Bijbelteksten voor emigratie

“Nam ik vleugelen des dageraads, woonde ik aan het uiterste der zee; Ook daar zou Uw hand mij geleiden, en Uw rechterhand zou mij houden.”

David zegt dat er geen plaats is waar God niet is, ook niet "aan het uiterste der zee". Voor wie de oceaan oversteekt, is dat een heel letterlijke troost. Daarom staat deze tekst vaak op afscheidskaarten bij emigratie, en hij past ook voor de ouders die achterblijven.

“De HEERE nu had tot Abram gezegd: Ga gij uit uw land, en uit uw maagschap, en uit uws vaders huis, naar het land, dat Ik u wijzen zal. En Ik zal u tot een groot volk maken, en u zegenen, en uw naam groot maken; en wees een zegen!”

Abram verliet land, familie en vaderhuis. Een emigrant is geen Abram, want hij heeft geen rechtstreekse opdracht van God gehoord. Toch herkennen veel emigranten zich in dit vertrek, en de slotwoorden "wees een zegen" zijn een mooie wens voor het leven in het nieuwe land.

“Door het geloof is Abraham, geroepen zijnde, gehoorzaam geweest, om uit te gaan naar de plaats, die hij tot een erfdeel ontvangen zou; en hij is uitgegaan, niet wetende, waar hij komen zou.”

"Niet wetende, waar hij komen zou": wie emigreert, weet veel van tevoren niet. Werk, school, huis en kerk moeten nog gevonden worden. Deze tekst legt de nadruk op geloof in plaats van op zekerheid. Geschikt voor een afscheidskaart of als tekst bij de laatste kerkdienst.

“En zie, Ik ben met u, en Ik zal u behoeden overal, waarheen gij trekken zult, en Ik zal u wederbrengen in dit land; want Ik zal u niet verlaten, totdat Ik zal gedaan hebben, hetgeen Ik tot u gesproken heb.”

God sprak dit tot Jakob, op de vlucht naar een ver land. "Overal, waarheen gij trekken zult" is een belofte voor onderweg. Het deel over terugbrengen gold Jakob; bij emigratie weet niemand of er een terugkeer komt, dus gebruik dat deel met voorzichtigheid.

“Maar Ruth zeide: Val mij niet tegen, dat ik u zou verlaten, om van achter u weder te keren; want waar gij zult heengaan, zal ik ook heengaan, en waar gij zult vernachten, zal ik vernachten; uw volk is mijn volk, en uw God mijn God.”

Ruth verliet haar land om met Naomi mee te gaan, en vond in Israël een nieuw volk en de God van Israël. Dit vers past bij een echtgenoot die met de ander meegaat naar een nieuw land, of bij een kind dat met een partner uit het buitenland trouwt en vertrekt.

“De HEERE zal u bewaren van alle kwaad; uw ziel zal Hij bewaren. De HEERE zal uw uitgang en uw ingang bewaren, van nu aan tot in der eeuwigheid.”

Psalm 121 is een pelgrimslied voor onderweg. De uitgang uit het oude land en de ingang in het nieuwe staan allebei onder Gods bewaring. Een veelgezongen psalm bij afscheid, geschikt om samen te zingen op de afscheidsavond of in de laatste kerkdienst.

“Vrees niet, want Ik ben met u; zijt niet verbaasd, want Ik ben uw God; Ik sterk u, ook help Ik u, ook ondersteun Ik u met de rechterhand Mijner gerechtigheid.”

Emigratie brengt veel spanning mee: een visum, werk, een woning, kinderen die moeten wennen. Deze belofte spreekt de angst direct aan en geeft er drie antwoorden op: Ik sterk, Ik help, Ik ondersteun. Een goede tekst voor de eerste moeilijke maanden.

“Uw wandel zij zonder geldgierigheid; en zijt vergenoegd met het tegenwoordige; want Hij heeft gezegd: Ik zal u niet begeven, en Ik zal u niet verlaten.”

In een nieuw land is veel nog onzeker: werk, huis, inkomen. Deze tekst vraagt om tevredenheid met wat God geeft, en grondt die op Zijn belofte. Het slot, "Ik zal u niet begeven, en Ik zal u niet verlaten", is los te gebruiken op een kaart.

“De eeuwige God zij u een woning, en van onder eeuwige armen; en Hij verdrijve den vijand voor uw aangezicht, en zegge: Verdelg!”

Mozes zegent Israël voor de intocht in een nieuw land. Het eerste deel, "De eeuwige God zij u een woning, en van onder eeuwige armen", is een bekende zegenwens: wie zijn huis achterlaat, blijft in God thuis. Op een kaart gebruikt u meestal alleen dat deel.

“HEERE! Gij zijt ons geweest een Toevlucht van geslacht tot geslacht.”

Dit gebed staat op naam van Mozes, die met Israël door de woestijn trok. Generaties komen en gaan, landen worden verlaten, maar God blijft de Toevlucht. Een tekst die past wanneer de familie over twee continenten verdeeld raakt en ouders, kinderen en kleinkinderen elkaar alleen nog op afstand zien.

“En Hij zeide: Ik ben die God, uws vaders God; vrees niet van af te trekken naar Egypte; want Ik zal u aldaar tot een groot volk zetten. Ik zal met u aftrekken naar Egypte en Ik zal u doen weder optrekken, mede optrekkende; en Jozef zal zijn hand op uw ogen leggen.”

Jakob vertrekt op hoge leeftijd naar Egypte, waar zijn zoon woont. God zegt: Ik ga met u mee. Een bijzondere tekst voor ouders of grootouders die op latere leeftijd hun geëmigreerde kinderen achterna reizen, of voor wie twijfelt of zo'n vertrek wel goed is. De belofte van terugkeer gold Jakob zelf en ging in vervulling toen hij in Kanaän begraven werd; gebruik bij emigratie vooral het eerste deel: "Ik zal met u aftrekken".

“Want deze God is onze God eeuwiglijk en altoos; Hij zal ons geleiden tot den dood toe.”

Een tekst over de God Die blijft, ook als alles om u heen nieuw is. "Hij zal ons geleiden" past bij een levensweg die een onverwachte afslag neemt. Kort genoeg voor een kaart, een fotolijstje of de eerste bladzijde van een Bijbel die u meegeeft.

“De snoeren zijn mij in liefelijke plaatsen gevallen; ja, een schone erfenis is mij geworden.”

De "snoeren" zijn de meetlijnen waarmee een stuk land werd toegewezen. David is dankbaar voor de plaats die God hem gaf. Een tekst voor later, als het nieuwe land thuis is geworden, bijvoorbeeld op een kaart bij een jubileum van de emigratie of op een wandbord in het nieuwe huis.

“En Mizpa; omdat hij zeide: Dat de HEERE opzicht neme tussen mij en tussen u, wanneer wij de een van den ander zullen verborgen zijn!”

Deze tekst wordt vaak als afscheidswens gebruikt: de Heere ziet beiden, ook als men elkaar niet meer ziet. Weet wel dat Laban dit in de oorspronkelijke context zei bij een verbond met Jakob, die hij niet vertrouwde. Als wens op een kaart is de strekking toch goed bruikbaar: God houdt toezicht waar wij dat niet meer kunnen.

“Toen het nu geschiedde, dat wij deze dagen doorgebracht hadden, gingen wij uit, en reisden voort; en zij geleidden ons allen met vrouwen en kinderen tot buiten de stad; en aan den oever nederknielende, hebben wij gebeden. En als wij elkander gegroet hadden, gingen wij in het schip; maar zijlieden keerden wederom, elk naar het zijne.”

De gemeente van Tyrus brengt Paulus met vrouwen en kinderen naar de kust, bidt en neemt afscheid. Daarna gaat ieder zijns weegs. Een herkenbaar beeld voor familie die tot de vertrekhal meegaat. Geschikt om voor te lezen op de laatste avond samen.

“Ik dank God, Wien ik diene van mijn voorouderen aan in een rein geweten, gelijk ik zonder ophouden uwer gedachtig ben in mijn gebeden nacht en dag; Zeer begerig zijnde om u te zien, als ik gedenk aan uw tranen, opdat ik met blijdschap moge vervuld worden;”

Paulus denkt aan de tranen van het afscheid en verlangt naar een weerzien. Hij blijft in zijn gebeden aan Timotheüs denken. Een tekst die past in een brief of bericht van ouders aan hun geëmigreerde kind, of omgekeerd.

“Een goede tijding uit een ver land is als koud water op een vermoeide ziel.”

Een spreuk die ouders van geëmigreerde kinderen meteen herkennen: elk goed bericht van ver weg is een verkwikking. Een luchtige maar ware tekst voor een kaart, met de stille vraag om contact te houden.

“De HEERE zegene u, en behoede u! De HEERE doe Zijn aangezicht over u lichten, en zij u genadig! De HEERE verheffe Zijn aangezicht over u, en geve u vrede!”

De zegen waarmee de eredienst zo vaak eindigt, gaat mee naar het nieuwe land. Veel ouders geven hem mee als laatste woord bij het afscheid. Ook geschikt als tekst in een Bijbel of op een wandbord voor het nieuwe huis.

“Want bergen zullen wijken, en heuvelen wankelen; maar Mijn goedertierenheid zal van u niet wijken, en het verbond Mijns vredes zal niet wankelen, zegt de HEERE, uw Ontfermer.”

Bij emigratie lijkt veel te wankelen: vertrouwde plaatsen, gewoonten en mensen. Deze tekst zet daar het verbond van God tegenover, dat niet wankelt. Een troostvolle tekst voor achterblijvende ouders en grootouders.

“Wij zeiden: Hoe zouden wij een lied des HEEREN zingen in een vreemd land?”

De klacht van de ballingen in Babel. Een emigrant is geen balling, maar het gevoel van vreemdheid kan er wel op lijken, zeker in de kerk waar andere liederen in een andere taal klinken. Het is goed te weten dat dit gevoel een plaats heeft in de Bijbel.

“Ik gedenk daaraan, en stort mijn ziel uit in mij, omdat ik placht heen te gaan onder de schare, en met hen te treden naar Gods huis, met een stem van vreugdegezang en lof, onder de feesthoudende menigte.”

De dichter verlangt terug naar de kerkgang met de schare. Veel emigranten missen juist dat: de vertrouwde gemeente, de eigen kerkzaal, de bekende psalmen. De psalm eindigt niet in heimwee, maar in hoop op God, en wijst zo de weg.

“Ik ben een vreemdeling op de aarde, verberg Uw geboden voor mij niet.”

Een kort gebed dat past bij de eerste tijd in een vreemd land. De dichter vraagt niet om een thuis op aarde, maar om Gods Woord als houvast. Geschikt als bladwijzer in de Bijbel die mee de reis maakt.

“Maar nu zijn zij begerig naar een beter, dat is, naar het hemelse. Daarom schaamt Zich God hunner niet, om hun God genaamd te worden; want Hij had hun een stad bereid.”

De aartsvaders zochten geen nieuw aards vaderland, maar een beter, het hemelse. Zo relativeert deze tekst het verschil tussen het oude en het nieuwe land: beide zijn tijdelijk. Een tekst die troost biedt aan wie zich tussen twee landen voelt hangen.

“Want wij hebben hier geen blijvende stad, maar wij zoeken de toekomende.”

Een korte, nuchtere tekst: geen enkele stad is blijvend, niet in Nederland en niet aan de andere kant van de oceaan. Geschikt voor een kaart of als tekst bij de laatste kerkdienst voor het vertrek.

“Zo zijt gij dan niet meer vreemdelingen en bijwoners, maar medeburgers der heiligen, en huisgenoten Gods;”

Wie in Christus is, is overal huisgenoot Gods, ook in een gemeente aan de andere kant van de wereld. Deze tekst geeft moed om in het nieuwe land een kerk te zoeken en zich daar thuis te leren voelen.

“Zelfs vindt de mus een huis, en de zwaluw een nest voor zich, waar zij haar jongen legt, bij Uw altaren, HEERE der heirscharen, mijn Koning, en mijn God!”

De mus en de zwaluw vinden een plaats bij Gods altaren. Een tekst voor een gezin dat in het nieuwe land een gemeente zoekt waar ook de kinderen thuis kunnen raken. Geschikt als gebed in de eerste weken, of als dankwoord wanneer de nieuwe kerk gevonden is.

“En laat ons op elkander acht nemen, tot opscherping der liefde en der goede werken; En laat ons onze onderlinge bijeenkomst niet nalaten, gelijk sommigen de gewoonte hebben, maar elkander vermanen; en dat zoveel te meer, als gij ziet, dat de dag nadert.”

In een nieuw land is het verleidelijk de kerkgang uit te stellen tot alles geregeld is. Deze tekst roept op om de onderlinge bijeenkomst niet na te laten. Een goede tekst om mee te geven aan een jong gezin of een kind dat alleen vertrekt.

“En zoekt den vrede der stad, waarhenen Ik u gevankelijk heb doen wegvoeren, en bidt voor haar tot den HEERE; want in haar vrede zult gij vrede hebben.”

Jeremia schreef dit aan ballingen in Babel; een emigrant gaat vrijwillig. De oproep blijft wel bruikbaar: zoek het welzijn van de plaats waar u woont, en bid ervoor. Een tekst voor wie in het nieuwe land een goede buur en burger wil zijn.

“De HEERE vergelde u uw daad en uw loon zij volkomen, van den HEERE, den God Israëls, onder wiens vleugelen gij gekomen zijt om toevlucht te nemen!”

Boaz zegent Ruth, de vreemdelinge die haar land verliet. Hij ziet dat zij onder de vleugels van de God van Israël toevlucht zocht. Een warme tekst om een nieuwkomer welkom te heten, en een bemoediging voor wie in een vreemd land opnieuw moet beginnen.