Damascus in de Bijbel

Damascus ligt in het zuidwesten van Syrië, aan de oostkant van het Anti-Libanongebergte en ten noordoosten van de Hermon, ruim tachtig kilometer landinwaarts van de Middellandse Zee. De stad ligt in een vruchtbare oase die bevloeid wordt door de rivieren die de Bijbel Abana en Farpar noemt (2 Koningen 5:12). Van Jeruzalem is het ongeveer tweehonderd kilometer naar het noordoosten. Vandaag is Damascus de hoofdstad van Syrië.

Damascus is in elk geval ruim 3500 jaar oud, en waarschijnlijk veel ouder. De stad wordt vaak genoemd als een van de oudste ononderbroken bewoonde steden ter wereld. Egyptische bronnen uit de vijftiende eeuw voor Christus noemen de stad al, en in de Bijbel komt zij voor in Genesis 14 en 15, in de geschiedenis van Abram. Hoe lang er precies al mensen wonen, is niet met zekerheid te zeggen, maar het gaat om duizenden jaren.

Dat is Damascus, in puzzels acht letters. Deze Syrische stad is al duizenden jaren bewoond: zij wordt genoemd in Egyptische teksten uit de vijftiende eeuw voor Christus, in de Bijbel vanaf Genesis 14, en zij is tot vandaag de hoofdstad van Syrië. De Statenvertaling schrijft de naam als Damaskus, met een k; die vorm telt evenveel letters.

Dat is Naäman, in puzzels zes letters. De Bijbel noemt hem "de krijgsoverste van den koning van Syrië" en zegt dat hij "een groot man" was, maar melaats (2 Koningen 5:1). Op aanraden van een Israëlitisch meisje kwam hij uit Damascus naar de profeet Elisa. Hij moest zich zevenmaal in de Jordaan wassen, en hij werd rein (2 Koningen 5:14). Daarna beleed hij dat er geen God is op de hele aarde dan in Israël (2 Koningen 5:15).

Naast Damascus noemt de Bijbel onder meer Hamath aan de Orontes (2 Koningen 14:28) en Ribla, waar koning Zedekia voor de koning van Babel werd gebracht (2 Koningen 25:6). Salomo bouwde Thadmor in de woestijn (2 Kronieken 8:4), dat meestal met het latere Palmyra wordt verbonden. Zoba was het rijk van Hadad-ezer (2 Samuël 8:3), en in het Nieuwe Testament ligt Antiochië in Syrië. Voor puzzelaars: Hamath telt zes letters, Ribla vijf en Damascus acht.

De Bijbel noemt de Abana en de Farpar. Naäman zei: "Zijn niet Abana en Farpar, de rivieren van Damaskus, beter dan alle wateren van Israel" (2 Koningen 5:12). De Abana wordt meestal gelijkgesteld met de Barada, die uit het Antilibanongebergte komt en de oase rond de stad bevloeit. De Farpar wordt gezocht bij een rivier ten zuiden van Damascus; die identificatie is minder zeker. Dankzij dit water kon Damascus aan de rand van de woestijn een groene stad zijn.

De Statenvertaling schrijft Damaskus, met een k, en noemt de inwoners Damaskenen (2 Korinthe 11:32). In het Hebreeuws heet de stad Dammesek, in het Grieks Damaskos. Damascus is de Latijnse vorm die in het Nederlands gangbaar is geworden. Het land waarvan Damascus de hoofdstad was, heet in de Statenvertaling meestal Syrië; in andere vertalingen en boeken Aram.

Damascus komt door de hele Bijbel voor. In Genesis 14 en 15 bij Abram en Eliëzer; in 2 Samuël 8 en 1 Koningen 11 bij David en Rezon; in 2 Koningen 5, 8 en 16 bij Naäman, Hazaël en de val van de stad; bij de profeten in Jesaja 17, Jeremia 49, Amos 1 en Zacharia 9; en in het Nieuwe Testament in Handelingen 9, 22 en 26, in 2 Korinthe 11 en in Galaten 1.

Hemelsbreed ruim tweehonderd kilometer. Over land was het een reis van vele dagen naar het noordoosten. Saulus maakte die reis met brieven van de hogepriester, en vlak bij de stad omscheen hem het licht van de hemel (Handelingen 9:1-3). De Bijbel noemt de route en de reisduur niet. Wat vaststaat, is dat de bekering niet in Jeruzalem plaatsvond, maar ver buiten het land, bij Damascus.

Ja. Handelingen 9:11 noemt "de straat, genaamd de Rechte", waar Saulus in het huis van Judas verbleef. Door de oude stad van Damascus loopt nog een lange rechte straat die de loop van de Romeinse hoofdstraat volgt, in het Latijn Via Recta genoemd. Het huis van Judas en het huis van Ananias die men er toont, berusten op latere overlevering.

Damascus voerde in de negende en achtste eeuw voor Christus harde oorlogen tegen Israël, vooral in Gilead. Amos zegt dat de HEERE het niet zal afwenden, "omdat zij Gilead met ijzeren dorswagens hebben gedorst" (Amos 1:3). Ook Jesaja 17 en Jeremia 49 kondigen oordeel aan. Het kwam uit toen de koning van Assyrië de stad innam en de bevolking wegvoerde (2 Koningen 16:9).

Volgens Handelingen 9:23-25 beraamden de Joden een aanslag en bewaakten zij dag en nacht de poorten. Paulus schrijft zelf dat de stadhouder van koning Aretas de stad bezette om hem te vangen (2 Korinthe 11:32). De discipelen lieten hem in de nacht door een venster in een mand over de muur neer, zodat hij ontkwam (2 Korinthe 11:33).

Nee. Damascus is een stad; Aram, in de Statenvertaling meestal Syrië, is het land en het volk waarvan Damascus vanaf de tijd van Salomo de hoofdstad was. Er waren ook andere Aramese koninkrijken, zoals Zoba. Over het land Aram en zijn geschiedenis gaat een eigen pagina; deze pagina gaat over de stad Damascus.