Golgotha in de Bijbel

De geschiedenis van Golgotha als naam is onlosmakelijk verbonden met de kruisiging van Jezus Christus op de dag die later Goede Vrijdag zou worden genoemd. Voor die tijd was de plek waarschijnlijk al bekend als een Romeinse executieplaats buiten de poorten van Jeruzalem. Alle vier de evangeliën vermelden de naam: "En zij brachten Hem op de plaats Golgotha, hetgeen overgezet zijnde is, Hoofdschedelplaats" (Markus 15:22). De Romeinen kozen voor hun kruisigingen bewust plaatsen die goed zichtbaar waren langs drukke wegen, om maximale afschrikking te bereiken. Golgotha voldeed aan deze criteria: het lag vlakbij een stadspoort, langs een weg waar voorbijgangers passeerden. Johannes 19:20 vermeldt dat de plaats dichtbij de stad lag, en dat het opschrift boven Jezus' kruis in drie talen geschreven was — Hebreeuws, Grieks en Latijn — zodat velen het konden lezen. Op de dag van de kruisiging werden er drie kruisen opgericht: Jezus in het midden, en aan weerszijden twee misdadigers (Lukas 23:33). Van het derde uur (ongeveer negen uur ‚s morgens) tot het negende uur (drie uur ‚s middags) hing Jezus aan het kruis. Van het zesde tot het negende uur viel er duisternis over het hele land (Mattheus 27:45), een bovennatuurlijk teken bij de dood van de Zoon van God. Op het moment van Zijn dood scheurde het voorhangsel van de tempel van boven naar beneden, beefde de aarde en braken de rotsen (Mattheus 27:51). Dichtbij Golgotha lag een tuin met een nieuw rotsgraf van Jozef van Arimathea, een rijke discipel die lid was van het Sanhedrin (Mattheus 27:57-60, Johannes 19:38-42). In dit graf werd het lichaam van Jezus haastig gelegd voor het begin van de sabbat, gewikkeld in linnen doeken met specerijen volgens Joods gebruik. Op de eerste dag van de week was het graf leeg en verscheen de opgestane Heere aan Maria Magdalena en de andere vrouwen (Johannes 20). Na de verwoesting van Jeruzalem in 70 na Christus en de herbouw als Romeinse stad Aelia Capitolina onder Hadrianus (135 na Chr.) werd het terrein van Golgotha bedekt met een heidense tempel gewijd aan Venus. Volgens Eusebius was dit juist de reden dat de plaats in het geheugen bewaard bleef. In 326 liet keizerin Helena, moeder van Constantijn, de tempel afbreken en gaf opdracht om ter plaatse de Kerk van de Opstanding (nu Grafkerk) te bouwen. Sindsdien is deze kerk, ondanks verwoestingen en herbouw, een van de belangrijkste pelgrimsplaatsen van het christendom.

Golgotha is de plaats waar recht en genade elkaar ontmoeten. God kan de zonde niet door de vingers zien, want Hij is heilig en rechtvaardig. Tegelijk wil Hij de zondaar redden, want Hij is liefde. Op Golgotha wordt deze schijnbare tegenstelling opgelost: Christus draagt de straf die wij verdiend hadden, en God kan nu rechtvaardig en rechtvaardigend zijn (Romeinen 3:26). Het kruis ontmaskert de mens en verheerlijkt God tegelijk. Het laat zien hoe ernstig de zonde is — zo ernstig dat alleen het bloed van Gods eigen Zoon ze kon wegwassen. Maar het laat ook zien hoe groot Gods liefde is — zo groot dat Hij deze prijs zelf heeft willen betalen (Romeinen 5:8). Wie bij Golgotha stilstaat, leert dat het evangelie geen zelfhulp is maar pure genade. Voor de gelovige is Golgotha ook een plaats van identificatie. Paulus schrijft: "Ik ben met Christus gekruisigd; en niet meer ik leef, maar Christus leeft in mij" (Galaten 2:20). Het oude leven van zonde en schuld is meegestorven met Hem aan het kruis. Tegelijk roept het kruis op tot navolging: "Wie Mijn discipel wil zijn, moet zichzelf verloochenen, zijn kruis dagelijks opnemen en Mij volgen" (Lukas 9:23). Golgotha is dus geen plaats uit het verleden alleen, maar blijft het brandpunt van elk christelijk leven.