Adam in de Bijbel
Adam (Hebreeuws) - “Mens / uit de aardbodem (adamah)”
Wie was Adam?
Adam is volgens de Bijbel de eerste mens op aarde. God formeerde hem uit het stof der aarde en blies hem de adem des levens in (Genesis 2:7). Met Eva leefde hij in de hof van Eden, tot zij van de verboden boom aten. Adam werd 930 jaar en was de vader van Kaïn, Abel en Seth.
Adam staat in de Bijbel vooral in Genesis 1 tot en met 5: de schepping van de mens, de hof van Eden, de zondeval en het geslachtsregister dat met hem begint. Daarna noemt 1 Kronieken 1:1 hem als eerste in de geslachtslijsten, en in het Nieuwe Testament komt hij terug in Lukas 3:38, Romeinen 5, 1 Korinthe 15, 1 Timotheüs 2:13 en Judas 1:14. Genesis 1 vertelt het besluit van God: "Laat Ons mensen maken, naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis" (Genesis 1:26). Genesis 2 vertelt hetzelfde van dichtbij. De HEERE God formeerde de mens uit het stof der aarde en blies in zijn neusgaten de adem des levens, "alzo werd de mens tot een levende ziel" (Genesis 2:7). De naam Adam betekent mens en is verwant aan adamah, het Hebreeuwse woord voor aardbodem. Genesis 5:2 zegt dat God de mens, man en vrouw, de naam Mens gaf. God plaatste Adam in de hof van Eden, "om dien te bouwen, en dien te bewaren" (Genesis 2:15). Adam gaf de dieren hun namen, en God bouwde uit zijn rib de vrouw, die Adam begroette als "been van mijn benen, en vlees van mijn vlees" (Genesis 2:23). Samen vormen zij het eerste mensenpaar van de Bijbel. Van één boom mochten zij niet eten. Toen de vrouw zich door de slang liet verleiden, at zij van de vrucht en gaf zij ook haar man, "en hij at" (Genesis 3:6). Daarmee kwamen schaamte, angst en de dood in de wereld. Toch klonk in het oordeel al de belofte dat het zaad van de vrouw de slang de kop zou vermorzelen (Genesis 3:15). Adam en zijn vrouw, die hij Heva noemde, moesten de hof verlaten. Adam werd 930 jaar en stierf (Genesis 5:5). Het Nieuwe Testament zet Adam tegenover Christus: "Want gelijk zij allen in Adam sterven, alzo zullen zij ook in Christus allen levend gemaakt worden" (1 Korinthe 15:22).
Historische context
Adam staat aan het begin van twee geslachtsregisters: dat van Genesis 5, dat via Seth naar Noach loopt, en dat van Lukas 3, dat bij Jezus begint en eindigt bij Adam, die daar zoon van God heet (Lukas 3:38). Een jaartal geeft de Bijbel bij hem niet, en andere oude bronnen over Adam zijn er niet. Over de manier waarop Genesis 1 tot 3 gelezen moet worden, verschillen christenen van mening: de gereformeerde traditie leest Adam als historische eerste mens en verbondshoofd, anderen lezen de hoofdstukken meer als beschrijving van de mens in het algemeen. Het Nieuwe Testament spreekt in elk geval over Adam als een persoon (Romeinen 5:14, 1 Timotheüs 2:13). Genesis 2 geeft de hof een plaats: "een hof geplant in Eden, tegen het oosten" (Genesis 2:8), met een rivier die zich in vier hoofdstromen splitste, waaronder de Hiddekel en de Frath (Genesis 2:14). Waar de hof precies lag, is niet te zeggen. Wel is duidelijk dat het een plaats van overvloed was, waar de mens met God omging en een opdracht kreeg: bouwen en bewaren. Het gebod over de boom der kennis des goeds en des kwaads was kort: "want ten dage, als gij daarvan eet, zult gij den dood sterven" (Genesis 2:17). Na de overtreding verborgen Adam en zijn vrouw zich, en op Gods vraag "Waar zijt gij?" (Genesis 3:9) schoof Adam de schuld door naar de vrouw die God hem gegeven had (Genesis 3:12). Het oordeel trof de akker: met smart en in het zweet van zijn aanschijn zou Adam brood eten, "want gij zijt stof, en gij zult tot stof wederkeren" (Genesis 3:19). God maakte voor hen rokken van vellen (Genesis 3:21) en zond Adam uit de hof, "om den aardbodem te bouwen, waaruit hij genomen was" (Genesis 3:23). Buiten de hof kregen Adam en Heva kinderen. Kaïn en Abel worden in Genesis 4 genoemd, en na de dood van Abel werd Seth geboren (Genesis 4:25). Genesis 5 opent met "Dit is het boek van Adams geslacht" (Genesis 5:1) en geeft de leeftijden: Adam was 130 jaar toen Seth geboren werd, leefde daarna nog 800 jaar en kreeg zonen en dochters (Genesis 5:3-4). Via Seth loopt de lijn naar Henoch, die Judas 1:14 "de zevende van Adam" noemt, en naar Noach.
Karaktereigenschappen
+Positieve eigenschappen
- Ontving de opdracht de hof te bouwen en te bewaren (Genesis 2:15)
- Gaf de dieren namen en ontving de vrouw met vreugde (Genesis 2:19-23)
- Noemde zijn vrouw Heva, omdat zij een moeder aller levenden is (Genesis 3:20)
−Zwakke kanten
- At van de boom waarvan God gezegd had niet te eten (Genesis 3:6)
- Verborg zich voor God en schoof de schuld door (Genesis 3:10-12)
Theologische betekenis
De Schrift begint de geschiedenis van de mens bij Adam en zegt daarmee iets over iedere mens. Hij is geschapen naar Gods beeld (Genesis 1:27), en dat geeft elk mensenleven zijn waardigheid. De Heidelbergse Catechismus belijdt in zondag 3 dat God de mens goed en naar Zijn evenbeeld schiep, in ware gerechtigheid en heiligheid, om Hem te kennen, lief te hebben en met Hem te leven. Tegelijk is Adam degene door wie de zonde in de wereld kwam. Paulus schrijft: "Daarom, gelijk door een mens de zonde in de wereld ingekomen is, en door de zonde de dood; en alzo de dood tot alle mensen doorgegaan is, in welken allen gezondigd hebben" (Romeinen 5:12). De gereformeerde theologie spreekt hier van Adam als verbondshoofd: hij stond niet alleen voor zichzelf, maar voor het hele menselijke geslacht. Daarom spreekt de kerk van erfzonde. Ook Hosea 6:7 en Job 31:33 gebruiken Adam als voorbeeld van overtreding en het verbergen ervan. Paulus zegt van Adam dat hij "een voorbeeld is Desgenen, Die komen zou" (Romeinen 5:14). Wat de eerste Adam verloor, herstelt Christus: "Want gelijk door de ongehoorzaamheid van dien enen mens velen tot zondaars gesteld zijn geworden, alzo zullen ook door de gehoorzaamheid van Enen velen tot rechtvaardigen gesteld worden" (Romeinen 5:19). In 1 Korinthe 15:45 heet Christus "de laatste Adam", die een levendmakende Geest is geworden. Waar Adam ongehoorzaam was in de hof van Eden, was Christus gehoorzaam in Gethsémané en aan het kruis. Al in Genesis 3 klinkt het begin van dat evangelie. In het oordeel over de slang belooft God vijandschap tussen het zaad van de slang en het zaad van de vrouw: "datzelve zal u de kop vermorzelen, en gij zult het de verzenen vermorzelen" (Genesis 3:15). De kerk heeft die woorden van oudsher de moederbelofte genoemd en gelezen als de eerste aankondiging van de Verlosser.
Naamsbetekenis
Oorspronkelijke naam
Adam (Hebreeuws)
Betekenis
Mens / uit de aardbodem (adamah)
Betekenis van de naam Adam: grondwoord, uitspraak en wie de naam droegen
Sleutelmomenten
Geschapen naar Gods beeld
God schept de mens naar Zijn beeld, man en vrouw, en geeft hun heerschappij over de aarde. De HEERE God formeert Adam uit het stof en blaast hem de levensadem in.
In de hof van Eden
God zet Adam in de hof om die te bouwen en te bewaren. Van alle bomen mag hij eten, behalve van de boom der kennis des goeds en des kwaads.
De namen van de dieren en de vrouw
Adam geeft de dieren namen, maar vindt geen hulp die bij hem past. God bouwt uit zijn rib de vrouw, en Adam herkent haar als been van zijn benen.
De zondeval
De vrouw laat zich door de slang verleiden en eet van de verboden vrucht. Zij geeft ook haar man, en hij eet. Zij zien dat zij naakt zijn en verbergen zich.
Oordeel en belofte
God vraagt Adam: Waar zijt gij? Over de slang, de vrouw en de man spreekt Hij het oordeel uit, maar Hij belooft ook dat het zaad van de vrouw de slang de kop zal vermorzelen.
Uit de hof gezonden
Adam noemt zijn vrouw Heva. God maakt rokken van vellen voor hen en zendt hen uit de hof. Cherubim bewaken de weg naar de boom des levens.
Vader van Kaïn, Abel en Seth
Heva baart Kaïn en Abel. Na de broedermoord wordt Seth geboren, door wie de lijn van de belofte verder gaat.
Het boek van Adams geslacht
Adam leeft 930 jaar, krijgt zonen en dochters en sterft. Met hem begint het geslachtsregister dat tot Noach loopt.
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Adam beter te begrijpen.
“En God schiep den mens naar Zijn beeld; naar het beeld van God schiep Hij hem; man en vrouw schiep Hij ze.”
De schepping van de mens als hoogtepunt van de zesde dag.
“En de HEERE God had den mens geformeerd uit het stof der aarde, en in zijn neusgaten geblazen de adem des levens; alzo werd de mens tot een levende ziel.”
Adam is uit de aarde genomen en leeft door de adem die God geeft.
“Zo nam de HEERE God den mens, en zette hem in den hof van Eden, om dien te bouwen, en dien te bewaren.”
De opdracht van de eerste mens in de hof.
“En de HEERE God riep Adam, en zeide tot hem: Waar zijt gij?”
Na de zondeval zoekt God de mens die zich verborgen heeft.
“In het zweet uws aanschijns zult gij brood eten, totdat gij tot de aarde wederkeert, dewijl gij daaruit genomen zijt; want gij zijt stof, en gij zult tot stof wederkeren.”
Het oordeel over Adam: zwaar werk en sterfelijkheid.
“Daarom, gelijk door een mens de zonde in de wereld ingekomen is, en door de zonde de dood; en alzo de dood tot alle mensen doorgegaan is, in welken allen gezondigd hebben.”
Paulus over de gevolgen van Adams overtreding voor alle mensen.
“Want gelijk zij allen in Adam sterven, alzo zullen zij ook in Christus allen levend gemaakt worden.”
Adam en Christus tegenover elkaar: dood en opstanding.
“Alzo is er ook geschreven: De eerste mens Adam is geworden tot een levende ziel; de laatste Adam tot een levendmakenden Geest.”
Paulus noemt Christus de laatste Adam.
Tijdperiode
Oergeschiedenis (de schepping)
Adam leefde in de tijd van het Oude Testament.
Gerelateerde personen
Bijbelboeken over Adam
Uitleg bij Genesis 1
De schepping van de mens naar Gods beeld
Uitleg bij Genesis 3
De zondeval en de belofte van Genesis 3:15
Uitleg bij Romeinen 5
Paulus over Adam en Christus
Uitleg bij 1 Korinthe 15
De eerste mens Adam en de laatste Adam
Was Lilith de eerste vrouw van Adam?
Waar de legende vandaan komt, en waarom de Bijbel alleen Eva noemt.
Genesis 2 uitleg
God formeert de mens uit het stof der aarde en blaast hem de adem des levens in.
Lessen voor vandaag
Adam herinnert ons eraan dat ieder mens geschapen is naar Gods beeld. Dat geldt voor jong en oud, gezond en ziek, ongeboren en stervend. Wie dat gelooft, gaat met eerbied om met de ander, omdat elk mens iets van zijn Schepper weerspiegelt. Zijn geschiedenis maakt ons ook eerlijk over onszelf. De neiging om Gods woord in twijfel te trekken, onze eigen weg te kiezen en de schuld bij een ander te leggen, is niet alleen van Adam. Daarom spreekt de taal nog altijd van de oude Adam die bovenkomt. Wie dat bij zichzelf herkent, staat niet buiten Gods genade, maar precies op de plaats waar het evangelie begint. God liet het in Eden niet bij het oordeel. Hij zocht Adam op met de vraag "Waar zijt gij?", kleedde hem en zijn vrouw met rokken van vellen en gaf een belofte. Wie worstelt met schuld of schaamte, mag weten dat God de mens nog steeds zoekt en niet loslaat. Ten slotte wijst Adam ons naar Christus, de laatste Adam. Waar wij in Adam vielen, worden wij in Christus opgericht. Het evangelie nodigt ons uit om niet in Adam te blijven, maar in Christus gevonden te worden, door het geloof in wat Hij heeft volbracht.
Veelgestelde vragen over Adam
Wie was Adam in de Bijbel?
Wie was volgens de Bijbel de eerste mens op aarde?
Wat betekent de naam Adam?
Waar staat Adam in de Bijbel?
Wat betekent: Adam is eerst gemaakt, daarna Eva?
Wat betekent de uitdrukking de oude Adam komt boven?
Hoe oud werd Adam?
Welke kinderen hadden Adam en Eva?
Wat is de zondeval van Adam?
Waarom wordt Jezus de laatste Adam genoemd?
Wat kunnen wij leren van Adam?
Zo belijdt de kerk het
Stel een vraag over Adam
Wilt u meer weten over Adam? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.
Stel een vraag over AdamBijbelverhalen rond Adam
Verdiep u verder
Bijbelse tijdlijn
Bekijk Adam in de context van de bijbelse geschiedenis.
Bijbelse onderwerpen
Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Adam.
Lees de Bijbel
Lees het verhaal van Adam in de Bijbel.
Bijbeluitleg
Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Adam.
AI BijbelAssistent
Stel uw vragen over Adam aan onze AI-assistent.
Woordstudie
Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.
Heidelbergse Catechismus
Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.