Jesaja 57 Uitleg - Vrede voor de Rechtvaardigen en Hoop voor de Berouwvollen

Inleiding tot Jesaja 57

Jesaja hoofdstuk 57 presenteert een opvallend contrast tussen verschillende groepen mensen en hun eindbestemming. Het hoofdstuk begint met een reflectie op het sterven van rechtvaardigen, vervolgt met een scherpe veroordeling van afgoderij, en eindigt met een troostrijke belofte van heling en vrede voor degenen die berouw tonen.

Het Sterven van de Rechtvaardigen (vers 1-2)

Het hoofdstuk opent met een raadselachtige waarneming: 'De rechtvaardige komt om, maar niemand neemt het ter harte.' Deze verzen spreken over het fenomeen dat goede mensen soms vroeg sterven, terwijl omstanders dit niet begrijpen of er geen aandacht aan schenken. De profeet verklaart echter dat deze rechtvaardigen 'tot vrede ingaan' - een troostrijke gedachte dat hun dood eigenlijk een bevrijding is van het kwaad dat nog komen gaat.

Deze opening stelt een belangrijk thema van het hoofdstuk vast: God's perspectief verschilt vaak radicaal van het menselijke perspectief. Wat voor mensen als tragisch lijkt, kan vanuit Gods oogpunt genade zijn.

Afgoderij en Ontrouw (vers 3-13)

Het middengedeelte van het hoofdstuk richt zich op een scherpe veroordeling van afgoderij. God spreekt het volk direct aan als 'kinderen van de tovenares, nakomelingen van de overspelige en de hoer.' Deze harde bewoordingen illustreren hoe ernstig God afgoderij beschouwt - als geestelijke overspel tegen Hem.

De profeet beschrijft verschillende vormen van afgoderij:
- Het offeren aan afgoden in de dalen en op hoge plaatsen
- Het sluiten van verbonden met andere naties in plaats van vertrouwen op God
- Het zoeken van hulp bij heidense koningen

Bijzonder opvallend is de beschrijving in vers 8: 'Achter de deur en de deurpost hebt gij uw gedachtenis gesteld.' Dit verwijst naar het vervangen van de mezuza (het bijbelse gebod om Gods woorden aan deurposten te bevestigen) door heidense symbolen.

Gods Bemoediging voor de Nederigen (vers 14-21)

Het hoofdstuk neemt een dramatische wending in vers 14. Na de harde woorden over afgoderij, spreekt God woorden van troost en heling. 'Bant op, bant op, bereidt de weg, ruimt de struikelblokken uit de weg van mijn volk!'

God presenteert Zichzelf als 'de Hoge en Verhevene, die in eeuwigheid woont,' maar tegelijkertijd als degene die 'woont bij de verbrijzelde en nederige van geest.' Dit is een prachtige paradox: de almachtige God die zich verlaagt tot de nederigen.

De belofte van heling is bijzonder krachtig: 'Ik heb zijn wegen gezien, maar Ik zal hem genezen; Ik zal hem leiden en hem en zijn treurenden troost schenken.' God belooft niet alleen genezing, maar ook begeleiding en troost.

De Voorwaarde voor Vrede

Het hoofdstuk eindigt met een belangrijk onderscheid: 'Vrede, vrede voor wie ver is en voor wie nabij is, zegt de HEERE, en Ik zal hem genezen. Maar de goddelozen zijn als de onstuimige zee, die niet tot rust kan komen.' Vrede is beschikbaar voor iedereen - ver en nabij - maar alleen voor degenen die zich tot God wenden. Voor de goddelozen die volharden in hun rebellie is er geen vrede.