De tekst van 2 Koningen 21:17
2 Koningen 21:17 luidt: "Het overige nu der geschiedenissen van Manasse, en al wat hij gedaan heeft, en zijn zonde, die hij gezondigd heeft, zijn die niet geschreven in het boek der kronieken der koningen van Juda?"
Context van koning Manasse
Dit vers vormt het slot van het verslag over koning Manasse, een van de meest controversiële koningen in de geschiedenis van Juda. Manasse regeerde 55 jaar (ongeveer 697-642 v.Chr.) en wordt in dit hoofdstuk beschreven als iemand die het kwaad deed in de ogen van de HEERE. Hij voerde heidense praktijken in, bouwde afgodentempels en bracht zelfs kinderoffers.
Literaire formule in de koningsboeken
Vers 17 gebruikt een standaard afsluiting die we vaker zien in de boeken Koningen. De Hebreeuwse uitdrukking "weyeter divre" (והיתר דברי) betekent letterlijk "en de rest van de woorden/daden van". Deze formule verwijst naar bronnen waarin meer details te vinden waren, waarschijnlijk de officiële koninklijke annalen.
Betekenis van "zijn zonde die hij gezondigd heeft"
De Hebreeuwse tekst benadrukt Manasse's zondige daden met een dubbele uitdrukking: "chattato asher chata" (חטאתו אשר חטא). Dit is een intensivering die de ernst van zijn overtredingen onderstreept. Het gaat niet alleen om individuele zonden, maar om een systematisch patroon van rebellie tegen God.