Daniël in 12 dagen

Het boek Daniël speelt zich af in de ballingschap. Nebukadnezar belegert Jeruzalem in de dagen van koning Jojakim, maar het boek ziet achter die nederlaag de hand van God (Daniël 1:2). Daniël en zijn vrienden worden opgeleid voor de dienst aan het hof en blijven daar, onder Babylonische en Perzische koningen, tot in de tijd van Kores. Het boek is deels in het Hebreeuws en deels in het Aramees geschreven, de taal van het rijk waarin het speelt. Vertellingen en gezichten hebben één grondtoon, die Nebukadnezar zelf moet leren: "dat de Allerhoogste heerschappij heeft over de koninkrijken der mensen" (Daniël 4:25).

Dit plan laat het boek in zijn eigen volgorde spreken. De vertellingen tonen mensen die trouw blijven zonder de afloop in handen te hebben: "Maar zo niet", zeggen de drie vrienden tegen de koning, voordat zij in de oven worden geworpen (Daniël 3:18). De gezichten richten de blik op de troon van de Oude van dagen en op Een "als eens mensen zoon", aan Wie een eeuwige heerschappij wordt gegeven (Daniël 7:13-14). De Heere Jezus spreekt later met deze woorden over Zichzelf als de Zoon des mensen (Mattheüs 26:64). Bij de gezichten blijft het plan nuchter: het rekent geen jaartallen uit, vult de zeventig weken van hoofdstuk 9 niet in en koppelt dieren, hoorns of koningen niet aan gebeurtenissen van nu. Daniël zelf schrijft na het laatste gezicht: "Dit hoorde ik, doch ik verstond het niet" (Daniël 12:8).

Het plan is bedoeld voor wie het boek Daniël eens in zijn geheel wil lezen, bijvoorbeeld na de bekende verhalen uit de kinderbijbel. Ook wie op school, op het werk of in de buurt weinig geloofsgenoten om zich heen heeft, herkent veel in Daniël en zijn vrienden. Enige leeservaring helpt bij de tweede helft; de vragen en overdenkingen gaan uit van wat er staat en vragen geen voorkennis.

Elke dag opent met een kerntekst uit het hoofdstuk; daarna leest u het hele hoofdstuk, twaalf dagen lang of in uw eigen tempo. De meeste dagen kosten tien tot vijftien minuten; hoofdstuk 2 en 11 zijn het langst, het slothoofdstuk telt dertien verzen. Wie een dag overslaat, leest verder bij het volgende hoofdstuk.

Jonge mannen uit het koninklijk zaad worden naar Babel gebracht, krijgen andere namen en worden onderwezen in de boeken en de taal van de Chaldeeën. Daniël verzet zich niet tegen alles. Op één punt trekt hij een grens: hij 'nam voor in zijn hart, dat hij zich niet zou ontreinigen' (Daniël 1:8). Hij eist niets, maar verzoekt de overste en stelt een proef van tien dagen voor. Daarna staat nog twee keer dat God gaf: aan Daniël 'genade en barmhartigheid' (Daniël 1:9), en aan de vier jongelingen 'wetenschap en verstand in alle boeken' (Daniël 1:17).

Het hoofdstuk is geen les over eten. Het laat zien hoe iemand trouw blijft op een plaats waar God weinig telt, in een kleine en concrete keuze. Daniël zoekt geen strijd; hij vraagt beleefd en laat de afloop over. Wie zelf leeft of werkt tussen mensen die God niet kennen, kan hier ontdekken dat trouw vaak klein begint. Het hoofdstuk eindigt stil: Daniël bleef 'tot het eerste jaar van den koning Kores toe' (Daniël 1:21). Koningen kwamen en gingen, en God droeg Zijn knecht erdoorheen.