christus, want in 38:6 is de redding van de stad nog een belofte. Hizkia wordt doodziek, bidt met tranen en krijgt vijftien jaren erbij. Hij schrijft een lied over zijn ziekte en genezing. Daarna komen gezanten uit het verre Babel, en Hizkia laat hun al zijn schatten zien. Jesaja kondigt aan dat alles naar Babel weggevoerd zal worden. Zo vormt hoofdstuk 39 de brug naar het troostboek dat in hoofdstuk 40 begint (deel 1, sessie 5).

Zo leest u dit gedeelte

Lees 38:1-8 als een verhaal en let op de volgorde: de aankondiging, het gebed met tranen, het antwoord van God en het teken. Lees daarna het lied van Hizkia in 38:9-20 langzaam. Het begint met klacht en eindigt met lof; zoek de plaats waar de toon omslaat. Vers 21-22 vertellen achteraf over de vijgenpleister en de vraag om een teken (vergelijk 2 Koningen 20:7-8). Lees tot slot hoofdstuk 39. Let op hoe vaak het gaat over al wat Hizkia had: al wat, alles, geen ding, niets. Let ook op het antwoord van Hizkia in het laatste vers. Neem deze vraag mee: wat doet Hizkia met de jaren die God hem geeft?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Wat zegt Jesaja in 38:1 tegen Hizkia, en hoe reageert de koning in vers 2-3? Wat belooft de HEERE hem in vers 5-6, en welk teken geeft Hij in vers 7-8?
Welke beelden gebruikt Hizkia in zijn lied (38:10-14) voor een leven dat wegglijdt? Wat zegt hij in vers 17-19 over wat God gedaan heeft?

Interpretatie: wat betekent het?

Hizkia beroept zich in 38:3 op zijn wandel in waarheid en met een volkomen hart. Is dat eigengerechtigheid, of het pleiten van een oprecht gelovige op Gods trouw? Hoe ziet u dat aan zijn lied, waarin hij belijdt dat God al zijn zonden achter Zijn rug geworpen heeft?
In vers 17 hangt de genezing van het lichaam samen met de vergeving van de zonden. Wat is volgens Hizkia de diepste reden van zijn dank? Vergelijk Psalm 103:3 en Markus 2:5-12, waar de Heere Jezus eerst de zonden vergeeft en daarna geneest.
Waarom is het zo ernstig dat Hizkia de gezanten uit Babel alles laat zien (39:2)? Lees 2 Kronieken 32:25-26 en 31. Wat zegt zijn antwoord in 39:8 over zijn hart?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Hizkia kreeg vijftien jaren erbij, maar niet iedere zieke die bidt, wordt zo genezen. Hoe spreekt u eerlijk over ziekte en gebed, zonder God voor te schrijven wat Hij moet doen en zonder aan Zijn goedheid te twijfelen? Wat zegt Romeinen 8:28 u daarbij?
Waar laat u, net als Hizkia, liever uw eigen schatten zien dan de goedheid van God? Wat zou het betekenen om bij een gunst die u ontvangt eerst de Gever te eren, en uw kinderen Zijn waarheid bekend te maken (38:19)?

Gebed bij deze sessie

Heere, U bent de God Die gebed hoort en tranen ziet. Ik dank U voor elke dag die U mij geeft, en voor de gezondheid die ik uit Uw hand ontvang. Als ik ziek ben, of iemand die ik liefheb, leer mij dan tot U te roepen en mij aan Uw wil over te geven. Dank U dat U in Christus al mijn zonden achter Uw rug hebt geworpen. Bewaar mij voor de hoogmoed die Uw gaven gebruikt om zelf te glanzen. Laat mij mijn kinderen en kleinkinderen Uw waarheid bekendmaken, zolang ik leef. Amen.

Verder studeren: Lees 2 Koningen 20:1-21 en 2 Kronieken 32:24-33, die dezelfde gebeurtenissen vertellen, en voor de redding van Jeruzalem uit Jesaja 36-37 de gids over 2 Koningen (sessie 5). Lees daarna Jesaja 40:1-2 (deel 1, sessie 5) direct na 39:8 en let op het verschil.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag kort wie weleens voor een zieke bad en lang op antwoord wachtte. Lees daarna samen Jesaja 38:1-8, 38:17-20 en 39:1-8.

De kernvragen

Wat zegt Jesaja in 38:1 tegen Hizkia, en hoe reageert de koning in vers 2-3? Wat belooft de HEERE hem in vers 5-6, en welk teken geeft Hij in vers 7-8? (vraag 1)
In vers 17 hangt de genezing van het lichaam samen met de vergeving van de zonden. Wat is volgens Hizkia de diepste reden van zijn dank? Vergelijk Psalm 103:3 en Markus 2:5-12, waar de Heere Jezus eerst de zonden vergeeft en daarna geneest. (vraag 4)
Waarom is het zo ernstig dat Hizkia de gezanten uit Babel alles laat zien (39:2)? Lees 2 Kronieken 32:25-26 en 31. Wat zegt zijn antwoord in 39:8 over zijn hart? (vraag 5)
Hizkia kreeg vijftien jaren erbij, maar niet iedere zieke die bidt, wordt zo genezen. Hoe spreekt u eerlijk over ziekte en gebed, zonder God voor te schrijven wat Hij moet doen en zonder aan Zijn goedheid te twijfelen? Wat zegt Romeinen 8:28 u daarbij? (vraag 6)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 116:1), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Jesaja 38:1-39:8
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Vraag 6 raakt wie nu zelf ziek is of een geliefde verloor. Haast u niet naar een uitleg waarom God soms niet geneest. Laat stilte toe en lees Romeinen 8:28 rustig voor.

Gebedsrondje: Bid voor zieken in de kring en de gemeente, en noem hun namen als zij dat willen. Dank met vers 17 dat God de zonden achter Zijn rug werpt. Bid om nederigheid.

Om te zingen: Psalm 116:1 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 5: Vrees niet, want Ik heb u verlost

Jesaja 43:1-28±40 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat de Heere Die u schiep ook uw Verlosser is, dat Hij bij u is in water en vuur en uw zonden uitdelgt om Zijnentwil.

Lees Jesaja 43:1-28

Maar nu, alzo zegt de HEERE, uw Schepper, o Jakob! en uw Formeerder, o Israel! vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, gij zijt Mijn. — Jesaja 43:1 (SV)

Woord om te onthouden:: Ik heb u bij uw naam geroepen, gij zijt Mijn (Jesaja 43:1)
Om te zingen:: Psalm 130:4 (berijming 1773)

Met hoofdstuk 40 begint het troostboek van Jesaja, waarin de profeet het volk aanspreekt dat in de ballingschap in Babel zal zijn. In deel 1 las u het troostwoord van hoofdstuk 40 en de liederen over de Knecht des HEEREN (sessie 5 en 6). Hoofdstuk 42 eindigt somber: Israël is zelf een blinde en dove knecht, beroofd en geplunderd, omdat het niet in Gods wegen wilde gaan (42:18-25). Juist daarna begint hoofdstuk 43 met de woorden maar nu. Wat volgt is geen nieuw verwijt, maar een belofte van de Schepper Die ook de Verlosser is. Hij noemt Zijn volk bij de naam en zegt dat het van Hem is. Hij zal bij hen zijn in water en vuur. Het hoofdstuk eindigt met een rechtsgeding: het volk heeft God vermoeid met zijn zonden, en toch delgt Hij die uit, omwille van Zichzelf.

Zo leest u dit gedeelte

Lees het hoofdstuk in drie stukken. In 43:1-7 spreekt God Zijn volk toe; let op de woorden Schepper, Formeerder, verlost, geroepen en Mijn, en op het tweemaal herhaalde vrees niet. In 43:8-21 roept Hij de volken bijeen als in een rechtszaal; wie zijn de getuigen, en waarvan moeten zij getuigen? In 43:22-28 keert de toon. Let op het woord vermoeid en op de vraag wie wie vermoeid heeft. Neem deze vraag mee: waarom delgt God de zonden uit om Zijns Zelfs wil, en niet om iets in Israël?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Met welke namen noemt God Zichzelf in 43:1-3 en 43:14-15? Wat belooft Hij in vers 2 voor het water, de rivieren en het vuur?
Wat zegt vers 4 over hoe God Zijn volk ziet? Wie zijn volgens vers 10-12 Zijn getuigen, en wat moeten zij weten en geloven?

Interpretatie: wat betekent het?

God is hier Schepper en Verlosser tegelijk. Waarom is het een troost dat Hij Die u gemaakt heeft, ook Degene is Die u vrijkoopt? De Heidelbergse Catechismus zegt in zondag 1 in eigen woorden dat mijn enige troost is dat ik het eigendom ben van Jezus Christus, Die met Zijn dierbaar bloed voor al mijn zonden betaald heeft. Hoe sluit dat aan bij vers 1?
In vers 3-4 geeft God volken als losgeld in plaats van Israël. Wat zegt dat over de prijs die Zijn liefde wil betalen? En waarin gaat de Knecht des HEEREN daar ver boven uit, Die niet anderen, maar Zichzelf geeft (Jesaja 53:5, deel 1 sessie 7) als een rantsoen voor velen (Markus 10:45)?
Vers 18-19 zegt dat het volk de vorige dingen niet moet gedenken, omdat God iets nieuws maakt. Hoe verhoudt zich dat tot vers 16-17, waar de doortocht door de zee juist genoemd wordt? Wat is het nieuwe dat God gaat doen?
In vers 22-24 heeft Israël God niet met offers geëerd, maar met zonden vermoeid. Waarom staat vers 25 direct daarna? Wat betekent het dat God de overtredingen uitdelgt om Zijnentwil, en niet omdat het volk iets goedmaakt?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Door welk water of welk vuur gaat u nu? Wat verandert er als u weet dat God niet belooft dat u er niet doorheen hoeft, maar wel dat Hij bij u is?
God zegt tegen Zijn volk dat het van Hem is. Hoe zou u uw dagelijks leven anders inrichten als u werkelijk gelooft dat u met lichaam en ziel het eigendom bent van Christus? Waar mag u deze week getuige zijn van wat Hij gedaan heeft?

Gebed bij deze sessie

HEERE, mijn Schepper en mijn Verlosser, U roept Uw volk bij de naam en zegt dat het van U is. Ik dank U dat ik niet alleen ben in het water en in het vuur, want U bent erbij. Ik beken dat ik U vaak vermoeid heb met mijn zonden in plaats van U te eren. Dank U dat U mijn overtredingen uitdelgt om Uws Zelfs wil, en dat U ze om Christus' wil niet meer gedenkt. Hij heeft de prijs voor mij betaald. Maak mij tot Uw getuige, opdat ik Uw lof vertel. Amen.

Verder studeren: Lees Jesaja 44:1-8, waar God opnieuw zegt dat Zijn volk niet hoeft te vrezen, en 1 Petrus 1:18-19 over het dierbaar bloed van Christus als losprijs. Lees ook zondag 1 van de Heidelbergse Catechismus over de enige troost in leven en sterven.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Kijk kort terug op Hizkia en zijn lied van de vorige avond. Lees daarna samen Jesaja 43:1-13 en 43:22-25.

De kernvragen

Met welke namen noemt God Zichzelf in 43:1-3 en 43:14-15? Wat belooft Hij in vers 2 voor het water, de rivieren en het vuur? (vraag 1)
God is hier Schepper en Verlosser tegelijk. Waarom is het een troost dat Hij Die u gemaakt heeft, ook Degene is Die u vrijkoopt? De Heidelbergse Catechismus zegt in zondag 1 in eigen woorden dat mijn enige troost is dat ik het eigendom ben van Jezus Christus, Die met Zijn dierbaar bloed voor al mijn zonden betaald heeft. Hoe sluit dat aan bij vers 1? (vraag 3)
In vers 22-24 heeft Israël God niet met offers geëerd, maar met zonden vermoeid. Waarom staat vers 25 direct daarna? Wat betekent het dat God de overtredingen uitdelgt om Zijnentwil, en niet omdat het volk iets goedmaakt? (vraag 6)
Door welk water of welk vuur gaat u nu? Wat verandert er als u weet dat God niet belooft dat u er niet doorheen hoeft, maar wel dat Hij bij u is? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 130:4), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Jesaja 43:1-28
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Vers 1 spreekt Jakob en Israël aan, en het gesprek kan uitwijken naar het huidige Midden-Oosten. Breng het rustig terug naar de tekst: wat zegt God hier over Zichzelf, en hoe sluit zondag 1 van de catechismus erbij aan?

Gebedsrondje: Wie wil, noemt een water of vuur waar hij of zij nu doorheen gaat. Bid voor elkaar met vers 2 in gedachten. Dank daarna samen voor vers 25: God gedenkt de zonden niet meer.

Om te zingen: Psalm 130:4 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 6: Wendt u naar Mij toe, alle gij einden der aarde

Jesaja 45:1-25±40 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat er geen God is dan de Heere, Die alle dingen regeert en Die u uitnodigt om u tot Hem te wenden en behouden te worden.

Lees Jesaja 45:1-25

Wendt U naar Mij toe, wordt behouden, alle gij einden der aarde! want Ik ben God, en niemand meer. — Jesaja 45:22 (SV)

Woord om te onthouden:: Wendt U naar Mij toe, wordt behouden, alle gij einden der aarde (Jesaja 45:22)
Om te zingen:: Psalm 67:1 (berijming 1773)

Aan het eind van hoofdstuk 44 noemt God een koning bij name die nog geboren moest worden: Kores, de Perzische vorst die in 539 voor Christus Babel zou innemen en de Joden zou laten teruggaan om de tempel te herbouwen (Ezra 1:1-4). Hoofdstuk 45 spreekt Kores direct aan als Gods gezalfde. Dat woord betekent hier dat God hem apart zet voor een taak. Hij grijpt hem bij de rechterhand en opent poorten voor hem, om Israëls wil, hoewel Kores de HEERE niet kent. Door het hele hoofdstuk klinkt als een refrein dat de HEERE God is en niemand meer. Daarom is het dwaas om met Hem te twisten, zoals een potscherf met de pottenbakker. En daarom gaat de uitnodiging uit tot alle einden der aarde om zich tot Hem te wenden en behouden te worden.

Zo leest u dit gedeelte

Lees vooraf 44:24-28 als aanloop, waar God Kores bij name noemt; de sessie zelf begint bij 45:1-8, de woorden tot Kores. Let op de werkwoorden waarvan God het onderwerp is: Ik vat, Ik zal gaan, Ik riep, Ik formeer. Onderstreep in het hele hoofdstuk elke keer dat het refrein klinkt dat de HEERE God is en niemand meer. Lees vers 9-13 als een waarschuwing aan wie Gods weg met Kores niet aanstond. Lees vers 20-25 als een uitnodiging aan de volken. Neem deze vraag mee: wat betekent het dat God regeert over mensen die Hem niet kennen?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Wat zegt God in 45:1-4 dat Hij voor Kores zal doen, en om wiens wil doet Hij dat? Welke zin over Kores komt in vers 4 en 5 twee keer terug?
Hoe vaak vindt u in dit hoofdstuk de belijdenis dat de HEERE God is en dat er geen ander is? Welke andere namen voor God gebruikt het hoofdstuk in vers 11, 15 en 21?

Interpretatie: wat betekent het?

Kores wordt in vers 1 gezalfde genoemd, maar hij is geen Messias in de volle zin. Wat bedoelt Jesaja ermee? Hoe wijst deze heidense bevrijder, die Gods volk loslaat zonder prijs of geschenk (vers 13), toch vooruit naar de ware Gezalfde, Die Zijn volk vrijkoopt met Zijn eigen leven?
Vers 7 zegt dat God de vrede maakt en het kwaad schept. Lees het in het verband van vers 1-6: gaat het hier over het onheil van oorlog en de ondergang van rijken, of over de zonde? De Nederlandse Geloofsbelijdenis zegt in artikel 13 in eigen woorden dat God alles regeert, zonder dat Hij de auteur is van de zonden die geschieden. Waarom is het belangrijk beide vast te houden?
Vers 9-10 spreken over het leem dat zijn formeerder vraagt wat hij maakt. Waarom twisten mensen met God over Zijn wegen? Paulus gebruikt hetzelfde beeld in Romeinen 9:20-21; wat wil hij daarmee zeggen?
In vers 23 zweert de HEERE bij Zichzelf dat elke knie zich voor Hem zal buigen. Paulus past dat in Filippenzen 2:10-11 en Romeinen 14:11 toe op Jezus Christus. Wat zegt dat over Wie Christus is?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Waar vindt u het moeilijk dat God regeert, ook door mensen of omstandigheden die u zelf niet zou kiezen? Hoe helpt dit hoofdstuk u om Hem daarin te vertrouwen in plaats van met Hem te twisten?
De uitnodiging van vers 22 gaat uit tot alle einden der aarde. Wat betekent het voor u persoonlijk om u tot Hem te wenden en behouden te worden? Wie in uw omgeving heeft deze uitnodiging misschien nog nooit gehoord?

Gebed bij deze sessie

HEERE, U bent God en niemand meer. U regeert over koningen en rijken, ook als zij U niet kennen, en U leidt alles om Uw volk te bewaren. Vergeef mij als ik met U twist over Uw wegen, alsof het leem de pottenbakker mag beoordelen. Dank U dat U niet in het verborgene gesproken hebt, en dat niemand U tevergeefs zoekt. Ik wend mij tot U in Jezus Christus, voor Wie eens elke knie zich zal buigen. Laat mij nu al gewillig voor Hem buigen en Hem belijden als mijn Heere. Amen.

Verder studeren: Lees Ezra 1:1-4, waar Kores het besluit neemt dat Jesaja aankondigde, en Filippenzen 2:5-11. Voor de vraag hoe God alles regeert zonder de auteur van de zonde te zijn, kunt u artikel 13 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis lezen.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Vraag kort waar ieder deze week dacht: dit had ik zelf nooit zo gekozen. Lees daarna samen Jesaja 45:1-7 en 45:18-25.

De kernvragen

Wat zegt God in 45:1-4 dat Hij voor Kores zal doen, en om wiens wil doet Hij dat? Welke zin over Kores komt in vers 4 en 5 twee keer terug? (vraag 1)
Kores wordt in vers 1 gezalfde genoemd, maar hij is geen Messias in de volle zin. Wat bedoelt Jesaja ermee? Hoe wijst deze heidense bevrijder, die Gods volk loslaat zonder prijs of geschenk (vers 13), toch vooruit naar de ware Gezalfde, Die Zijn volk vrijkoopt met Zijn eigen leven? (vraag 3)
In vers 23 zweert de HEERE bij Zichzelf dat elke knie zich voor Hem zal buigen. Paulus past dat in Filippenzen 2:10-11 en Romeinen 14:11 toe op Jezus Christus. Wat zegt dat over Wie Christus is? (vraag 6)
De uitnodiging van vers 22 gaat uit tot alle einden der aarde. Wat betekent het voor u persoonlijk om u tot Hem te wenden en behouden te worden? Wie in uw omgeving heeft deze uitnodiging misschien nog nooit gehoord? (vraag 8)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 67:1), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Jesaja 45:1-25
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Vers 7, over God Die het kwaad schept, kan een zware discussie geven. Lees het in het verband van vers 1-6 en artikel 13 van de geloofsbelijdenis, en keer terug naar de uitnodiging van vers 22.

Gebedsrondje: Dank dat God regeert, ook door omstandigheden die wij niet kiezen. Wie wil, bidt voor iemand die de uitnodiging van vers 22 nog niet kent. Sluit af met aanbidding van Christus, voor Wie elke knie zal buigen.

Om te zingen: Psalm 67:1 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 7: Het vasten dat de HEERE verkiest

Jesaja 58:1-14±40 minuten

Waar het in deze sessie om gaatU ontdekt dat de Heere een godsdienst zonder liefde voor de naaste afwijst, en dat Hij wie met Hem verzoend is leidt en verzadigt in droogte.

Lees Jesaja 58:1-14

En de HEERE zal u geduriglijk leiden, en Hij zal uw ziel verzadigen in grote droogten, en uw beenderen vaardig maken; en gij zult zijn als een gewaterde hof, en als een springader der wateren, welker wateren niet ontbreken. — Jesaja 58:11 (SV)

Woord om te onthouden:: En de HEERE zal u geduriglijk leiden (Jesaja 58:11)
Om te zingen:: Psalm 92:1 (berijming 1773)

De laatste hoofdstukken van Jesaja spreken een volk aan dat godsdienstig is. Het zoekt God dagelijks, het vast, het wil weten wat recht is. Toch krijgt de profeet de opdracht om te roepen als een bazuin en het volk zijn zonden aan te zeggen. Het volk klaagt dat God zijn vasten niet ziet. God antwoordt dat zij op hun vastendagen hun eigen zin doen, hun arbeiders afjagen en ruzie maken. In deel 1 (sessie 1) hoorde u in Jesaja 1 al hoe God offers zonder recht afwijst. Hier noemt Hij het vasten dat Hij wel verkiest: de banden van onrecht losmaken, brood delen met de hongerige en de arme een huis geven. Daaraan verbindt Hij rijke beloften van licht, genezing en leiding. Het hoofdstuk eindigt met de sabbat, die een verlustiging mag zijn, opdat de HEERE geheiligd wordt.

Zo leest u dit gedeelte

Lees 58:1-5 en let op de vragen: welke vraag stelt het volk aan God, en welke vragen stelt God terug? Lees vers 6-7 langzaam en noteer de werkwoorden. Let daarna in vers 8-12 op de woorden dan en zo: welke beloften staan tegenover welke daden? Lees vers 13-14 en let op het verschil tussen uw eigen lust en de verlustiging in de HEERE. Neem deze vraag mee: waarin lijkt uw godsdienst op die van het volk in vers 2?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Hoe beschrijft vers 2 de godsdienstigheid van het volk? Welke klacht brengt het volk in vers 3 tegen God in?
Wat doet het volk volgens vers 3-4 op zijn vastendagen? Wat noemt God in vers 6-7 het vasten dat Hij verkiest?

Interpretatie: wat betekent het?

Waarom wijst God het vasten van het volk af, terwijl het de uiterlijke vorm van het vasten wel in acht neemt (vers 5)? Wat leert dit over de samenhang tussen de liefde tot God en de liefde tot de naaste? Vergelijk Jesaja 1:10-17 en Mattheüs 23:23.
Vers 7 eindigt met de opdracht dat u zich niet verbergt voor uw eigen vlees. Wie bedoelt Jesaja met uw vlees, en waarom is het zo gemakkelijk om weg te kijken van wie dichtbij in nood is?
De beloften in vers 8-12 zijn rijk: licht, genezing, leiding en een gewaterde hof. Zijn dit beloningen die verdiend worden, of de vrucht van een leven dat met God verzoend is? Hoe helpt het om te bedenken dat Christus de wet volkomen vervuld heeft en dat Zijn Geest de gelovigen vernieuwt?
Vers 13-14 noemen de sabbat een verlustiging. De Heidelbergse Catechismus legt in zondag 38 in eigen woorden uit dat ik vooral op de rustdag naarstig tot de gemeente van God kom, en dat ik al de dagen van mijn leven van mijn boze werken rust. Hoe kan de zondag een verlustiging zijn, waarop u uw gewone werk en uw eigen lust laat rusten, zonder dat het een last van regels wordt?

Toepassing: wat betekent het voor u?

Welk onrecht of welke nood ligt dichtbij u, in uw buurt, op uw werk of in uw familie? Wat zou het deze week concreet kunnen betekenen om uw brood te delen of iemand in huis te halen?
Hoe besteedt u de zondag? Wat zou het voor u betekenen om uw eigen lust op die dag los te laten en u te verlustigen in de HEERE?

Gebed bij deze sessie

HEERE, U ziet niet alleen wat ik doe, maar ook mijn hart. Vergeef mij als mijn godsdienst een vertoning wordt, terwijl ik onrecht laat bestaan en mij verberg voor wie mij nodig heeft. Dank U dat de Heere Jezus Uw wet volkomen gehouden heeft, en dat ik om Zijnentwil aangenomen ben. Vernieuw mij door Uw Geest, opdat ik mijn brood deel met de hongerige en de arme niet voorbijga. Leid mij geduriglijk en verzadig mijn ziel in droge tijden. Leer mij Uw dag te heiligen en mij in U te verlustigen. Amen.

Verder studeren: Lees Mattheüs 6:16-18, waar de Heere Jezus over het verborgen vasten spreekt, en Mattheüs 25:31-46. Lees Jesaja 1:10-17 opnieuw (deel 1, sessie 1) en vergelijk die aanklacht met de beloften van 58:8-12.

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Kijk kort terug op de uitnodiging van Jesaja 45:22. Lees daarna samen Jesaja 58:1-12.

De kernvragen

Wat doet het volk volgens vers 3-4 op zijn vastendagen? Wat noemt God in vers 6-7 het vasten dat Hij verkiest? (vraag 2)
Waarom wijst God het vasten van het volk af, terwijl het de uiterlijke vorm van het vasten wel in acht neemt (vers 5)? Wat leert dit over de samenhang tussen de liefde tot God en de liefde tot de naaste? Vergelijk Jesaja 1:10-17 en Mattheüs 23:23. (vraag 3)
De beloften in vers 8-12 zijn rijk: licht, genezing, leiding en een gewaterde hof. Zijn dit beloningen die verdiend worden, of de vrucht van een leven dat met God verzoend is? Hoe helpt het om te bedenken dat Christus de wet volkomen vervuld heeft en dat Zijn Geest de gelovigen vernieuwt? (vraag 5)
Welk onrecht of welke nood ligt dichtbij u, in uw buurt, op uw werk of in uw familie? Wat zou het deze week concreet kunnen betekenen om uw brood te delen of iemand in huis te halen? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 92:1), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Jesaja 58:1-14
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: De beloften van vers 8-12 kunnen klinken alsof wij Gods zegen verdienen. Houd het bij de tekst en bij de genade: vraag waar deze vrucht vandaan komt, en lees Mattheüs 5:17 erbij: Wie vervult de wet?

Gebedsrondje: Bid voor de mensen in nood in uw eigen buurt en familie, met vers 7 in gedachten. Wie wil, noemt één concrete nood. Bid ook om een rechte heiliging van de zondag.

Om te zingen: Psalm 92:1 (berijming 1773)

Volgende sessieTerug naar het overzicht

Sessie 8: Maak u op, word verlicht

Jesaja 60:1-61:11±45 minuten

Waar het in deze sessie om gaatIn deze sessie ziet u dat de Heere Jezus de Gezalfde is Die gebrokenen verbindt en treurigen troost, en Die Zijn volk bekleedt met de mantel van Zijn gerechtigheid.

Lees Jesaja 60:1-61:11

De Geest des Heeren HEEREN is op Mij, omdat de Heere Mij gezalfd heeft, om een blijde boodschap te brengen den zachtmoedigen; Hij heeft Mij gezonden om te verbinden de gebrokenen van harte, om den gevangenen vrijheid uit te roepen, en den gebondenen opening der gevangenis. — Jesaja 61:1 (SV)

Woord om te onthouden:: Maak u op, word verlicht, want uw Licht komt (Jesaja 60:1)
Om te zingen:: Psalm 72:6 (berijming 1773)

In deel 1 las u over de lijdende Knecht (Jesaja 53, sessie 7) en over de nieuwe hemel en aarde (Jesaja 55 en 65, sessie 8). Deze laatste sessie leest twee hoofdstukken daartussen. Jesaja 60 is een lied over licht. Over een donkere aarde gaat de heerlijkheid des HEEREN op over Sion, en de volken komen tot dat licht met goud en wierook. Het hoofdstuk eindigt bij een stad die de zon niet meer nodig heeft, omdat de HEERE Zelf haar eeuwig licht is. In hoofdstuk 61 spreekt Iemand Die zegt dat de Geest des Heeren HEEREN op Hem is en dat Hij gezalfd is om een blijde boodschap te brengen. In de synagoge van Nazareth heeft de Heere Jezus deze woorden voorgelezen en gezegd dat ze die dag vervuld waren (Lukas 4:16-21). Zo eindigt deel 2 bij de Gezalfde Zelf.

Zo leest u dit gedeelte

Lees 60:1-9 langzaam. Let op het woord licht en op de beweging: wie komen er, waar vandaan, en wat brengen zij mee? Lees 60:10-22 vlotter en noteer wat er verandert aan muren, poorten en licht. Lees daarna 61:1-11 langzaam. Let op wie er spreekt in vers 1-3 en wie in vers 10. Lees direct daarna Lukas 4:16-21 en let op waar de Heere Jezus ophoudt met lezen. Neem deze vraag mee: waarom stopt Hij midden in vers 2?

Vragen bij deze sessie

Observatie: wat staat er?

Wat gebeurt er volgens 60:1-3 met de aarde, met Sion en met de heidenen? Wat brengen de volken volgens 60:6 en 60:9 mee, en wat zegt 60:19-20 over het licht van de stad?
Lees 61:1-3. Waartoe is de Spreker gezalfd? Noem alle groepen mensen die Hij noemt, en wat Hij voor ieder van hen doet.

Interpretatie: wat betekent het?

De wijzen uit het oosten brengen goud, wierook en mirre naar het Kind in Bethlehem (Mattheüs 2:11), en Openbaring 21:23-26 neemt het beeld van 60:19 over. Hoe leest u Jesaja 60 in het licht van het Nieuwe Testament, zonder het te verbinden aan de politiek van het huidige Midden-Oosten?
In Lukas 4:16-21 leest de Heere Jezus 61:1-2 voor, maar Hij stopt na het jaar van het welbehagen en leest de dag der wraak niet. Wat zegt dat over Zijn eerste komst, en over de tijd waarin wij nu leven?
Vers 3 spreekt over sieraad voor as, vreugdeolie voor treurigheid en het gewaad des lofs voor een benauwde geest. Wat doet de Gezalfde volgens deze ruil met verdriet en rouw, en waartoe worden de getroosten volgens hetzelfde vers?
In vers 10 zegt iemand dat God hem bekleed heeft met de klederen des heils en de mantel der gerechtigheid. Hoe helpt dit beeld om te begrijpen wat rechtvaardiging is? Denk aan Zacharia 3:3-5, waar de vuile klederen van de hogepriester worden weggenomen, en aan de gerechtigheid van Christus die de gelovige wordt toegerekend.

Toepassing: wat betekent het voor u?

In welke groep uit 61:1-3 herkent u uzelf: de zachtmoedigen, de gebrokenen van harte, de gevangenen, de treurigen? Wat wil de Heere Jezus voor u zijn?
Sion wordt geroepen om op te staan en verlicht te worden, omdat haar Licht gekomen is. Waar mag u deze week dat licht laten schijnen, niet als eigen glans, maar als weerschijn van Hem?

Gebed bij deze sessie

Heere God, U roept Uw volk om op te staan en verlicht te worden, omdat zijn Licht gekomen is. Dank U voor Jezus Christus, Die door Uw Geest gezalfd is om een blijde boodschap te brengen aan de zachtmoedigen. Verbind ook mijn gebroken hart, en maak mij vrij waar ik gebonden ben. Geef mij sieraad voor as en het gewaad des lofs voor een benauwde geest. Bekleed mij met de klederen des heils en de mantel van Zijn gerechtigheid, want een eigen gerechtigheid heb ik niet. Laat Uw licht door Uw gemeente schijnen tot de einden der aarde, totdat U Zelf ons eeuwig Licht zult zijn. Amen.

Verder studeren: Lees Lukas 4:16-30 helemaal en Openbaring 21:22-27. Wie Jesaja verder wil lezen, leest daarna Jesaja 62 en sluit af met 65:17-25 uit deel 1 (sessie 8).

Voor de kringleider

Opzet voor een avond van 60 minuten

Opening: Kijk terug op de vorige zeven avonden over Jesaja: welk beeld blijft u het meest bij? Lees daarna samen Jesaja 60:1-3 en 61:1-11.

De kernvragen

Lees 61:1-3. Waartoe is de Spreker gezalfd? Noem alle groepen mensen die Hij noemt, en wat Hij voor ieder van hen doet. (vraag 2)
In Lukas 4:16-21 leest de Heere Jezus 61:1-2 voor, maar Hij stopt na het jaar van het welbehagen en leest de dag der wraak niet. Wat zegt dat over Zijn eerste komst, en over de tijd waarin wij nu leven? (vraag 4)
Vers 3 spreekt over sieraad voor as, vreugdeolie voor treurigheid en het gewaad des lofs voor een benauwde geest. Wat doet de Gezalfde volgens deze ruil met verdriet en rouw, en waartoe worden de getroosten volgens hetzelfde vers? (vraag 5)
In welke groep uit 61:1-3 herkent u uzelf: de zachtmoedigen, de gebrokenen van harte, de gevangenen, de treurigen? Wat wil de Heere Jezus voor u zijn? (vraag 7)

Indeling

10 min: Welkom, zingen (Psalm 72:6), gebed en de opening
10 min: Samen lezen: Jesaja 60:1-61:11
30 min: Gesprek over de 4 kernvragen, ongeveer 8 minuten per vraag
10 min: Gebedsrondje en afsluiting

Als het stil valt: Hoofdstuk 60 kan het gesprek naar de politiek van het huidige Midden-Oosten of naar datumrekening trekken. Ga daar niet in mee. Breng het terug naar Lukas 4:16-21: Wie leest deze woorden daar voor?

Gebedsrondje: Wie wil, noemt in stilte de groep uit 61:1-3 waarin hij of zij zich herkent. Dank voor Christus, de Gezalfde. Bid dat Zijn licht door de gemeente heen schijnt in uw omgeving.

Om te zingen: Psalm 72:6 (berijming 1773)

Terug naar het overzicht

Toets uw kennis: Jesaja en Daniël: profeten bij troon en ballingschap

Tips voor het groepsgesprek

Begin elke sessie met het hardop lezen van het kernvers en een korte terugblik. Jesaja is een groot boek; laat iemand kort zeggen waar de sessie in het boek staat, zodat de lijn van oordeel naar troost zichtbaar blijft.
Twee sessies hebben een lang leesgedeelte (Jesaja 2 en 5, Jesaja 60-61). Spreek af dat ieder het gedeelte vooraf thuis leest, en lees in de kring alleen de verzen die de leeswijzer langzaam laat lezen.
Jesaja roept vragen op over profetie en toekomst. Breng het gesprek dan terug naar de tekst door te vragen wat het gedeelte zegt over God en over Christus, en laat speculatie over de eindtijd of over de politiek van vandaag rusten.
Sluit elke sessie af met gebed en met één voornemen. Vraag ieder wat hij of zij deze week wil meenemen, en bid het gebed uit de gids samen of in eigen woorden.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil met deel 1?

Deel 1 leest in acht sessies de grote lijn van Jesaja: de aanklacht (1), de roeping (6), de Immanuël-profetie (7-9), de HEERE als Koning over de volken (13-14 en 25), het troostwoord (40), de liederen over de Knecht (42, 49, 50 en 53) en de nieuwe schepping (55 en 65). Deel 2 leest in acht sessies van 35 tot 45 minuten de hoofdstukken daartussen: Jesaja 2 en 5, 11-12, 35, 38-39, 43, 45, 58 en 60-61. Geen hoofdstuk komt in beide delen voor, zodat u samen een groot deel van het boek leest.

Moet ik eerst deel 1 gedaan hebben?

Nee, elke sessie van deel 2 is op zichzelf te gebruiken. Het helpt wel, omdat de hoofdstukken op elkaar voortbouwen: het Rijsje van hoofdstuk 11 is het vervolg op het Kind van hoofdstuk 9, Hizkia in hoofdstuk 39 is de brug naar het troostwoord van hoofdstuk 40, en het troostboek (43 en 45) staat naast de liederen over de Knecht. Wie alleen deel 2 doet, leest het best vooraf Jesaja 6, 9:1-6 en 40.

Wie is Kores, en waarom heet hij Gods gezalfde?

Kores is de Perzische koning die in 539 voor Christus Babel innam en de Joden toestond terug te keren om de tempel te herbouwen (Ezra 1:1-4). Jesaja noemt hem bij name, lang voordat hij regeerde. Dat God hem Zijn gezalfde noemt, betekent dat Hij hem apart zette voor een bepaalde taak, niet dat Kores de HEERE kende of de Messias was. Juist daarin ligt de troost: God regeert over koningen en rijken, en gebruikt zelfs een heidense vorst om Zijn belofte aan Zijn volk te vervullen. De volle vervulling van de bevrijding ligt bij de Gezalfde van hoofdstuk 61, Jezus Christus.

Belooft Jesaja 38 genezing aan ieder die bidt?

Nee. God hoorde het gebed van Hizkia en gaf hem vijftien jaren erbij, maar Hij deed dat in Zijn vrijheid en met een bedoeling voor Zijn volk. De Schrift belooft niet dat ieder gebed om genezing op die manier verhoord wordt. Wel leert dit hoofdstuk dat God gebed hoort en tranen ziet, dat de vergeving van de zonden de diepste reden tot dankbaarheid is (38:17), en dat ook gezonde jaren het gevaar van hoogmoed meebrengen (hoofdstuk 39). De Heidelbergse Catechismus spreekt in zondag 10 in eigen woorden over gezondheid en krankheid die ons niet bij geval, maar uit Gods Vaderhand toekomen.

Hoe lees ik de beloften over Sion en de volken in Jesaja 60?

Het Nieuwe Testament wijst de weg. De volken die met goud en wierook komen, zijn voor het eerst te zien in de wijzen uit het oosten (Mattheüs 2:11), en het eeuwige licht van 60:19-20 komt terug in de beschrijving van het nieuwe Jeruzalem (Openbaring 21:23). De belofte wordt dus vervuld in Christus en Zijn gemeente uit alle volken, en volkomen in de nieuwe schepping. Over de plaats van het Joodse volk in Gods toekomst denken gelovigen verschillend. Deze gids kiest daarin geen partij, laat de politiek van het huidige Midden-Oosten rusten en blijft bij wat de tekst over God en Zijn Gezalfde zegt.

Hoeveel tijd heb ik per sessie nodig?

Reken op 35 tot 45 minuten per sessie: het lezen van het gedeelte in de Statenvertaling, het beantwoorden van de vragen en het gebed. De sessies over Jesaja 2 en 5 en over Jesaja 60-61 hebben het langste leesgedeelte. In een kring duurt het gesprek vaak langer; neem liever twee avonden voor een sessie dan dat u haast maakt.