1 Samuel 3 vertelt de roeping van Samuel. De jonge Samuel dient in de tempel te Silo in een tijd waarin "het woord des HEEREN was dierbaar in die dagen; er was geen openbaar gezicht" (vers 1). In de nacht roept God hem bij name. Pas na drie keer begrijpt de priester Eli wat er gebeurt en leert hij Samuel antwoorden: "Spreek, HEERE, want Uw knecht hoort" (vers 9). De boodschap die volgt is het aangekondigde oordeel over het huis van Eli (vers 11-14). Het hoofdstuk eindigt ermee dat heel Israel, van Dan tot Ber-seba, Samuel als profeet erkent (vers 20). De naam Samuel betekent in de Bijbel het van God gebedene: zijn moeder Hanna gaf hem die naam met de woorden "Want, zeide zij, ik heb hem van de HEERE gebeden" (1 Samuel 1:20).
1 Samuel 3:1-10 uitleg: hoe God Samuel driemaal roept
De kern van 1 Samuel 3 staat in vers 1 tot 10. Samuel ligt te slapen "in den tempel des HEEREN, waar de ark Gods was" (vers 3), nog voordat de lamp van God is uitgegaan. Dan roept de HEERE hem (vers 4). Driemaal denkt Samuel dat Eli hem roept, en driemaal staat hij op om naar de oude priester te gaan (vers 5, 6 en 8).
De verteller geeft er zelf de reden bij: "Doch Samuel kende de HEERE nog niet; en het woord des HEEREN was aan hem nog niet geopenbaard" (vers 7). Samuel is niet ongehoorzaam, hij is onervaren; hij herkent de stem eenvoudigweg niet.
Pas bij de derde keer verstaat Eli "dat de HEERE den jongeling riep" (vers 8) en geeft hij Samuel de woorden mee die het scharnier van het hoofdstuk vormen: "Spreek, HEERE, want Uw knecht hoort" (vers 9).