Inleiding tot Psalm 118
Psalm 118 is een van de meest geliefde en bekende psalmen in de Bijbel. Het is een krachtige dankpsalm die Gods eeuwige goedheid en trouw bezingt. Deze psalm wordt vaak beschouwd als de hoogtepunt van de Hallel-psalmen (Psalm 113-118) en speelt een belangrijke rol in zowel de Joodse als christelijke liturgie.
De Structuur van Psalm 118
Het Refrein van Gods Goedheid (vers 1-4)
De psalm begint en eindigt met dezelfde boodschap: "Looft de HEERE, want Hij is goed, want Zijn goedertierenheid is tot in eeuwigheid." Dit refrein wordt herhaald door verschillende groepen: heel Israël, het huis van Aäron (de priesters), en allen die de HEERE vrezen. Deze herhaling benadrukt de universele aard van Gods goedheid.
Persoonlijke Getuigenis van Bevrijding (vers 5-18)
In dit gedeelte deelt de psalmist zijn persoonlijke ervaring van Gods redding. Vers 6 bevat een van de meest krachtige uitspraken van vertrouwen: "De HEERE is met mij, ik zal niet vrezen; wat zou de mens mij doen?" Deze woorden zijn een bron van troost geweest voor gelovigen door de eeuwen heen.
Vers 14 herhaalt de woorden van Mozes' lied na de uittocht uit Egypte: "De HEERE is mijn sterkte en gezang, en Hij is mij tot een heil geworden." Dit toont aan hoe Gods reddende werken zich herhalen in de geschiedenis.
De Messiaanse Profetie (vers 19-29)
Het meest bekende vers van deze psalm is vers 22: "De steen, die de bouwlieden verworpen hebben, is tot een hoofd des hoeks geworden." Dit vers wordt in het Nieuwe Testament meerdere keren geciteerd als profetie over Jezus Christus (Mattheüs 21:42, Marcus 12:10, Lucas 20:17, 1 Petrus 2:7).
Vers 24 geeft ons de bekende woorden: "Dit is de dag, die de HEERE gemaakt heeft; laat ons op denzelven ons verheugen en verblijd zijn." Deze woorden worden vaak gebruikt in christelijke erediensten, vooral met Pasen.
Theologische Thema's
Gods Eeuwige Goedheid
Het centrale thema van Psalm 118 is Gods hesed - Zijn onveranderlijke liefde en trouw. Het woord "goedertierenheid" in vers 1 verwijst naar Gods verbondsliefde die nooit faalt, ongeacht de omstandigheden.
Vertrouwen in Moeilijke Tijden
De psalm laat zien hoe geloof en vertrouwen op God triomferen over angst en wanhoop. De psalmist erkent dat hij in nood was, maar God heeft hem gered (vers 5).
De Omkering van Menselijke Verwachtingen
Het thema van de verwerpte steen die tot hoeksteen wordt, illustreert hoe God vaak werkt tegen menselijke verwachtingen in. Wat mensen afwijzen, kan God gebruiken voor Zijn grootste doeleinden.
De Rol in de Eredienst
Psalm 118 werd waarschijnlijk gebruikt tijdens tempelfeesten, mogelijk het Loofhuttenfeest. De verzen 19-20 suggereren een processie naar de tempel, waar de gelovigen door de poorten van gerechtigheid gaan om God te danken.
Historische Context
Psalm 118 behoort tot de Hallel-psalmen (Psalm 113-118) die gezongen werden tijdens de grote Joodse feesten. Hoewel de exacte datering onzeker is, wordt de psalm vaak geassocieerd met de periode na de Babylonische ballingschap, mogelijk tijdens de herbouw van de tempel. De psalm werd gebruikt in de tempellitirgie en werd gezongen tijdens processies. Jezus en zijn discipelen zongen waarschijnlijk deze psalmen na het Laatste Avondmaal (Mattheüs 26:30).
Praktische Toepassing
Psalm 118 leert ons om God te danken in alle omstandigheden, zelfs in moeilijke tijden. Het herinnert ons eraan dat Gods goedheid niet afhangt van onze omstandigheden, maar eeuwig en onveranderlijk is. Wanneer we angst of onzekerheid voelen, kunnen we de woorden van vers 6 claimen: 'De HEERE is met mij, ik zal niet vrezen.' De psalm moedigt ons ook aan om te erkennen dat God vaak werkt op onverwachte manieren - wat wij misschien als mislukking zien, kan God gebruiken voor Zijn doeleinden. In ons dagelijks leven kunnen we deze psalm gebruiken als een herinnering om dankbaar te zijn en te vertrouwen op Gods trouw, ongeacht wat we meemaken.