1
Haran sterft in Ur
De familie van Terah woont in Ur der Chaldeeën. Haran, de broer van Abram en de vader van Lot, sterft er nog tijdens het leven van zijn vader.
Ur der Chaldeeën in de Bijbel
Ur Kasdim (Hebreeuws), in de Statenvertaling Ur der Chaldeen: Ur van de Chaldeeën. De naam is ouder dan het Hebreeuws; in Sumerische teksten heet de stad Urim. Een verband met het Hebreeuwse woord voor licht of vuur wordt wel gelegd, maar de betekenis van de naam is onzeker.
Ur der Chaldeeën was een oude Sumerische stad in het zuiden van Mesopotamië, in het huidige Irak. Daar woonde Terah met zijn zonen Abram, Nahor en Haran, en vandaar leidde de HEERE Abram uit naar het land Kanaän (Genesis 15:7). De stad wordt meestal gelijkgesteld met Tell el-Muqayyar, bij Nasiriyah.
Ook bekend als: Ur, Ur-Kasdim, Ur der Chaldeen, Tell el-Muqayyar, Ur of the Chaldeans
Ligging
Ur lag in het zuiden van Mesopotamië, in de vlakke delta waar de Eufraat en de Tigris naar de Perzische Golf stromen. In de oudheid lag de stad aan of dicht bij een arm van de Eufraat, die sindsdien zijn loop heeft verlegd. De stad hoorde bij het oude land Sumer, het gebied dat de Bijbel ook Sinear noemt. Haran, waar de familie van Terah zich later vestigde, lag ver stroomopwaarts in het noorden.
Vandaag
Ur wordt vrijwel algemeen gelijkgesteld met Tell el-Muqayyar in het zuiden van Irak, ongeveer 16 kilometer ten zuidwesten van Nasiriyah. Op de kaart ligt de vindplaats in het vlakke zuiden van Irak, tussen Bagdad en de Perzische Golf. Leonard Woolley groef de heuvel op tussen 1922 en 1934 en vond er onder meer de koninklijke graven en woonwijken. De ziggurat, de getrapte tempeltoren van de maangod Nanna, is gedeeltelijk gerestaureerd en is het duidelijkste overblijfsel. Een minderheid van uitleggers zoekt Ur der Chaldeeën in het noorden van Mesopotamië, in de buurt van Haran.
Geschiedenis
Ur komt in de Bijbel voor het eerst voor in het geslachtsregister van Terah. Terah had drie zonen, Abram, Nahor en Haran, en Haran stierf nog vóór zijn vader, in Ur: "En Haran stierf voor het aangezicht zijns vaders Terah, in het land zijner geboorte, in Ur der Chaldeen" (Genesis 11:28). Ur was dus het geboorteland van de familie waaruit Israël zou voortkomen. Jozua herinnert er eeuwen later aan dat het geen godvrezend milieu was: "Over gene zijde der rivier hebben uw vaders van ouds gewoond", en "zij hebben andere goden gediend" (Jozua 24:2).
Daarna volgt het vertrek. Terah nam Abram, Sarai en zijn kleinzoon Lot mee, "en zij togen met hen uit Ur der Chaldeen, om te gaan naar het land Kanaan; en zij kwamen tot Haran, en woonden aldaar" (Genesis 11:31). Genesis zelf noemt hier geen roeping, maar Stefanus zegt dat die al in Ur klonk: "de God der heerlijkheid verscheen onzen vader Abraham, nog zijnde in Mesopotamie, eer hij woonde in Charran" (Handelingen 7:2). Volgens hem ging Abraham uit het land der Chaldeeën en kwam hij pas na de dood van zijn vader in Kanaän (Handelingen 7:4).
Later noemt God Zelf de stad bij het sluiten van het verbond: "Ik ben de HEERE, Die u uitgeleid heb uit Ur der Chaldeen, om u dit land te geven, om dat erfelijk te bezitten" (Genesis 15:7). Na de ballingschap belijden de Levieten hetzelfde in het gebed van Nehemia 9:7. Zo blijft Ur door de hele Schrift de plaats waar Gods weg met Abraham begon.
Als stad was Ur veel ouder dan Abraham. Het was een van de Sumerische stadstaten, met een eigen koningshuis en een ommuurd tempelcentrum. De koninklijke graven die Woolley vond, met sieraden en muziekinstrumenten, dateren volgens de gangbare datering uit het midden van het derde millennium voor Christus. Rond 2100 voor Christus bestuurden de koningen van de zogenoemde derde dynastie van Ur vanuit deze stad een groot deel van Mesopotamië; koning Ur-Nammu liet toen de grote ziggurat voor de maangod Nanna bouwen. Daarna bleef Ur eeuwenlang bewoond, maar verloor de stad haar voorrang. Toen de rivier zich verlegde, raakte zij verlaten.
De toevoeging der Chaldeeën gebruikt de naam van het volk dat later in het zuiden van Mesopotamië de toon aangaf; het rijk van Nebukadnezar was een Chaldeeuws rijk. Met die aanduiding wist de lezer welk Ur bedoeld werd. Wanneer Abram precies leefde en wanneer hij uit Ur vertrok, laat zich niet met zekerheid dateren.
Betekenis in de Bijbel
Ur staat in de Schrift voor het begin van Gods verkiezing in de geschiedenis van het verbond. Nehemia vat het samen: "Gij zijt die HEERE, de God, Die Abram hebt verkoren, en hem uit Ur der Chaldeen uitgevoerd" (Nehemia 9:7). Het werkwoord dat Genesis 15:7 gebruikt, uitleiden, klinkt later weer bij de uittocht: "Ik ben de HEERE uw God, Die u uit Egypteland, uit het diensthuis, uitgeleid heb" (Exodus 20:2). Wat God met heel Israël doet, verlossen en leiden naar het land van de belofte, doet Hij eerst met één man en zijn gezin.
Dat Abram uit een stad met afgodendienst geroepen werd, laat zien dat de verkiezing niet rust op iets in hem. Zijn vaders "hebben andere goden gediend" (Jozua 24:2). Jesaja wijst Israël op dat begin: "want Ik riep hem, toen hij nog alleen was, en Ik zegende hem, en Ik vermenigvuldigde hem" (Jesaja 51:2). Het initiatief ligt bij de HEERE.
Ur staat ook op de overgang van de oergeschiedenis naar de geschiedenis van de aartsvaders. In Genesis 11 worden de volken bij Babel verstrooid; in hetzelfde hoofdstuk begint, in Ur, de lijn van Terah en Abram. Kort daarna volgt de belofte dat in Abram "alle geslachten des aardrijks gezegend worden" (Genesis 12:3). Wat in Ur begint, is dus van het begin af bedoeld voor de volken.
In het Nieuwe Testament keert Ur terug in de rede van Stefanus (Handelingen 7:2-4) en, zonder naam, in Hebreeën 11. Daar staat dat Abraham "is uitgegaan, niet wetende, waar hij komen zou" (Hebreeën 11:8). De schrijver merkt op dat de aartsvaders hadden kunnen terugkeren "indien zij aan dat vaderland gedacht hadden, van hetwelk zij uitgegaan waren" (Hebreeën 11:15). Het land van herkomst bleef bereikbaar; dat zij niet teruggingen, was geloof.
Sleutelgebeurtenissen in Ur der Chaldeeën
2
God verschijnt aan Abram in Mesopotamië
Stefanus vertelt dat de God der heerlijkheid aan Abraham verscheen toen hij nog in Mesopotamië was, voordat hij in Haran woonde, en hem opdroeg uit zijn land te gaan.
3
Terah trekt met Abram uit Ur
Terah neemt Abram, Sarai en Lot mee uit Ur der Chaldeeën met het doel naar Kanaän te gaan. Zij komen tot Haran en blijven daar wonen.
4
De HEERE noemt Ur bij het verbond
Bij het sluiten van het verbond zegt de HEERE tot Abram dat Hij het is Die hem uit Ur der Chaldeeën heeft uitgeleid om hem het land te geven.
5
Jozua herinnert aan de afgoden over de rivier
In Sichem houdt Jozua het volk voor dat hun vaders aan de overkant van de rivier andere goden dienden, voordat de HEERE Abraham daar wegnam.
6
De Levieten loven God om de uitleiding uit Ur
Na de ballingschap belijden de Levieten dat God Abram verkoren en uit Ur der Chaldeeën uitgevoerd heeft, en hem de naam Abraham gaf.
Theologische betekenis
Ur is in de Schrift de plaats waaruit God roept. Het was geen achtergebleven uithoek, maar een oude en welvarende stad met een grote tempel voor de maangod. Juist daar sprak de God der heerlijkheid tot Abram. De Schrift legt de nadruk niet op wat Abram achterliet, maar op het woord dat hem riep en de belofte die hem meeging.
De gereformeerde uitleg heeft in Ur altijd de vrijmacht van Gods genade gezien. Abram was een zoon van afgodendienaars (Jozua 24:2) en niet beter dan zijn tijdgenoten. Dat hij verkoren werd, rust op Gods eigen welbehagen en niet op een verdienste in Abram (vergelijk Deuteronomium 7:7-8, waar hetzelfde van Israël gezegd wordt). Zo wordt Abraham de vader van de gelovigen: niet als voorbeeld van menselijke kracht, maar als iemand die geroepen werd en geloofde.
Het patroon van Ur keert terug. Israël gaat uit Egypte, de ballingen keren terug uit Babel, en Paulus acht wat hem gewin was schade om Christus' wil (Filippenzen 3:7). Telkens begint het met een uitgaan op Gods woord. Hebreeën 11 zegt dat Abraham daarbij verder keek dan Kanaän: "Want hij verwachtte de stad, die fondamenten heeft, welker Kunstenaar en Bouwmeester God is" (Hebreeën 11:10). Tegenover de stad met de ziggurat staat de stad die God Zelf bouwt.
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van Ur der Chaldeeën in de Schrift beter te begrijpen.
Veelgestelde vragen over Ur der Chaldeeën
Waar lag Ur der Chaldeeën?
Ur lag in het zuiden van Mesopotamië, in het huidige Irak. De stad wordt vrijwel algemeen gelijkgesteld met Tell el-Muqayyar, ongeveer 16 kilometer ten zuidwesten van Nasiriyah. In de oudheid lag zij aan of dicht bij een arm van de Eufraat, niet ver van de Perzische Golf. Een minderheid van uitleggers zoekt Ur der Chaldeeën in het noorden van Mesopotamië, dicht bij Haran; de Bijbel zelf geeft geen nauwkeurige ligging.
Wat betekent de naam Ur?
De betekenis van de naam Ur is onzeker. De stad is ouder dan het Hebreeuws en heette in Sumerische teksten Urim. Het Hebreeuwse woord ur betekent vuur of licht, zoals in Jesaja 31:9, waar de HEERE "te Sion vuur" heeft; een latere Joodse overlevering vertelt daarom dat Abraham uit het vuur van Ur gered werd. Dat is uitleg, geen gegeven van Genesis. In Genesis heet de stad Ur Kasdim, Ur van de Chaldeeën; de Statenvertaling schrijft Ur der Chaldeen.
Waar staat Ur in de Bijbel?
Ur wordt bij name genoemd in Genesis 11:28 en 11:31, waar Terah met zijn familie uit Ur vertrekt, in Genesis 15:7, waar de HEERE zegt Abram uit Ur te hebben uitgeleid, en in Nehemia 9:7, in het gebed van de Levieten. Stefanus spreekt in Handelingen 7:2-4 over Mesopotamië en het land der Chaldeeën, en Jozua 24:2 noemt de vaders over gene zijde der rivier. Hebreeën 11:8-10 verwijst naar hetzelfde vertrek zonder de stad te noemen.
Waarom heet de stad Ur der Chaldeeën?
In Genesis heet de stad Ur Kasdim, in de Statenvertaling Ur der Chaldeen. De Chaldeeën gaven pas eeuwen na Abraham de toon aan in het zuiden van Mesopotamië; het rijk van Nebukadnezar was een Chaldeeuws rijk. De toevoeging wijst de stad dus aan met een naam die latere lezers kenden, en onderscheidt haar van eventuele andere plaatsen die Ur heetten.
Wie waren de Chaldeeën?
De Chaldeeën waren een volk in het zuiden van Mesopotamië, dat in Assyrische bronnen vanaf de negende eeuw voor Christus voorkomt. Vanaf 626 voor Christus regeerde in Babel een koningshuis dat als Chaldeeuws bekendstaat; Nebukadnezar was er de bekendste koning van. In de Bijbel zijn de Chaldeeën het leger dat Jeruzalem verwoestte (2 Koningen 25:4-13) en het volk dat God tegen Juda verwekte, "een bitter en snel volk" (Habakuk 1:6). In Daniël heten ook de wijzen aan het hof Chaldeeën; zij spraken tot de koning "in het Syrisch", dat is het Aramees (Daniël 2:4).
Waar woonde Abraham voordat hij naar Kanaän ging?
Abraham kwam uit Ur der Chaldeeën, waar zijn familie woonde en waar zijn broer Haran stierf (Genesis 11:28). Met zijn vader Terah, zijn vrouw Sarai en zijn neef Lot trok hij naar Haran, in het noorden van Mesopotamië, en daar bleven zij wonen (Genesis 11:31). Volgens Stefanus vertrok Abraham na de dood van zijn vader (Handelingen 7:4); Genesis zegt: "Abram was vijf en zeventig jaren oud, toen hij uit Haran ging" (Genesis 12:4). In Kanaän woonde hij in tenten, onder meer bij Sichem, Bethel en Hebron.
Lag Ur der Chaldeeën in het zuiden of in het noorden van Mesopotamië?
De meeste onderzoekers kiezen voor het zuiden: Tell el-Muqayyar in Zuid-Irak, de oude Sumerische stad Ur. Een minderheid zoekt Ur der Chaldeeën in het noorden van Mesopotamië, dichter bij Haran, onder meer omdat de familie van Terah juist in die streek bleef wonen. Een plaatselijke overlevering in Şanlıurfa, in het zuidoosten van Turkije, wijst daar de geboorteplaats van Abraham aan; dat is traditie, geen opgegraven bewijs. De Bijbel zelf geeft geen ligging, alleen de naam en de reis naar Haran (Genesis 11:31).
Welke goden werden er in Ur vereerd?
De hoofdgod van Ur was de maangod Nanna, in het Akkadisch Sin genoemd. Zijn tempelcomplex met de grote ziggurat stond in het centrum van de stad. De Bijbel noemt geen namen van goden, maar Jozua zegt over de familie van Abraham: "zij hebben andere goden gediend" (Jozua 24:2). Abram werd dus geroepen uit een omgeving waar de HEERE niet gediend werd.
Was Ur een primitieve stad in de tijd van Abraham?
Nee. Ur was al eeuwen een belangrijke stad met tempels, paleizen, schrijvers en handel over de Golf. De koninklijke graven die Leonard Woolley opgroef, met fijne sieraden en muziekinstrumenten, zijn ouder dan de tijd van Abraham, en rond 2100 voor Christus was Ur de hoofdstad van een rijk. Wanneer Abram precies leefde, is niet met zekerheid te zeggen, maar hij kwam uit een stedelijke en geletterde wereld, niet uit een woeste uithoek.
Wat is er vandaag van Ur te zien?
Op de vindplaats Tell el-Muqayyar in Zuid-Irak is vooral de ziggurat te zien, de getrapte tempeltoren van koning Ur-Nammu. De onderste trappen zijn gedeeltelijk gerestaureerd. Verder liggen er de resten van woonwijken en tempels die bij de opgravingen van 1922 tot 1934 zijn blootgelegd. Veel vondsten, zoals voorwerpen uit de koninklijke graven, bevinden zich in musea in Bagdad, Londen en Philadelphia.
Is Ur hetzelfde als Babel of Babylon?
Nee. Ur en Babylon waren verschillende steden in het zuiden van Mesopotamië, beide aan de Eufraat. Babylon lag noordelijker, ten zuiden van het huidige Bagdad. Ur was veel ouder als machtscentrum; Babylon werd later de hoofdstad van het rijk dat Jeruzalem verwoestte. Wel hangen ze samen in de Bijbel: Genesis 11 vertelt eerst over de toren van Babel en direct daarna over het vertrek van Terah en Abram uit Ur.
Waarom is het vertrek uit Ur belangrijk?
Met het vertrek uit Ur begint de geschiedenis van Gods verbond met Abraham en zijn nakomelingen. De Levieten belijden het na de ballingschap: "Gij zijt die HEERE, de God, Die Abram hebt verkoren, en hem uit Ur der Chaldeen uitgevoerd" (Nehemia 9:7). Uit Abram komt Israël voort en uit Israël de Christus, in Wie de belofte dat alle geslachten der aarde gezegend worden haar vervulling vindt (Genesis 12:3).
Bijbelverhalen in Ur der Chaldeeën
Gerelateerde plaatsen
Haran
Haran is met zekerheid het huidige Harran in het zuidoosten van Turkije, in de provincie Şanlıurfa, dicht bij de Syrische grens
Eufraat
De Eufraat stroomt nog altijd door Turkije, Syrië en Irak; de identificatie is zeker
Babylon
De ruïnes van Babylon liggen in Irak, ongeveer 85 kilometer ten zuiden van Bagdad, bij de stad Hilla
Toren van Babel
Waar de toren precies stond, is onbekend
Jeruzalem
Jeruzalem bestaat nog en is een van de oudste voortdurend bewoonde steden ter wereld
Bijbelse personen verbonden aan Ur der Chaldeeën
Bijbelhoofdstukken die zich in Ur der Chaldeeën afspelen
Leer meer over Ur der Chaldeeën met AI BijbelAssistent
Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van Ur der Chaldeeën? Onze AI-assistent helpt u verder.
Verdiep u verder
Alle bijbelse plaatsen
Terug naar het overzicht van bijbelse plaatsen.
Bijbelse personen
Ontdek wie er leefden in Ur der Chaldeeën.
Bijbelse tijdlijn
Plaats Ur der Chaldeeën in de bijbelse geschiedenis.
Lees de Bijbel
Lees de bijbelgedeelten over Ur der Chaldeeën.
Bijbeluitleg
Uitleg bij bijbelgedeelten over Ur der Chaldeeën.
Bijbel onderwerpen
Verken thema's die verbonden zijn met Ur der Chaldeeën.