De tekst van Jeremia 17:9
Jeremia 17:9 luidt in de NBV: "Het hart is bedrieglijker dan wat ook en onverbeterlijk slecht. Wie kan het doorgronden?" Deze tekst vormt een van de meest doordringende uitspraken in de Bijbel over de menselijke natuur.
Hebreeuwse woorden en hun betekenis
Het Hebreeuwse woord voor "bedrieglijk" is עָקֹב (aqob), wat "misleiden" of "bedriegen" betekent. Dit woord is verwant aan de naam Jakob, die oorspronkelijk "hielhoudder" of "bedrieger" betekende. Het Hebreeuwse לֵב (lev) voor "hart" verwijst niet alleen naar het fysieke hart, maar naar het centrum van menselijke emoties, gedachten, wil en persoonlijkheid.
"Onverbeterlijk slecht" wordt vertaald vanuit het Hebreeuwse אָנוּשׁ (anush), wat "ongeneeslijk ziek" of "dodelijk" betekent. Dit geeft aan dat de conditie van het hart niet eenvoudig te genezen is.
Context binnen Jeremia 17
Dit vers staat in een passage die het contrast belicht tussen vertrouwen op mensen versus vertrouwen op God (vers 5-8). Jeremia waarschuwt tegen het vertrouwen op "vlees" en wijst naar de zegen van vertrouwen op de Heer. Vers 9 verklaart waarom menselijk vertrouwen zo gevaarlijk is: het menselijk hart is fundamenteel onbetrouwbaar.